Bu eğitim dünyayı “olduğu gibi” gördüğümüz yanılsamasını kırarak, görme eyleminin algı, dikkat ve bellek mekanizmaları tarafından nasıl aktif bir şekilde inşa edildiğini ele alıyor. Üç hafta boyunca, gözümüze çarpan bir ışık hüzmesinin nasıl anlamlı bir nesneye dönüştüğünü (Algı), bu nesneler arasından hangilerinin bilincimize sızdığını (Dikkat) ve bu görsel deneyimlerin zihnimizde nasıl iz bıraktığını (Bellek) inceleyeceğiz. Katılımcılar, nörobilişsel modellerden optik illüzyonlara, yapay zekanın görme biçimlerinden dijital görsel kültüre uzanan geniş bir yelpazede görsel sistemin mimarisini keşfedecekler.
Eğitimin sonunda, katılımcılar, baktıkları bir sanat eserinden kullandıkları mobil uygulama arayüzüne kadar her görsel uyaranın bilişsel sistemlerinde hangi duraklardan geçtiğini, dikkat filtresine nasıl takıldığını ve belleklerinde nasıl “yeniden inşa” edildiğini bilimsel bir temelle açıklayabilecek düzeye geleceklerdir.
Gökçer Eskikurt, İstinye Üniversitesi Psikoloji Anabilim Dalı’nda görev yapmaktadır. Aynı zamanda İstinye Üniversitesi Nörolojik Bilimler Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin müdürlüğünü yürütmekte ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sinirbilim Anabilim Dalı Başkanlığı görevini sürdürmektedir. Araştırmalarında bilişsel süreçleri elektrofizyolojik yöntemler ve beyin uyarım yöntemleri ile incelemektedir.
Eğitim 4, 11, 18 Haziran günleri saat 20:00 – 22:00 arasında çevrimiçi olarak Zoom uygulaması üzerinden gerçekleşecek. Toplamda yaklaşık 6 saat sürecek. Tüm oturumlar kaydedilmekte ve katılımcılarla paylaşılmaktadır. Oturumlara eğitim bittikten sonra da süresiz erişilebilir.
1. Hafta (4 Haziran): Görsel Algı – Dünyayı Nasıl İnşa Ediyoruz?
Dersin Amacı: Görmenin pasif bir kayıt süreci değil, aktif bir çıkarım süreci olduğunu anlatmak. Katılımcıların, beynin eksik verileri nasıl tamamladığını ve “gerçeklik” dediğimiz olgunun duyusal ipuçlarıyla nasıl kurgulandığını kavramasını sağlamak.
Konular:
- Duyum vs. Algı: Gözden beyne giden yol.
- Aşağıdan-Yukarıya (Bottom-up) ve Yukarıdan-Aşağıya (Top-down) işleme.
- Gestalt İlkeleri: Gruplandırma ve form algısı.
- Derinlik ve Boyut Algısı: İki boyutlu retinadan üç boyutlu dünyaya.
İşlenecek Teoriler ve Kavramlar:
- Gestalt Yasaları: Yakınlık, benzerlik, süreklilik ve tamamlama ilkeleri
- Bilinçdışı Çıkarım Yaklaşımı: Algının bir hipotez kurma süreci olduğu; geçmiş deneyimlerin bugünkü görüntüyü nasıl etkilediği.
- Ekolojik Optik Yaklaşım: Sağlarlık (Affordance) kavramı; nesnelerin bize sunduğu eylem olanaklarını nasıl algıladığımız.
- Algısal Sabitlikler: Işık veya açı değişse de nesneyi aynı görme becerimiz (renk ve şekil değişmezliği).
2. Hafta (11 Haziran): Görsel Dikkat – Zihinsel Spot Işığı ve Görünmezlik
Dersin Amacı: Görsel dünyanın karmaşası içinde beynimizin sınırlı kaynaklarını nasıl yönettiğini incelemek. “Bakmak” ile “Görmek” arasındaki farkı; dikkatin neleri seçtiğini ve neleri kaçırdığı (bilişsel körlük) tartışılacaktır.
Konular:
- Seçici Dikkat: Kalabalık bir caddede tanıdık bir yüzü aramak.
- Dikkat Darboğazı: Neden her şeyi aynı anda göremiyoruz?
- Otomatikleşme ve Görsel Arama: “Nerede bu anahtarlar?”
- Modern Çağda Bölünmüş Dikkat: Bildirimler ve ekranlar arasında görsel dikkat.
İşlenecek Teoriler ve Kavramlar:
- Özellik Birleştirme Teorisi: Görsel özelliklerin (renk, şekil) nasıl birleştirildiği ve bağlama problemi (binding problem).
- Spot Işığı Modeli ve Değişken Odaklı Mercek Modeli: Dikkatin odak noktasının mekânsal hareketi.
- Dikkat Edilmeyen Körlük: Odaklandığımız şey dışındaki belirgin nesneleri neden görmeyiz?
- Değişim Körlüğü: Görsel sahnelerdeki büyük değişimleri neden fark edemeyiz?
- Açık ve Gizli Dikkat: Göz hareketleri ve içsel dikkat odağı arasındaki ilişki.
3. Hafta (18 Haziran): Görsel Bellek – Görüntülerin Zihinsel Arşivi
Dersin Amacı: Gördüğümüz şeylerin ne kadarının ve ne kadar süreyle saklandığını anlamak. Görsel kısa süreli bellek kapasitesinden, uzun süreli görsel depolamaya ve dijitalleşen dünyada “görüntü biriktirme” alışkanlıklarımıza odaklanılacaktır.
Konular:
- İkonik Bellek: Görüntünün anlık izi.
- Görsel Çalışma Belleği: Kapasite sınırları.
- Canlılık ve Zihinsel İmgeleme: Gözlerimizi kapattığımızda ne görürüz?
- Dijital Bellek ve Fotoğrafın Rolü: Fotoğrafını çektiğimiz şeyi daha mı az hatırlıyoruz?
İşlenecek Teoriler ve Kavramlar:
- Görsel Çalışma Belleği: Görsel kapasitenin sınırlılığı ve nesne tabanlı depolama.
- İkili Kodlama Teorisi: Bilginin hem görsel hem sözel olarak kodlanmasının hatırlamaya etkisi.
- Görsel Uzmanlık: Bir radyoloğun röntgeni, bir satranç ustasının tahtayı görme ve hatırlama biçimi.
- Sınır Genişletme Hatası: Bir sahneyi hatırlarken sınırlarını zihnimizde genişletme eğilimi.
- Fotoğraf Çekmenin Bellek Üzerindeki Olumsuz Etkisi: Teknolojinin görsel bellek üzerindeki gölgesi; “dışsal bellek” olarak kamera kullanımı.
Etkinliğin ücreti kişi başı KDV dahil 2250 TL’dir.
Lisans öğrencilerine özel indirimimizle lisans öğrencisi katılımcılarımız için ücret KDV dahil 1575 TL’dir. Lisans öğrencisi katılımcılarımızın “Öğrenci ya da Çalışan Olarak Bünyesinde Bulunduğunuz Kurum” kısmında açıkça “lisans öğrencisi” ifadesini geçirmelerini rica ederiz. Aksi halde katılımcılarımızın lisans, yüksek lisans, doktora veya mezun seviyesinde olup olmadığını öngörmemiz mümkün olmayabiliyor.
Ödeme bilgileri, kayıt formunu dolduran katılımcılar ile en kısa zamanda paylaşılacaktır.
