Nöroçeşitlilik sıklıkla yalnızca tıbbi bir terim ya da eğitimsel bir ihtiyaç olarak görülse de, aslında insan bilişinin, kültürünün ve evrimsel çeşitliliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Son yıllarda nöroçeşitlilik farkındalığının hızla artması, bu kavramı doğru anlamanın ve bilimsel bir zeminde ele almanın önemini her zamankinden daha fazla ortaya koymaktadır. Peki nöroçeşitliliği yalnızca tanı kategorileri üzerinden değil, bilişsel bilimin sunduğu çok boyutlu bir perspektifle ele alırsak ne görürüz? Bu dört oturumluk program, nörolojik farklılıkların bilimsel temellerini, dil ve bilişsel gelişim süreçlerini, eğitimsel ve teknolojik yaklaşımları, etik boyutlarla birlikte bütüncül biçimde incelemek isteyen herkese hitap ediyor.
Bu eğitim, bilişsel bilim çatısı altında, farklı disiplinlerin birleştiği çok boyutlu bir perspektifle nöroçeşitlilik kavramını ele almaktadır. Dört oturum boyunca, nörolojik farklılıkların bilimsel temelleri, dil ve bilişsel gelişim süreçleri, eğitimsel yaklaşımlar, teknolojik dönüşümler ve etik uygulamalar bütüncül bir yapı içinde incelenecektir. Katılımcılar, tipik ve atipik gelişimi anlamanın ötesine geçerek, nöroçeşitli bireylerle daha adil, işlevsel ve güçlendirici yollarla çalışabilmenin yollarını keşfedecek; nöroçeşitliliğe yalnızca bir özellikler kümesi olarak değil; insan türünün evrimsel, kültürel ve bilişsel çeşitliliğinin bir parçası olarak göreceklerdir.
Eğitmenimiz Eda Denker, lisans eğitimini İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji bölümünde tamamlamıştır. Üsküdar Üniversitesi’nde Dil ve Konuşma Terapisi, İstanbul Gelişim Üniversitesi’nde Klinik Psikoloji yüksek lisanslarını bitirmiştir. Halen İstinye Üniversitesi’nde Dil ve Konuşma Terapisi alanında doktora eğitimine devam etmektedir. Klinik ve araştırma alanları arasında otizm, gelişimsel dil bozukluğu, dikkat eksikliği, özel öğrenme güçlüğü, afazi, demans ve travmatik beyin hasarı yer almaktadır. Ayrıca bilişsel değerlendirme, dil ve konuşma terapisi, nöropsikolojik temelli müdahale yöntemleri ve disiplinlerarası terapi yaklaşımlarında uzmanlaşmıştır.
Eğitim 3. 10, 17, 24 Eylül Çarşamba günleri akşam saat 19:30-22:30 arasında çevrimiçi olarak Zoom uygulaması üzerinden gerçekleşecek. Toplamda yaklaşık 12 saat sürecek.
Hafta 1 (3 Eylül): Nöroçeşitliliğin Kavramsal Temelleri
- Giriş: Atipik gelişim nedir? Spektrum, farklılık ve bozukluk kavramları
- Sinir Sistemi ve Beyin Gelişimi: Sinaptogenez, myelinleşme, plastisite
- Tipik ve atipik gelişimde nörofizyolojik farklılıklar
- İlgi Temelli Sinir Sistemi (IBNS): motivasyon, dikkat, öğrenme
- Nöroçeşitlilik kavramının kökeni: Judy Singer, sosyal modelin doğuşu
- Tıbbi model – sosyal model – nöroçeşitlilik modeli karşılaştırması
- Nöroçeşitlilik ve Evrim: Çeşitliliğin evrimsel işlevleri ve adaptif avantajları
Nöroçeşitlilik kavramının tarihsel, biyolojik ve kavramsal temellerini inceleyecek; sinir sistemi gelişimi, evrimsel farklılıklar ve ilgi temelli öğrenme modelleri ışığında nöroçeşitliliği analiz edeceğiz.
Hafta 2 (10 Eylül): Dil, Biliş ve Nöroçeşitlilik
- Dilin beyindeki temsili: Broca, Wernicke, bağlantı temelli yaklaşımlar
- Dil-biliş ilişkisi: dikkat, bellek, yürütücü işlevler
- Dilin işlevleri: iletişim, düşünce, sosyal bağ, kimlik, kültür
- Nöroçeşitli bireylerde dilin işlevsel çeşitliliği
- Tipik dil gelişimi: fonoloji, morfoloji, semantik, pragmatik
- Atipik dil gelişim profilleri: Otizm, ÖDB, ÖÖG, DEHB…
- Klinik değerlendirme ve terapi yaklaşımları
- Evrimsel bakış: dil çeşitliliğinin adaptif yönleri
Dilin beyindeki temsilinden başlayarak, tipik ve atipik dil gelişim profilleri ile nöroçeşitli bireylerde dilin işlevsel çeşitliliğini tartışacak ve bu bilgiyi klinik uygulamalarla ilişkilendireceğiz.
Hafta 3 (17 Eylül): Eğitim, Psikoloji ve Sosyal Katılım
- Nöroçeşitli bireylerin eğitimdeki yeri ve kapsayıcılık
- Psikolojik dayanıklılık, stres regülasyonu ve mental sağlık
- Multidisipliner vs. Transdisipliner destek sistemleri
- Katılımcı temelli eğitim ve müdahale modelleri
- Kimlik, öznellik ve güçlendirme yaklaşımları
- Uygulamalı Bölüm: Vaka analizi ve hedef belirleme çalışması
Eğitim, psikoloji ve sosyal katılım bağlamında nöroçeşitliliğe yönelik destek sistemlerini analiz edecek; güçlendirici ve kapsayıcı müdahale modelleri geliştirmenin yollarını konuşacağız.
Hafta 4 (24 Eylül): Etik, Teknoloji ve Gelecek Perspektifleri
- Dönüşen uygulayıcı kimliği: eşlik eden uzman yaklaşımı
- Etik sorumluluklar: müdahale sınırları, çocuk katılımı
- Teknolojik araçlar: AI, dijital terapi, etik ikilemler
- Atipik Beyin ve Teknoloji: adaptasyon avantajları
- Nöroçeşitlilik ve Sanatsal Üretim: Grandin, Williams, Lerman…
- Aktivizm, ticarileşme ve sosyal medya etkileri
- Geleceğe dair: hayata katılım ve uygulama alanları
Nöroçeşitlilik ekseninde teknolojik gelişmeleri, etik sorumlulukları ve uygulayıcının dönüşen rolünü değerlendirecek; sanatsal üretim ve savant sendromu gibi özel durumlar üzerinden gelecek perspektiflerini tartışacağız.
Eğitimin ücreti kişi başı KDV dahil 1750 TL’dir. Ödeme bilgileri, başvurusu onaylanan katılımcılar ile en kısa zamanda paylaşılacaktır.
