{"id":2055,"date":"2020-07-30T15:00:46","date_gmt":"2020-07-30T15:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&p=2055"},"modified":"2025-08-13T19:50:38","modified_gmt":"2025-08-13T19:50:38","slug":"zihne-dogru-bir-kesif-bilissel-bilim-okumak-ekinsu-ozkazanc","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/zihne-dogru-bir-kesif-bilissel-bilim-okumak-ekinsu-ozkazanc\/","title":{"rendered":"Zihne Do\u011fru Bir Ke\u015fif: Bili\u015fsel Bilim Okumak \u2014 Ekinsu \u00d6zkazan\u00e7"},"content":{"rendered":"

Ekinsu \u00d6zkazan\u00e7, Hacettepe \u00dcniversitesi \u0130ngiliz Dilbilimi mezunu, ODT\u00dc Bili\u015fsel Bilimler\u2019de y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi. Bilgisayar ortaml\u0131 ileti\u015fim, jest \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, uzam alg\u0131s\u0131, formal anlambilim gibi birtak\u0131m alanlar aras\u0131nda dola\u015f\u0131yor. Bazen edit\u00f6r\/\u00e7evirmen, bazen \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmeni.<\/em><\/p>\n\n\n\n

B\u0130L\u0130\u015eSEL B\u0130L\u0130M OKUMAK?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce YKS sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131, tercih yapacak y\u00fczbinlerce \u00f6\u011frenci geleceklerini derinden etkileyecek bir karar i\u00e7in \u00e7ok heyecanl\u0131lar! CogIST olarak biz de, bu d\u00f6nemlerinde onlar\u0131n heyecan\u0131n\u0131 payla\u015farak alan\u0131m\u0131zla ilgili bir tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131 haz\u0131rlad\u0131k. Psikoloji mi yoksa felsefe mi tercih edece\u011finizi bilemiyorsan\u0131z, be\u015feri bilimler ilginizi \u00e7ekiyor ama bir taraftan matematik de cazip geliyorsa, dilbilimle ilgileniyor <\/a>ama daha bilimsel <\/em>k\u0131sm\u0131n\u0131 merak ediyorsan\u0131z veya yapay zek\u00e2yla ilgileniyorsan\u0131z ama m\u00fchendislik o kadar da heyecan verici gelmiyorsa (ve bunlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 koymakta zorlan\u0131yorsan\u0131z) arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyin bili\u015fsel bilim olmas\u0131 \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu birbirine uzakm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen alanlar\u0131n ortak bir noktas\u0131 var: zihin!<\/p>\n\n\n\n

NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bili\u015fsel bilim (cognitive science), insan zihninin i\u015fleyi\u015fini ara\u015ft\u0131ran disiplinleraras\u0131 bir alan. Zihnin en g\u00f6zlenebilir\/\u00f6l\u00e7\u00fclebilir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan dil \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan dilbilim; d\u00fc\u015f\u00fcnme, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, sorun \u00e7\u00f6zme gibi zihinsel s\u00fcre\u00e7ler veya do\u011frudan g\u00f6rsel alg\u0131, i\u015fitsel alg\u0131 gibi alanlar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan psikoloji; bu s\u00fcre\u00e7leri hem sistematik bir bi\u00e7imde kendimiz i\u00e7in daha kavranabilir hale getirmek hem de belli s\u00fcre\u00e7leri bilgisayarlara aktarmak\/uyarlamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z modellemelerin temelini olu\u015fturan matematik ve bunlar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 yapay zek\u00e2 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131; ve zihin-beden ili\u015fkisi gibi temel sorulardan yapay zek\u00e2ya dair etik sorulara kadar pek \u00e7ok konuyu ele alan felsefe, bili\u015fsel bilimi olu\u015fturan ba\u015fl\u0131ca alanlar. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, t\u00fcm bunlar\u0131n nas\u0131l olup da beynimiz taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebildi\u011fine odaklanan n\u00f6robilim ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 biyoloji de bili\u015fsel bilime yak\u0131ndan katk\u0131 sa\u011flayan \u00e7al\u0131\u015fma sahalar\u0131. Bili\u015fsel bilim \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda t\u00fcm bu alanlar zihne dair sorular\u0131 i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor, birbirinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan yararlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Zihin nedir, nas\u0131l i\u015fler? Nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz? Dil nedir? Dil ile zihnin ili\u015fkisi nedir? Bu karma\u015f\u0131k sistemler nas\u0131l evrildi? Nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyoruz, nas\u0131l duyuyoruz? Bu duyular\u0131n beyindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir, nas\u0131l i\u015fler? Beyin ve zihin tek bir yap\u0131 m\u0131, yoksa beyin bir bak\u0131ma zihni \u201c\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor\u201d mu? (Yani, bilgisayar gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bir yaz\u0131l\u0131m-donan\u0131m ili\u015fkisi mi var?) T\u00fcm bu yap\u0131lar\u0131 bilgisayarda nas\u0131l sim\u00fcle ediyoruz? Yapay zek\u00e2n\u0131n bilin\u00e7 kazanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bilin\u00e7 nedir? K\u0131sacas\u0131 bili\u015fsel bilim t\u00fcm bu sorulara ve daha fazlas\u0131na cevap arayan, bunlar\u0131 ara\u015ft\u0131ran, inceleyen, bu ba\u011flamda bilgisayar sim\u00fclasyonlar\u0131, \u00e7e\u015fitli deneyler ve\/ya matematiksel modeller geli\u015ftiren, bunlar\u0131n arkaplan\u0131ndaki felsefi konular\u0131 tart\u0131\u015fan bir bilim dal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

HANG\u0130 YOLLAR \u0130ZLENEB\u0130L\u0130R?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bili\u015fsel bilim, T\u00fcrkiye\u2019de yaln\u0131zca lisans\u00fcst\u00fc d\u00fczeyde \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011finiz bir alan olsa da e\u011fer bu alan (veya ba\u011flant\u0131l\u0131 alanlar) ilginizi \u00e7ekiyorsa lisans tercihinizi yaparken buna dikkat edebilirsiniz. Lisans e\u011fitiminiz i\u00e7in sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z alanlardan (psikoloji, dilbilim, felsefe veya elektronik, makine, yapay zek\u00e2 ya da bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi) birini tercih edip (hangisine daha \u00e7ok ilgi duydu\u011funuza, size sunabilecekleri mesleki imkanlara g\u00f6re bir se\u00e7im yaparak) sonras\u0131nda y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131z\u0131 bili\u015fsel bilim alan\u0131nda yapabilirsiniz. Y\u00fcksek lisansa ba\u015fvurmadan \u00f6nce bili\u015fsel bilimin di\u011fer alanlar\u0131 hakk\u0131nda da okumalar yapman\u0131z iyi olacakt\u0131r, bunun i\u00e7in CogIST\u2019te payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131lardan ve onlar\u0131n y\u00f6nlendirmelerinden yararlanabilirsiniz. Hem bili\u015fsel bilimde hem de bu alanlar\u0131n hepsinde artan \u00f6nemi dolay\u0131s\u0131yla, yava\u015f yava\u015f programlamayla tan\u0131\u015fman\u0131z iyi olabilir, bunun i\u00e7in yararlanabilece\u011finiz say\u0131s\u0131z online ders var. T\u00fcrk\u00e7e bir \u00f6rnek i\u00e7in linki takip edebilirsiniz<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE B\u0130L\u0130\u015eSEL B\u0130L\u0130M PROGRAMI OLAN \u00dcN\u0130VERS\u0130TELER<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi https:\/\/ii.metu.edu.tr\/tr\/bilissel-bilimler-msphd<\/a><\/p>\n\n\n\n

Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi https:\/\/cogsci.boun.edu.tr\/tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

Yeditepe \u00dcniversitesi https:\/\/sbe.yeditepe.edu.tr\/tr\/bilissel-bilimler-yuksek-lisans-programi<\/a><\/p>\n\n\n\n

OLASI \u00c7ALI\u015eMA ALANLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir bilim \u00fczerine lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimi almak genellikle akademide kalma plan\u0131n\u0131 da beraberinde getiriyor. Bili\u015fsel bilim alan\u0131nda y\u00fcksek lisans ve doktora sonras\u0131nda yine bili\u015fsel bilim alan\u0131nda veya ba\u011flant\u0131l\u0131 alanlar\u0131n herhangi birinde akademisyen olabilir veya ara\u015ft\u0131rma projelerinde \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. Bu alanlarda y\u00fcr\u00fctece\u011finiz \u00e7al\u0131\u015fmalar tamamen teorik olabilece\u011fi gibi, \u00f6rne\u011fin, do\u011fru yerde do\u011fru \u015feyleri s\u00f6yleyemedi\u011fi i\u00e7in insanlar\u0131n konu\u015fmak istemedi\u011fi bir robotun sosyal etkile\u015fimini iyile\u015ftirmek gibi sorunlarla da ilgilenebilirsiniz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, akademide kalmak istemiyorsan\u0131z uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z olan alan \u00fczerinden sekt\u00f6rde de i\u015f bulabilirsiniz. Bilindik baz\u0131 \u00f6rnekler Google gibi bir \u015firkette m\u00fchendis veya dilbilimci olmak, Elon Musk\u2019\u0131n beyin-makine aray\u00fczleri (brain-machine interfaces, BMI) tasarlayan firmas\u0131 Neuralink\u2019te yine m\u00fchendis veya n\u00f6robilimci olarak \u00e7al\u0131\u015fmak olabilir. Uzaklara gitmemize de gerek yok, n\u00f6ropsikoloji alan\u0131nda klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapabilir, genellikle \u00fcniversitelerin Teknokent\u2019lerinde bulunan, geleneksel firmalara g\u00f6re \u00e7ok daha dinamik \u00e7al\u0131\u015fma ortamlar\u0131na sahip start-up\u2019larda \u00e7al\u0131\u015fabilir, hatta g\u00fczel bir projeniz, k\u00fc\u00e7\u00fck bir ekibiniz olursa bir g\u00fcn kendinizi b\u00f6yle bir \u015firket kurarken bulabilirsiniz.<\/p>","protected":false},"featured_media":2056,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[748,140,141,117,116,84,94,93,691,64,92,62,74,89,75,780,778,779,61],"kategori":[725],"class_list":["post-2055","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-academia","event_publishing_tags-academy","event_publishing_tags-akademi","event_publishing_tags-anthropology","event_publishing_tags-antropoloji","event_publishing_tags-artificial-intelligence","event_publishing_tags-bilis","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-cogist","event_publishing_tags-cognition","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-dilbilim","event_publishing_tags-felsefe","event_publishing_tags-linguistics","event_publishing_tags-philosophy","event_publishing_tags-school","event_publishing_tags-universite","event_publishing_tags-university","event_publishing_tags-yapay-zeka","kategori-yazi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/2055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/2055\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=2055"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=2055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}