Özgün adı: “Elon Musk’s Neuralink is neuroscience theater”
Elon Musk’ın beyin nakli canlı yayın gösterisi, tutması güç sözler verdi.
Korkusuzca dağa tırman. Kafanın içinde kendi senfonini çal. İnsanüstü radar görüşe sahip ol. Bilincin doğasını keşfet. Körlük, felç, sağırlık ve akıl hastalıklarını tedavi et. Bunlar, Elon Musk ve dört yıllık nörobilim şirketi Neuralink’te çalışanların elektronik beyin-bilgisayar arayüzlerinin bir gün ortaya çıkaracağına inandıkları uygulamalardan sadece birkaçı.
Bu ilerlemelerin hiçbiri gerçekleşmeye yakın olmadığı gibi hatta bazılarının gerçekleşmesi olası bile değildir. Buna rağmen cuma günü Youtube üzerinden yayınlanan bir “ürün güncellemesinde” SpaceX ve Tesla’nın kurucusu Musk siyah maskeli çalışanlarını bir araya getirip, gelecekte milyarlarca tüketiciyi hayran bırakacağına inandığı bu şirketin uygun fiyatlı ve güvenilir bir beyin implant ile ilgili çalışmalarından bahsetti.
Musk, “Pek çok yönden, kafatasınızın içinde küçük telleri olan bir Fitbit gibi.” olduğunu söyledi.
Bu canlı yayın gösterimi bir ürün tanıtımı olarak adlandırılsa da henüz ortada kimsenin Neuralink’ten satın alabileceği ya da kullanabileceği bir ürün görülmüyor. (Tabii böyle olması en iyisi, zira şirketin çoğu medikal iddiaları oldukça spekülatif.) Fakat bunun yanı sıra kullanılan mühendislik hayvanlar üzerinde test edilmiş aşırı yoğun bir elektrot teknolojisidir.
Neuralink, beyin implantlarının insan yeteneklerini genişletebileceğine ya da eski haline geri getirebileceğine inanan ilk mercii değildir. Araştırmacılar sinyallerin robotik kolları ya da bilgisayar imleçlerini hareket ettirebilmeyi sağlayabileceğini göstermek için felçli insanların beyinlerine çip yerleştirmeye 1990ların sonlarında başlamışlardı. Ve görsel implantları olan fareler kızılötesi ışınları algılayabilmekteydi.
Proje bir yandan devam ederken Neuralink, bu tür beyin- bilgisayar arayüzlerini (veya BCI’ların) doktor ofisinde bir saatten kısa bir sürede kurulabileceği bir noktaya kadar geliştirmeyi umduğunu söylüyor. Musk, beyin sinyalleri ile bilgisayarları kontrol eden insanlar için “Bu gerçekten işe yarıyor” diyor. Dahası “Bu, ortalama bir insanın etkili bir şekilde kullanabileceği türden bir şey değil.“ diye de ekliyor.
Musk etkinlik boyunca Neuralink sisteminin insanlar üzerinde ne zaman test edilebileceğine benzer sorulara net bir zaman çizelgesi veya bir programa bağlı olarak yanıt vermekten kimseye fark ettirmeden kaçınıyor.
Kuruluşunun üzerinden dört yıl geçti ve henüz Neuralink Musk’ın slaytlarında bahsettiği depresyon, uykusuzluk veya diğer bir çok hastalığın tedavi edebileceğine (hatta denediğine) dair hiçbir kanıt sunmuş değil. Şirketi bekleyen zorluklardan bir tanesi canlı bir beynin “çürütücü” ortamında on yıl boyunca hayatta kalabilen ince telleri mükemmelleştirmek. Daha tek başına bu sorunun çözülmesi bile uzun yıllar alabilir.
Aslında bu akıcı demonun ilk amacı insanlardaki heyecanı arttırmak. Hem yeni mühendisleri şirkete alabilmek için ilgilerini çekmek (ki zaten çoktan yaklaşık 100 kişi çalışmakta) hem de Musk’ın diğer girişimlerine tezahürat yapan bir kitle inşa ederek elektronik otomobil üreticisi Tesla’nın yükselişteki hisse senedi fiyatının ileri seviyeye çıkmasına yardımcı olmak.
Kafeslerdeki Domuzlar
Etkinliğe kadar atılan Tweet’lerde Musk hayranlarına canlı bir beynin içinde ateşlenen nöronların akıl almaz bir gösterimini sunmayı vaat etmişti — ancak hangi canlının beyni olduğunu söylememişti. Asistanlar canlı yayına dakikalar kala çitlerle çevrili kapalı alanlardaki üç küçük domuzu ortaya çıkarmak için siyah bir perde çektiklerinde şirketin implant deneyimlerinin denekleri belli oldu.
Gösterideki bir domuzun beynine implant yerleştirilmişti ve gizlenmiş hoparlörler Musk’ın, hayvanın nöronlarının eş zamanlı olarak ateşlenme kayıtları olduğunu söylediği zil seslerini kısaca çaldı. Musk’ın Twitter’da ima ettiği gibi “matris içindeki matris”i bekleyenler için bu sevimli hayvan gösterisi tam olarak umulan şey değildi. Nörobilimciler için bu yeni bir şey değil; zira laboratuarlarda yıllardır hayvan beyinlerinden (ve bazı insan beyinlerinden) kaydedilen elektriksel uyarıların sesleri duyulmaktaydı.
Bir yıl önce Neuralink, bir kemirgenin beynine binlerce aşırı ince elektrot yerleştirebilen bir dikiş makinesi robotunu tanıttı. Nöronlar tarafından yayılan elektrik sinyallerini ölçen bu çiplerdir ve ölçülen sinyallerin hızı ve sıklığı ise hareket, düşünceler ve hatıraların hatırlanmasının temelini oluşturur.
Hastanın kafasını sabitlemek için kullanılan prototip kasklı bir nöral dikiş makinesinin illüstrasyonu.
Yeni canlı yayında Musk, pürüzsüz, beyaz plastik bir kask içine yerleştirilmiş dikiş robotunun güncellenmiş bir prototipinin yanında görüldü. Musk milyarlarca tüketicinin, bu tür bir cerrahi başlığa, bu başlık ile bir gün otomatik bir testerenin kafataslarını kesip bir robotun beyinlerine elektronikler yerleştirmesine istekle gönüllü olacağına inanıyor.
Robotun modern dış yapısı Vancouver’daki endüstriyel tasarım firması Woke Studio tarafından oluşturuldu. Baş tasarımcısı Afshin Mehin, bu kaçınılmaz riskli beyin ameliyatına gönüllü olacaklar için “temiz, modern aynı zamanda da dostça bir his” yaratmaya çalıştığını söylüyor.
Cuma günü gösterilen ve Musk’ın “bağlantı (the link)” olarak adlandırdığı, bilgisayar çipleri içeren ve elektrotlardan kaydedilen sinyalleri sıkıştıran, ardındansa kablosuz bir şekilde ileten gümüş dolar büyüklüğündeki disk nörobilimciler için en ilgi çekici gelişme olmuş olabilir. Musk insan kafatası kadar kalın olan bu “bağlantı” için, “açılan bir delikten muntazam bir şekilde beynin yüzeyine yerleştirilebilir ve daha sonra süper yapıştırıcı ile kapatılabilir” olduğunu söylüyor.
“Şu anda bir Neuralink taşıyor olabilirdim ve bunu bilemezdiniz.” Diye de ekledi Musk.
Elon Musk gösteri sırasında bilgisayar çipleriyle yüklü dairesel bir cihaz olan “bağlantı” yı tutuyor. Beyin sinyallerinin toplanmasına ve kablosuz olarak iletilmesine hizmet eder.
Bağlantı, bir endüksiyon sargısı aracılığıyla kablosuz olarak şarj edilebilir. Ve bunun yanı sıra Musk gelecekte insanların implantlarını güçlendirmek için uyumadan önce fişe takacakları fikrini öne sürüyor. Teknoloji geliştikçe insanların yenilerini alabilmeleri için bir implantın da kolayca takılıp çıkarılabilmesi gerektiğini düşünüyor. Sonsuza kadar bir beyin implantının 1.0 sürümüne bağlı kalmak istemezsiniz. İnsanların bedenlerinde unutulan, tarihi geçmiş nöral donanım, belli bir süredir araştırma deneklerinin karşılaştığı gerçek bir sorundur.
Neuralink’in domuz üzerinde test ettiği implantı 1000 kanala sahiptir ve muhtemelen aynı sayıdaki nöronu okuyacak. Beyni daha iyi okuyabilmek için Musk kanalları “100, sonra 1.000, sonra 10.000” katı arttırma hedefini ifade ediyor.
Teknolojiye yönelik böylesine hızlı artan hedefler her zaman belirli tıbbi ihtiyaçlara hitap etmeyebilir. Musk implantların “felç, körlük ve işitmeyi çözebileceğini” iddia etse de, çoğu zaman asıl eksik olan şey elektrotların 10 katı fazla olması değil, ilk önce depresyon gibi elektrokimyasal dengesizliğin yarattığı durumlara neyin sebep olduğu bilgisine sahip olmaktır.
Musk’ın sunduğu tıbbi uygulamaların uzun listesine rağmen, Neuralink bunlardan herhangi birini yapmaya hazır olduğunu göstermiyor. Şirket, etkinlik sırasında bir sonraki akla yatan adımın klinik denemeler olacağına inananlara sürpriz olarak hiçbir plan açıklamadı.
Şirkette çalışan bir beyin cerrahı olan Matthew MacDougall, şirketin implantı felçli insanlar üzerinde denemeyi düşündüğünü söyledi — örneğin, bilgisayarda yazı yazmalarına veya sözcükler oluşturmalar olanak sağlamak amaçlı. Musk daha da ileri giderek, “Sanıyorum ki uzun vadede birinin tüm vücut hareketini geri getirebilirsiniz.” dedi.
Şirketin hastalıkları tedavi etme konusunda ne kadar ciddi olduğu belirsiz. Musk tıbbi tedavi düşüncesinden giderek uzaklaştı ve şirketin “genel” amacı olarak adlandırdığı çok daha fütürist bir “genel nüfus cihazı” fikrine yöneldi. İnsanların yapay zekaya ayak uydurabilmeleri için doğrudan bilgisayarlara bağlanmaları gerektiğine inanıyor.
“Tür düzeyinde, AI (Yapay Zeka) ile ortak bir yaşam alanı elde edebilmek adına gelişmiş AI ile nasıl bir arada yaşadığımızı anlamak önemlidir” diyor Musk, “öyle ki, dünyanın geleceği yeryüzündeki tüm insanların iradelerinin toplamı tarafından kontrol edilebilir. Böylesine bir cihazın elde ettiği en önemli başarım bu olabilir.”
Fakat Musk, beyin implantlarının böylesine bir kolektif elektronik aklı nasıl meydana getireceğini söylemiyor. Belki bir sonraki güncellemede.
