{"id":5360,"date":"2026-01-20T09:48:42","date_gmt":"2026-01-20T09:48:42","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&p=5360"},"modified":"2026-01-20T09:48:51","modified_gmt":"2026-01-20T09:48:51","slug":"beyni-olmayan-organizmalardaki-bilissellik-ogrenmeyi-yeniden-tanimliyor-annie-melchor","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/beyni-olmayan-organizmalardaki-bilissellik-ogrenmeyi-yeniden-tanimliyor-annie-melchor\/","title":{"rendered":"Beyni olmayan organizmalardaki bili\u015fsellik \u00f6\u011frenmeyi yeniden tan\u0131ml\u0131yor – Annie Melchor"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n\n\n\n

Oijinal Metin: https:\/\/www.thetransmitter.org\/cognition\/cognition-in-brainless-organisms-is-redefining-what-it-means-to-learn\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok basit canl\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6rneklerini sergilemesi bili\u015fsel bilimin insan zihninin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

COVID-19 Pandemisi, Duke \u00dcniversitesi\u2019nde doktora \u00f6\u011frencisi olan Julia Notar\u2019\u0131 yaz boyunca yapmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 deniz ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 iptal etmek zorunda b\u0131rak\u0131nca, g\u00fcne\u015f g\u00f6ren gelgit havuzunu[1]<\/sup><\/a> sosyal mesafe kurallar\u0131na uyan karanl\u0131k bir bodrum laboratuvar\u0131yla de\u011fi\u015ftirdi. Tezini tamamlamak i\u00e7in se\u00e7eneklerinin giderek azalmas\u0131yla ba\u015f etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla riskli bir \u00f6neri olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir i\u015fe giri\u015fti: Y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131 Pavlov\u2019un k\u00f6pekleri gibi yeme\u011fin geli\u015fini bekleyecek \u015fekilde e\u011fitmek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Notar, deniz y\u0131ld\u0131zlar\u0131yla ve deniz kestanesi ile akrabal\u0131\u011f\u0131 olan ama bu canl\u0131lar\u0131n aksine okyanus taban\u0131nda gezinmelerine yard\u0131mc\u0131 olan uzun ve narin kollara sahip y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131yla daha \u00f6nce de \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n hareket etmelerine ve g\u00f6rmelerine yard\u0131mc\u0131 olan n\u00f6ronlar\u0131n\u0131n beyne benzeyen merkezi bir yap\u0131da bir araya gelmedi\u011fini de biliyordu. Oysaki uzun s\u00fcredir haf\u0131za ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in b\u00f6yle bir yap\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130ki hafta sonra ise sadece karanl\u0131kta yemek yedirilen y\u0131lan y\u0131ld\u0131z\u0131 grubu \u0131\u015f\u0131klar kapand\u0131ktan hemen sonra kaplar\u0131 i\u00e7inde gezinmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Notar, karanl\u0131k vaktin sonlar\u0131na do\u011fru ve hatta \u0131\u015f\u0131k a\u00e7\u0131k \u015fekilde onlar\u0131 beslemeye yeniden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda deniz y\u0131ld\u0131zlar\u0131 sadece karanl\u0131kta dola\u015fmaya devam ettiler. Yani karanl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015fan bir yemekle ili\u015fkilendirmi\u015flerdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pavlov\u2019un k\u00f6pekleri gibi (b\u00fcy\u00fck ihtimalle bu k\u00f6peklerin aksine daha az salyal\u0131 bir \u015fekilde) karanl\u0131kta beslenen y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131 birbirleriyle alakas\u0131 olmayan \u00e7evresel uyar\u0131c\u0131lar olan karanl\u0131k ve yakla\u015fan yeme\u011fi ili\u015fkilendirmi\u015fti. Bu durum ili\u015fkisel \u00f6\u011frenmeye <\/strong>(associative learning) bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyordu.<\/strong> Sadece \u0131\u015f\u0131k a\u00e7\u0131kken beslenen y\u0131lan y\u0131ld\u0131z\u0131 grubu ise b\u00f6yle bir ba\u011f kurmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in otuz dakikal\u0131k karanl\u0131k periyodlarda saklanmaya devam ediyorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka bir deyi\u015fle Notar\u2019\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 kumar\u0131 i\u015fe yaram\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda, Macquarie \u00dcniversitesi\u2019nde do\u011fa bilimlerinde yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent olup b\u00f6ceklerin ve s\u00fcm\u00fckl\u00fc mantarlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131  inceleyen Chris Reid, y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na katk\u0131da bulunmam\u0131\u015f olsa da, tarihsel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ili\u015fkisel \u00f6\u011frenmenin yaln\u0131zca<\/em> karma\u015f\u0131k n\u00f6ral yap\u0131lara sahip organizmalarda m\u00fcmk\u00fcn olan bili\u015fin “alametifarikas\u0131” olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

Fakat Notar\u2019\u0131n 2023<\/a> y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bu sonu\u00e7lar\u0131, bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na meydan okuyan en g\u00fcncel bulgulardan biri.<\/strong> Farkl\u0131 farkl\u0131 beyni olmayan organizmalar \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar uzun s\u00fcredir devam eden “sadece daha geli\u015fmi\u015f hayvanlar \u00f6\u011frenebilir” varsay\u0131m\u0131n\u0131 sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> \u00d6yle ki Chris Reid, son 15 y\u0131l i\u00e7inde alan\u0131n kimin (ve neyin) bili\u015fsel kapasitesi oldu\u011fu konusundaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

UC Berkeley \u00dcniersitesi\u2019nde[2]<\/sup><\/a> vekil do\u00e7ent olan ve insan beyninde bellek ve \u00f6\u011frenmeyi ara\u015ft\u0131ran Mariam Aly <\/a>\u201c\u00d6\u011frenme, deneyime ba\u011fl\u0131 olarak sinir sisteminin i\u015fleyi\u015finde meydana gelen de\u011fi\u015fimdir.\u201d diyor. \u0130nsanlardaki \u00f6\u011frenmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan de\u011fi\u015fimlerin de beynimizde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini de ekliyor. \u201cFakat bu, daha basit sinir sistemlerine sahip olan hayvanlar\u0131n \u00f6\u011frenemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmez.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6\u011frenme, deneyime ba\u011fl\u0131 olarak sinir sisteminin i\u015fleyi\u015finde meydana gelen de\u011fi\u015fimdir. (…) Fakat bu, daha basit sinir sistemlerine sahip olan hayvanlar\u0131n \u00f6\u011frenemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmez.\u201d – Mariam Aly<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Ve ger\u00e7ekten de \u00f6\u011frenme yetene\u011fi hayvanlar aleminin baz\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 k\u00f6\u015felerinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Notar, y\u0131lan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n bizimkinden \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen y\u0131ld\u0131z anatomisine ra\u011fmen asl\u0131nda insanlara en yak\u0131n omurgas\u0131z oldu\u011funu (hatta b\u00f6ceklerden bile daha yak\u0131n oldu\u011funu) vurguluyor. Ancak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131ndan sadece iki ay \u00f6nce, Avrupa\u2019da ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 grubunun daha uzak bir evrimsel akrabada ili\u015fkisel \u00f6\u011frenmeye dair kan\u0131tlar<\/a> yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ap\u0131 en fazla 1.2 santimetre olan, kutu denizanas\u0131 Tripedalia cystophora, Mangrov Lag\u00fcnleri\u2019nin s\u0131\u011f sular\u0131nda ya\u015fayan bir canl\u0131d\u0131r. Bu hayvanlar karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip olan g\u00f6zlerini kullanarak su alt\u0131ndaki mangrov k\u00f6klerinin karma\u015f\u0131k \u00f6rg\u00fcs\u00fcnde gezinir ve \u00f6rg\u00fclerin aralar\u0131nda bar\u0131nan avlar\u0131n\u0131 ararlar. Bu denizanas\u0131n\u0131n uzakl\u0131\u011f\u0131 do\u011fru \u00f6l\u00e7mesi \u00f6nemlidir, e\u011fer k\u00f6klere \u00e7ok yak\u0131n olurlarsa k\u00f6klere \u00e7arp\u0131p narin bedenlerini yaralarlar, fazla uzak kald\u0131klar\u0131nda ise avlar\u0131n\u0131 bulamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Avrupal\u0131 bir ekip, kutu denizanalar\u0131n\u0131n mangrov k\u00f6klerinin sil\u00fcetlerini taklit etmek i\u00e7in siyah veya gri \u00e7izgiler ile boyanm\u0131\u015f dairesel bir akvaryumda, bu mesafeleri \u00f6l\u00e7meyi zamanla \u00f6\u011frenebildiklerini g\u00f6stermi\u015fti. Tehlikeli bir \u015fekilde k\u00f6klere yak\u0131nm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesi i\u00e7in \u00e7izilen y\u00fcksek kontrastl\u0131 siyah \u00e7izgilerden uzak durduklar\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015fti. Fakat az kontrastl\u0131 gri \u00e7izgiler ile durum biraz daha zordu. Denizanalar\u0131 en ba\u015fta onlar\u0131 daha uzakta sanm\u0131\u015f ve \u00e7o\u011funlukla akvaryum duvarlar\u0131na \u00e7arpm\u0131\u015flard\u0131. Fakat bir zaman sonra bu gri \u201ck\u00f6klerin\u201d g\u00f6r\u00fcnd\u00fcklerinden daha yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte bu, bulan\u0131k sularda ihtiya\u00e7 duyabilecekleri bir t\u00fcr \u00f6\u011frenme \u015fekliydi…<\/p>\n\n\n\n

Notar, makalenin bir beyne sahip olunmasa bile \u201c\u00f6\u011frenme, sinir sistemlerinin i\u00e7sel bir niteli\u011fidir\u201d iddias\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer gruplar ise evrim a\u011fac\u0131nda (tek h\u00fccreliler gibi) insanlardan \u00e7ok daha uzakta olan canl\u0131larda hangi t\u00fcrden \u00f6\u011frenme \u015fekillerinin g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Herhangi bir sinir sistemleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu tip canl\u0131lar toplanan enformasyonu birle\u015ftirmek i\u00e7in h\u00fccre i\u00e7i ileti\u015fimden yararlan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Merak konusu: Beyni olmayan bir organizma olan kutu denizanas\u0131 uzakl\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmeyi ve engellerden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 \u00f6\u011frenebilmektedirler.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Reid, ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcm\u00fckl\u00fc mantar t\u00fcr\u00fc olan Physarum polycephalum\u2019un hala ili\u015fkisel \u00f6\u011frenmeye dair ikna edici bir i\u015faret g\u00f6stermedi\u011fini<\/a> s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat bu \u201c\u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede karizmatik sar\u0131 yap\u0131\u015fkan yumaklar\u0131n\u0131\u201d labirent \u00e7\u00f6zmek, karma\u015f\u0131k se\u00e7imler yapmak, tekrarlayan uyaranlara al\u0131\u015fmak gibi ba\u015fka bili\u015fsel davran\u0131\u015flar g\u00f6sterdi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum iri mavimsi bir ye\u015fil protist olan Stentor coeruleus<\/em> i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Normalde \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f bir zamba\u011f\u0131 and\u0131ran bu organizma, rahats\u0131z edildi\u011finde h\u0131zla k\u00fc\u00e7\u00fck bir top haline k\u0131vr\u0131l\u0131r. Kas\u0131m 2023\u2019te yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma<\/a> S. Coeruleus petri kaplar\u0131nda d\u00fczenli aral\u0131klarla sallanan bir d\u00fczene\u011fe yerle\u015ftirildi\u011finde (bu durum onlar\u0131 mikroskobik d\u00fczeyde sarsar) h\u00fccreler ba\u015flang\u0131\u00e7ta her darbede k\u0131vr\u0131l\u0131p b\u00fcz\u00fcl\u00fcyordu. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e ise giderek daha fazla a\u00e7\u0131k kalmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc, bu da h\u00fccrelerin bu sars\u0131nt\u0131lara al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onlar\u0131 etkili bir \u015fekilde g\u00f6rmezden gelebildi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\n

Sadece insanlara benzememeleri ve bir fMRI i\u00e7inde Tetris oynam\u0131yor olmalar\u0131 zeki ve karma\u015f\u0131k \u015feyler yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermez. – Alison Hanson<\/p><\/blockquote><\/figure>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Reid, yak\u0131n zamana kadar tek h\u00fccreli organizmalar\u0131n al\u0131\u015fma (habituation) d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feyler \u00f6\u011frendi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fine dair \u00e7ok az ikna edici bulgunun oldu\u011fu s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat 2021\u2019de uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma grubu ili\u015fkisel \u00f6\u011frenmenin amipin \u00fc\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcr\u00fcnde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermi\u015ftir<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Reid, s\u00f6z konusu deney tasar\u0131m\u0131n\u0131n bu sonu\u00e7lar\u0131 daha da ikna edici k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ekliyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u015ftah a\u00e7\u0131c\u0131 peptitleri anota (pozitif u\u00e7) yerle\u015ftirerek bir grup h\u00fccreyi elektriksel bir alana ko\u015fulland\u0131rd\u0131lar. Normalde amipler katoda yani negatif uca do\u011fru hareket etme e\u011filimindedir fakat bu h\u00fccreler yiyecek dolu anot ucuna do\u011fru g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131lar. Peptit olmayan bir alana konulduklar\u0131 zaman bile ko\u015fullanm\u0131\u015f bu h\u00fccreler yine de anota do\u011fru hareket etmeye devam ettiler. Ve bu durum bize elektrik y\u00f6n\u00fc ile yeme\u011fin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ili\u015fkilendirdiklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu ara\u015ft\u0131rmada yer almayan ve Macquarie \u00dcniversitesinde prof\u00f6sor olan Ken Cheng<\/a> son 75 y\u0131lda tek h\u00fccrelilerde \u00f6\u011frenmeye dair baz\u0131 bulgular oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. “[Bu \u00e7al\u0131\u015fma] muhtemelen aralar\u0131nda en iyisi \u00e7\u00fcnk\u00fc amiplerin do\u011fal e\u011filimlerine kar\u015f\u0131 gelmelerini sa\u011flad\u0131.”<\/strong> diye eklemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Cheng, \u00f6\u011frenme kapasitesi olmayan organizmalarda bile bili\u015fselli\u011fin (veya d\u00fcnyayla ilgili enformasyon edinme, bunu b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme ve kullanma) evrensel oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tek h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131 da kat\u0131p “B\u00fct\u00fcn ya\u015fam bili\u015fseldir.<\/strong>\u201d diyor. \u201cKimyasal konsantrasyonlar hakk\u0131nda enformasyon kullanmadan kimyasal bir e\u011fimi nas\u0131l a\u015fabilirsiniz?” Bir mikrop belirli bir kimyasal\u0131 say\u0131s\u0131z kimyasal\u0131n aras\u0131ndan alg\u0131lamaya ve ard\u0131ndan mevcut konsantrasyonu \u00f6nceki konsantrasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 duyar. Ard\u0131ndan ayn\u0131 yolda devam etmek veya farkl\u0131 bir yol denemek i\u00e7in harekete ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Columbia \u00dcniversitesinde doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak hidralarda n\u00f6ral i\u015flemeyi ara\u015ft\u0131ran Alison Hanson<\/a>, bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte de ak\u0131ll\u0131 olan davran\u0131\u015flar\u0131, yaln\u0131zca basit refleksler olarak g\u00f6r\u00fcp ge\u00e7menin cazip gelebilece\u011fini; bunlar\u0131n yaln\u0131zca biyokimya ve termodinami\u011fin i\u015flevleri olarak g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini teslim ediyor fakat o durumda ise insan bili\u015fini \u00f6zel bir \u015fey olarak ay\u0131rmak bilimsel olarak tutarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hanson, \u201cEvrim b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. [Zek\u00e2] bir insanda aniden ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131. Do\u011fa ayn\u0131 yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 yeniden ve yeniden kullan\u0131yor. [Basit organizmalar] insanlara benzemedikleri ve MRI makinesinin i\u00e7inde Tetris oynamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 ve karma\u015f\u0131k \u015feyler yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz<\/strong>.\u201d diyor. Kendisi ayn\u0131 \u015fekilde bu canl\u0131lar\u0131n bili\u015flerini inceleyerek kendi zek\u00e2m\u0131z hakk\u0131nda da bir \u015fey \u00f6\u011frenemeyece\u011fimiz anlam\u0131na gelmedi\u011fini ekliyor.<\/p>\n\n\n\n

Reid, farkl\u0131 canl\u0131lardaki bili\u015fsel davran\u0131\u015flar\u0131n arkas\u0131nda yatan molek\u00fcler mekanizmalar\u0131 \u00f6\u011frenmenin \u201cbize farkl\u0131 canl\u0131lar\u0131n ayn\u0131 sorunlar\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcne dair daha geni\u015f bir anlay\u0131\u015f kazand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, bunun ise onlar\u0131n ne yapabildiklerini tekrar ve tekrar g\u00f6stermekten \u00e7ok daha faydal\u0131 oldu\u011funu<\/strong>\u201d s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Regensburg \u00dcniversitesi\u2019nde n\u00f6rogenetik profes\u00f6r\u00fc olan Bj\u00f6rn Brembs<\/a> normalde bu konuda \u00fczerine s\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan bir hayvan ile \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u201cbeynimizin nereden geldi\u011fi hakk\u0131nda bize fazlas\u0131yla faydal\u0131 bilgiler sundu\u011funu. Bizim gibi bir canl\u0131ya yol a\u00e7an etmenlerin neler oldu\u011funu g\u00f6sterebilece\u011fini<\/strong>\u201d belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u201c150 y\u0131l sonra bile evrim kavram\u0131 bilimsel toplulukta bile tam olarak kavranamam\u0131\u015f ve \u00f6z\u00fcmsenememi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, evrim asl\u0131nda ne anlama gelir? Yaln\u0131zca, bizlerin baz\u0131 \u015feyleri payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bununla birlikte<\/em> birbirimizden farkl\u0131 oldu\u011fumuz anlam\u0131na gelir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

[1]<\/a><\/sup> Deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda, deniz suyu ile dolu kayal\u0131k havuzudur.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a><\/sup> Bu makale yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 zaman (2024, Ocak) Mariam Aly, Culumbia \u00dcniversitesi\u2019nde yard\u0131mc\u0131 do\u00e7ent pozisyonunda \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131 fakat 2024 Temmuzda UC Berkeley\u2019e ge\u00e7i\u015f sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Linki de bilgileri de ona g\u00f6re g\u00fcncellenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Bu metnin orijinali The Transmitter’da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Eserlerinin \u00e7evrilmesine ve \u00fccretsiz payla\u015f\u0131lmas\u0131na izin verdikleri i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"featured_media":5384,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[568,1162,138,83,97,94,93,63,101,82,64,92,1145,572,573,1089,574,575,1088,576,577,251,1039,1084,348,621,137,76,1144,1068,1180,430,66,65,431,610,177,80,81,100,1136,471,349,96,176],"kategori":[305],"class_list":["post-5360","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-animal","event_publishing_tags-animal-mind","event_publishing_tags-bellek","event_publishing_tags-beyin","event_publishing_tags-bilim","event_publishing_tags-bilis","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-biology","event_publishing_tags-biyoloji","event_publishing_tags-brain","event_publishing_tags-cognition","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-doga","event_publishing_tags-ethology","event_publishing_tags-etoloji","event_publishing_tags-evolutionary","event_publishing_tags-evolutionary-biology","event_publishing_tags-evolutionary-psychology","event_publishing_tags-evrimsel","event_publishing_tags-evrimsel-biyoloji","event_publishing_tags-evrimsel-psikoloji","event_publishing_tags-hafiza","event_publishing_tags-hayvan","event_publishing_tags-hayvan-zihni","event_publishing_tags-intelligence","event_publishing_tags-learning","event_publishing_tags-memory","event_publishing_tags-mind","event_publishing_tags-nature","event_publishing_tags-neurobiology","event_publishing_tags-neuron-system","event_publishing_tags-neuroplasticity","event_publishing_tags-neuroscience","event_publishing_tags-norobilim","event_publishing_tags-noroplastisite","event_publishing_tags-ogrenme","event_publishing_tags-philosophy-of-mind","event_publishing_tags-psikoloji","event_publishing_tags-psychology","event_publishing_tags-science","event_publishing_tags-sinir-sistemi","event_publishing_tags-sinirbilim","event_publishing_tags-zeka","event_publishing_tags-zihin","event_publishing_tags-zihin-felsefesi","kategori-ceviri"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/5360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/5360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5546,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/5360\/revisions\/5546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=5360"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=5360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}