Dil, insanın sahip olduğu en temel ve en ayırt edici bilişsel yeteneklerden biridir. İnsanlar, duydukları ifadeleri genellikle çaba sarf etmeden anlayabilirler. Ne kadar çabasız görünse de dili anlamlandırma kolay bir bilişsel süreç değildir, aksine karmaşık yapıların hızlı ve verimli bir şekilde işlenmesini gerektirir. Konuşulan dilin işlenmesindeki bu verimlilik, dinleyicilerin duydukları bilgiyi hızlı bir şekilde işlemelerinin yanı sıra aynı zamanda duyacakları bir sonraki bilgi hakkında öngörü oluşturma becerileri ile de açıklanabilir. Peki, bu öngörme becerisi dil anlamlandırma sürecine tam olarak nasıl bir katkı sağlar? Dinleyiciler hangi ipuçlarına dayanarak öngörü oluşturabilirler? Öngörme becerisi yetişkin ve çocuklarda veya tek dilli ve iki dilli bireylerde aynı mıdır? Bu beceri hangi bireysel farklılıklardan nasıl etkilenir?
Bu eğitim programında dil işleme, öngörü becerisi ve bireysel farklılıklara odaklanacağız. Üç haftalık süreçte, katılımcılar, öngörü becerisinin duyulan dilin işlenmesinde nasıl bir rol oynadığını, Görsel Dünya Paradigması (Visual World Paradigm) ile nasıl incelendiğini, farklı gruplarda nasıl görüldüğünü ve hangi bireysel farklılıklardan etkilendiğini keşfedecekleri bir yolculuğa çıkacaklar.
Eğitimimiz, psikodilbilim, dilbilim, bilişsel bilim, bilişsel psikoloji ve gelişim psikolojisi alanlarına ve iki dillilik araştırmalarına ilgi duyan tüm katılımcılara açıktır. Eğitimi takip etmek için göz izleme (eye tracking) yöntemi bilgisi gerekmemektedir. Görsel Dünya Paradigmasının prensipleri ilk oturumda ele alınacaktır.
Eğitmenimiz Dr. Figen Karaca, lisans eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği Bölümünde, yan dal eğitimini de Psikoloji alanında tamamlamıştır. Yüksek lisans eğitimini Alberta Üniversitesinde (Kanada) dilbilim alanında, doktora eğitimini ise Radboud Üniversitesinde (Hollanda) psikodilbilim alanında tamamlamıştır. Doktora çalışmalarında iki dilli bireylerde öngörmeye dayalı dil işleme, bireysel farklılıklar ve dil deneyimi konularına odaklanmıştır. Bu alandaki çalışmaları, Bilingualism: Language and Cognition ve Language, Cognition and Neuroscience gibi dergilerde yayımlanmış ve sunuldukları konferanslarda ödüle layık görülmüştür. Figen Karaca, halen öngörmeye dayalı dil işleme, çocuklarda dil edinimi, bireysel farklılıklar ve dil deneyiminin etkisi alanlarında araştırmalarını sürdürmektedir.
Eğitim 27 Ağustos, 3 Eylül ve 10 Eylül Perşembe günleri saat 19:00 – 21:00 arasında çevrimiçi olarak Zoom uygulaması üzerinden gerçekleşecek. Toplamda yaklaşık 6 saat sürecek. Tüm oturumlar kaydedilmekte ve katılımcılarla paylaşılmaktadır. Oturumlara eğitim bittikten sonra da süresiz erişilebilir.
1. Hafta (27 Ağustos): Dil işleme, öngörü ve Görsel Dünya Paradigması
- Dil işlemeye giriş
- Görsel Dünya Paradigmasında göz izleme yöntemi
- Tek dilli yetişkinlerde öngörme becerisi
- Tek dilli yetişkinlerde bireysel farklılıklar ve görev etkileri
- Öngörmeli dil işleme modelleri
Bu oturumda, artımlı ve öngörmeli dil işleme konusuna giriş yapacağız. Bu alanda Görsel Dünya Paradigmasında göz izleme yönteminin nasıl kullanıldığını inceleyeceğiz. Tek dilli yetişkin bireyler özelinde, öngörü becerisini ve bu beceriyi yordayan bireysel ve görev temelli farklılıkları ele alacağız. Son olarak, öngörmeli dil işleme konusunda kaynak (resource), fayda (utility), üretim (production) ve çağrışım (association) temelli açıklamaları değerlendireceğiz.
2. Hafta (3 Eylül): Öngörmeli dil işlemeye gelişimsel bakış, bireysel farklılıklar ve okuryazarlık
- Yöntem parantezi: çocuklarla Görsel Dünya Paradigması çalışması yürütmek
- Öngörme becerisinin gelişimsel boyutu
- Tek dilli çocuklarda bireysel farklılıklar
- Okuryazarlığın sözlü dil işlemeye etkisi:
- Çocuklarda okuma becerilerinin sözlü dilde öngörmeye etkisi
- Okuryazar olan ve olmayan yetişkinlerden bulgular
Bu oturumda öngörmeli dil işleme sürecini tek dilli çocuklar özelinde inceleyeceğiz. Önce Görsel Dünya Paradigmasının çocuklarla nasıl kullanıldığını ele alacak ardından tek dilli çocukların öngörü sürecinde hangi ipuçlarını nasıl kullandıklarına ve bu süreçte bireysel farklılıkların rolüne odaklanacağız. Bireysel farklılıklar kapsamında, çocuklarla ve okuryazar olmayan yetişkinlerle yürütülen çalışmaların bulgularından faydalanarak öngörmeli dil işlemede okuma becerisinin rolünü irdeleyeceğiz.
3. Hafta (10 Eylül): İki dilli bireylerde öngörmeli dil işleme ve bireysel farklılıklar
- İki dilli zihinde öngörme becerisi
- Diller arası benzerlik ve farklılıkların etkisi
- Yetişkin ikinci dil konuşucuları ve iki dilli olarak büyüyen çocuklar
- Bireysel farklılıklar ve görev etkisi
- Kuram parantezi: Öngörmeli dil işleme modellerinin iki dilli bireylere göre tekrar incelenmesi
Bu oturumda öngörmeli dil işlemeyi iki dillilik bağlamında yetişkin ikinci dil konuşucuları ve iki dilli olarak büyüyen çocuklar özelinde ele alacağız. Diller arası benzerliğin ve farklılığın bu süreçte nasıl rol oynayabileceğini tartışacağız. Bireysel farklılıklar kapsamında, dil yeterliğinin, dil deneyiminin ve okuma becerilerinin rolüne odaklanacağız. Son olarak, öngörmeli dil işleme modellerini iki dilli bireylerle yürütülen çalışmaların bulguları ışığında tekrar inceleyeceğiz.
Etkinliğin ücreti kişi başı KDV dahil 1500 TL’dir.
Ödeme bilgileri, kayıt formunu dolduran katılımcılar ile en kısa zamanda paylaşılacaktır.
