2017 yılında ABD istihbaratı, anonim bir siber saldırının arkasındaki kişiyi tespit etmeye çalışıyordu. Ellerinde tek bir kanıt vardı: binlerce satır kod arasına sıkışmış birkaç yorum satırı ve bir readme dosyası. Soru şuydu: bir insana ait yazı stili, o insanı ele verebilir mi?
Aynı soru, 1968’de Jan Svartvik’in Timothy Evans davasında sorduğu soruyla özdeştir: Polis karakolunda alınan ifade gerçekten sanığa mı ait, yoksa bir başkası mı yazmış? Svartvik’in dilbilimsel analizi, Evans’ın idam edildikten 16 yıl sonra aklanmasını sağladı ama bir soru hep gündemde kaldı: Dil gerçekten bir parmak izi taşır mı?
Bugün bu sorunun cevabı, artık yalnızca dilbilimcilerin değil, yapay zekâ araştırmacılarının, siber güvenlik uzmanlarının ve hukukçuların da meselesi. Büyük dil modelleri bir metin üretebilir; peki bu metni kimin yazdığını nasıl biliriz? Bir şüpheli sahte bir intihar notu yazarsa, gerçeğinden nasıl ayırt ederiz? Dijital ortamda kimliklerin bulanıklaştığı bir çağda, adli yazarlık analizi belki de hiç olmadığı kadar kritik bir konumda.
Bu üç haftalık eğitimde, adli dilbilimin en merkezi alt alanı olan adli yazar analizi konusunu Türkiye bağlamına uyarlanmış bir çerçevede ele alacağız. Her oturum teorik temel, gerçek vaka analizi ve uygulamalı çalışma üçlüsü üzerine inşa edilmiştir.
Dr. Hülya Kocagül, lisans eğitimini Dokuz Eylül Üniversitesi Dilbilim bölümünde aldı. Daha sonra İngiltere Essex Üniversitesinde Dilbilim Çalışmaları üzerine yüksek lisans, Aston Üniversitesinden de Adli Dilbilim alanında doktora derecesi aldı. Şu anda İstanbul Medeniyet Üniversitesi Dilbilimi Bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
Eğitim 15, 29 Mart ve 5 Nisan Pazar günleri saat 16:00 – 18:00 arasında çevrimiçi olarak Zoom uygulaması üzerinden gerçekleşecek. Toplamda yaklaşık 6 saat sürecek. Tüm oturumlar kaydedilmekte ve katılımcılarla paylaşılmaktadır. Oturumlara eğitim bittikten sonra da süresiz erişilebilir.
Program Kazanımları
Bu programı tamamlayan katılımcılar:
- Adli dilbilimin temellerini ve sınırlılıklarını değerlendirebilir.
- Yazar profili çıkarma ve yazar karşılaştırma arasındaki farkı kavrayabilir.
- Bireydil kavramını ve nitel üslup analizi yöntemlerini açıklayabilir.
- Gerçek vaka materyali üzerinde nitel yazarlık analizi uygulayabilir.
- İfade ve beyan metinlerinde dilsel müdahale işaretçilerini tanıyabilir.
- Dijital çağda yazarlık analizinin yeni zorluklarını ve fırsatlarını değerlendirebilir.
- Yapay zekâ üretimi metinlerin adli dilbilim için oluşturduğu yeni zorlukları tartışabilir.
Oturum 1 (15 Mart): Adli Yazar Analizinin Temelleri
Adli dilbilim nedir ve yazı analizi bu alanın neresinde durur?
- Adli dilbilimin üç sütunu
- Bireydil teorisi ve “dilsel parmak izi” tartışması
- Yazar analizinin üç temel görevi
- Stil işaretçileri ve dil içi değişkenler
- Svartvik (1968) ve Evans Davası: Adli dilbilimin doğuş anı
Oturum 2 (29 Mart): İfade Metinlerinde Dilsel Analiz
Bir metin gerçek mi sahte mi? Polis mi yazdı şüpheli mi?
- Polis ifadelerinde dilsel müdahale tespiti
- Sahte metin türleri ve tespiti
- Tehdit dili analizi
Oturum 3 (5 Nisan): Dijital Çağda Adli Yazar Analizi ve Yapay Zekâ
Dijital metin dünyasında yazar analizi nasıl dönüşüyor?
- Dijital iletişimde yazar analizi
- Yapay zekâ çağında adli yazar analizi
- Türkçede adli yazar analizi
- Adli dilbilimde etik ve uzmanlık
- Türkiye’de adli dilbilimin geleceği: Fırsatlar ve zorluklar
Eğitimin ücreti kişi başı KDV dahil 2450 TL’dir. Ödeme bilgileri, başvurusu onaylanan katılımcılar ile en kısa zamanda e-posta aracılığıyla paylaşılacaktır.
