{"id":1861,"date":"2020-11-25T15:00:46","date_gmt":"2020-11-25T15:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&p=1861"},"modified":"2025-08-18T16:51:48","modified_gmt":"2025-08-18T16:51:48","slug":"bilincli-durum-ve-iceriklerin-onemli-ozellikleri-bernard-baars","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/bilincli-durum-ve-iceriklerin-onemli-ozellikleri-bernard-baars\/","title":{"rendered":"Bilin\u00e7li Durum ve \u0130\u00e7eriklerin \u00d6nemli \u00d6zellikleri \u2014 Bernard Baars"},"content":{"rendered":"

\u00d6zg\u00fcn ad\u0131: \u201cMajor Features of Conscious States and Contents<\/a>\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bernard Baars\u2019\u0131n \u201cOn Consciousness: Science & Subjectivity\u201d (\u201cBilin\u00e7 \u00dczerine: Bilim & \u00d6znellik\u201d) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n Observational Definitions of Consciousness (Bilincin G\u00f6zlemsel Tan\u0131mlar\u0131) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden al\u0131nt\u0131d\u0131r. Kitaba <\/em>buradan<\/em><\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

1. Uyan\u0131kl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k gelen kafa derisi EEG\u2019si bulgusu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ham kafa derisi EEG bulgusu \u201cd\u00fczensiz, d\u00fc\u015f\u00fck voltajl\u0131 ve h\u0131zl\u0131\u201d (12\u201370 Hz) gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bununla birlikte, do\u011frudan kortikal kay\u0131t[1]<\/a>, sinyal-g\u00fcr\u00fclt\u00fc oran\u0131n\u0131 kafa derisi EEG\u2019sine g\u00f6re 1000 kat kadar iyile\u015ftirir. Bu veriler, korteks ve talamusun k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6lgeleri aras\u0131nda \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131, b\u00f6lgesel ve i\u00e7eri\u011fe \u00f6zg\u00fc sinyaller g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Uyan\u0131k epileptik hastalarda do\u011frudan beyin kay\u0131tlar\u0131 \u00f6zellikle \u00f6nemli olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Korteks \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f implante elektrot \u0131zgaralar\u0131 takan hastalar, bir kelimeyi dikkatle dinlemeleri istendi\u011finde i\u015fitsel konu\u015fma alg\u0131lama alanlar\u0131nda (Wernicke alan\u0131[2]<\/a>) belirgin bir \u015fekilde aktivasyon g\u00f6sterir. Ayn\u0131 kelimeyi tekrarlad\u0131klar\u0131nda hem Broca[3]<\/a> hem de Wernicke alan\u0131 tam da beklendi\u011fi gibi etkinle\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n

Benzetme yaparsak, bir futbol sahas\u0131ndaki seyirciler belli bir mesafeden farkl\u0131la\u015fmam\u0131\u015f kalabal\u0131k g\u00fcr\u00fclt\u00fcleri \u00e7\u0131karabilir, ancak bir dizi yerel mikrofon rastgele olmayan ancak olduk\u00e7a d\u00fczenli, etkinli\u011fe \u00f6zg\u00fc ve organize olan binlerce bire bir konu\u015fmay\u0131 alg\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Kortikal aktivite ne kadar yak\u0131n g\u00f6zlemlenirse, k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6lgeler aras\u0131ndaki tutarl\u0131, g\u00f6rev odakl\u0131 sinyallemeye o kadar \u00e7ok benziyor. Fare korteksinin genetik kodlu voltaj g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi gibi daha yeni y\u00f6ntemler, \u00e7ok y\u00fcksek uzay-zamansal (spatiotemporal) \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe ve geni\u015f uzaysal kapsama sahiptir. Bu y\u00f6ntemler, d\u00f6rt b\u00fcy\u00fckl\u00fck mertebesini (1\u2070\u2074) kapsayan, \u00f6l\u00e7ekle de\u011fi\u015fmeyen uzay-zamansal n\u00f6ronal aktivite kal\u0131plar\u0131 ile sessiz uyanma durumunun (quiet waking state) \u201ckritikli\u011fe yak\u0131n\u201d oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Uyan\u0131k korteksin kritikli\u011fe yak\u0131n durumu, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6l\u00e7eklerde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6zel bilgi i\u015fleme t\u00fcrleri i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde haz\u0131r olma anlam\u0131na gelir. Do\u011frusal olmayan dinamik sistemlerin di\u011fer tipik bulgular\u0131 da bulunmu\u015ftur. Walter J. Freeman ve meslekta\u015flar\u0131, bu fenomeni tan\u0131mlamak i\u00e7in analitik ve fizyolojik ara\u00e7lar geli\u015ftirdiler[4]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011frudan beyin kay\u0131tlar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck kortikal b\u00f6lgeleri bir g\u00f6reve ve uyarana \u00f6zg\u00fc bir \u015fekilde, <.1\u2013200 Hz aral\u0131\u011f\u0131ndaki sal\u0131n\u0131mlarla ba\u011flayan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir uzay-zamansal sinyal s\u00f6z da\u011farc\u0131\u011f\u0131 \u00f6nerir. Tek n\u00f6ronlar bu pop\u00fclasyon sal\u0131n\u0131mlar\u0131na kat\u0131labilir veya bunlarla rekabet edebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ntrakraniyal (kafa i\u00e7i-do\u011frudan kortikal kay\u0131t) EEG\u2019deki karma\u015f\u0131k dalga formlar\u0131n\u0131n, yava\u015ftan h\u0131zl\u0131 sal\u0131n\u0131mlara kadar faz ba\u011flant\u0131l\u0131 bir dalga hiyerar\u015fisini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle, kafa derisi EEG\u2019sinin geleneksel anlay\u0131\u015f\u0131, daha eski, d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc ve analiz edilmemi\u015f kay\u0131t tekniklerinin bir eseri gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

2. Bilin\u00e7li ve bilin\u00e7siz g\u00f6rme<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u00c7o\u011fu g\u00f6rsel kortikal i\u015flem bilin\u00e7li de\u011fildir. Retina girdisi, uzaysal \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck kayb\u0131 olmadan g\u00f6rsel talamusta (LGN) [5]<\/a>sonlanan gangliyon h\u00fccreleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla optik sinire ta\u015f\u0131n\u0131r. LGN, ilk kortikal projeksiyon alan\u0131 Alan V1’e noktadan noktaya do\u011frulukla sinyal g\u00f6nderir. Uzun s\u00fcreli binok\u00fcler rekabet (binocular rivalry), hiyerar\u015fi boyunca g\u00f6rsel n\u00f6ronlar\u0131n tek n\u00f6ron ve \u00e7oklu birim kayd\u0131na izin veren s\u00fcrekli fla\u015f bast\u0131rma (continuous flash suppresion) kullan\u0131larak etkinle\u015ftirilir. Bu sayede bilin\u00e7li g\u00f6rsel ak\u0131\u015fa tepki veren n\u00f6ronlar, bilin\u00e7siz ak\u0131\u015fa tepki verenlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak takip edilebilir. Logothetis ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, neredeyse otuz y\u0131ld\u0131r makak korteksindeki iki g\u00f6rsel ak\u0131\u015f\u0131 sistematik olarak izlediler.<\/p>\n\n\n\n

Optik sinir tek y\u00f6nl\u00fc iken, talamik ve kortikal n\u00f6ronlar aras\u0131ndaki t\u00fcm y\u00fcksek seviyeli sinyaller \u00e7ift y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr ve korteks ve talamusun tipik sinyalleme modu olan tekrar-giri\u015fli (reentrant) sinyalizasyon veya adaptif rezonansa[6]<\/a> yol a\u00e7ar. Alan V1’den itibaren g\u00f6rsel sinyal, hiyerar\u015finin tepesine yak\u0131n y\u00fcksek seviyeli, raporlanabilir gestaltlar olarak ortaya \u00e7\u0131kan 40’tan fazla topografik dizi boyunca s\u00fcz\u00fcl\u00fcr. Son bulgular, bildirilebilir g\u00f6rsel gestaltlar\u0131n MTL\u2019de (medial temporal lob) ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve oradan prefrontal b\u00f6lgelere yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu nedenle bilin\u00e7li g\u00f6rsel i\u00e7erikler, MTL\u2019deki yak\u0131nsak g\u00f6rsel \u201cgestaltlara\u201d iyi kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. Bu, sistematik \u015fekilde geli\u015ftirilen ve neredeyse 30 y\u0131ll\u0131k k\u00fcm\u00fclatif \u00e7al\u0131\u015fmalara dayanan tarihi bir sonu\u00e7tur.<\/p>\n\n\n\n

Bu modalitelerde y\u00fcksek seviyeli duyusal kortekste i\u015fitsel, rinal (burunla ilgili) ve somato-duyusal gestaltlar\u0131n da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemel g\u00f6r\u00fcnmektedir. Baars ve arkada\u015flar\u0131 (2013), korteksin duyusal olmayan b\u00f6lgelerinde, \u00f6rne\u011fin \u00f6znel \u00e7aba duygular\u0131 i\u00e7in dorsolateral prefrontal kortekste[7]<\/a>bildirilebilir Bilme Duygular\u0131n\u0131n (Feelings of Knowing-FOKs) ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Bu, beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme kan\u0131tlar\u0131yla tutarl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Duyusal bilin\u00e7 i\u00e7erikleri y\u00fcksek seviyeli arka (posterior) kortekste ortaya \u00e7\u0131karken, soyut Bilme Duygular\u0131, zihinsel \u00e7aba veya a\u015final\u0131k hislerinde oldu\u011fu gibi, prefrontal kortekste ayn\u0131 \u015feyi yapabilir. Bu kan\u0131t, g\u00f6rme durumunda art\u0131k olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcyken, di\u011fer duyusal modalitelerindaha fazla test edilmesi gerekiyor. Tutarl\u0131 raporlar, bilin\u00e7li g\u00f6rsel kortikal aktiviteyi (bilin\u00e7size k\u0131yasla) genlikte daha y\u00fcksek, titre\u015fimli faz ba\u011flant\u0131s\u0131nda daha geni\u015f ve nedensel (Granger) yay\u0131l\u0131m da dahil olmak \u00fczere daha geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f olarak tan\u0131mlar (Gaillard ve di\u011ferleri, 2012). Bilin\u00e7li alg\u0131 i\u00e7in prefrontal aktivitenin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Panagiotaropoulou ve arkada\u015flar\u0131 (2014), makakta do\u011frudan kortikal kay\u0131t kullanarak, g\u00f6rsel gestalt olu\u015fumunun (entegrasyon) medial temporal lobda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, gestalt\u0131n buradan lateral prefrontal kortekse do\u011fru yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

3. Derin uyku<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Derin uyku; ham EEG\u2019de d\u00fczenli, y\u00fcksek genlikli ve yava\u015f dalgalar olarak g\u00f6zlemlenebilen yayg\u0131n delta dalgalar\u0131 (<2 Hz) ile en do\u011fal bilin\u00e7siz beyin durumudur. Delta dalgalar\u0131, milyarlarca kortikal ve talamik n\u00f6ron aras\u0131ndaki koordineli duraklamay\u0131 ve ate\u015flemeyi yans\u0131t\u0131r. Delta uykusu, yak\u0131n bilin\u00e7li d\u00f6nemlerde edinilen epizodik hat\u0131ralar\u0131 peki\u015ftirmeye hizmet eder.<\/p>\n\n\n\n

Beyin, delta dalgalar\u0131n\u0131n tepe noktalar\u0131nda, \u00e7ukur noktalar\u0131na k\u0131yasla daha farkl\u0131 davran\u0131r. Delta uykusunun YUKARI yar\u0131s\u0131, mikro d\u00fczey sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n zengin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131na ve yakla\u015f\u0131k bir saniye ate\u015flemeye izin verirken, A\u015eA\u011eI yar\u0131s\u0131 yayg\u0131n n\u00f6ronal duraklamay\u0131 g\u00f6sterir. YUKARI durumu anl\u0131k bir uyanma d\u00f6nemi olabilir. Derin uyku ile uyan\u0131kl\u0131k aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark, delta dalgalar\u0131n\u0131n \u00e7ukurlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u015flemenin d\u00fczenli olarak kesintiye u\u011framas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Steriade (2006) derin uykudaki yava\u015f sal\u0131n\u0131mlar\u0131n, interhemisferik fiss\u00fcr (iki yar\u0131k\u00fcre aras\u0131ndaki yar\u0131k) yoluyla \u00f6nden arkaya akan b\u00fcy\u00fck, seyahat eden dalgalar\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Genel anestezi gibi ind\u00fcklenmi\u015f bilin\u00e7siz durumlara bazen \u201cyapay koma\u201d ad\u0131 verilir ve do\u011fal yava\u015f dalga uykusundan farkl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

4. REM r\u00fcyalar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

G\u00f6zlerin kapal\u0131 oldu\u011fu ve b\u00fcy\u00fck, d\u00fczenli, basmakal\u0131p g\u00f6z hareketleri ile REM r\u00fcyalar\u0131, uyan\u0131kl\u0131k durumuna benzer. REM s\u0131ras\u0131nda kafa derisi EEG\u2019si \u201cd\u00fczensiz, d\u00fc\u015f\u00fck voltajl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 aktivite\u201d g\u00f6sterir, bu da C-T \u00e7ekirde\u011finde (kortikotalamik \u00e7ekirdek)[8]<\/a> uyan\u0131kl\u0131k benzeri uzay-zamansal sinyalizasyona i\u015faret eder. REM s\u0131ras\u0131nda uyand\u0131r\u0131lan denekler, belki 10 saniye sonra anlat\u0131lar\u0131nda s\u00fcreksizlikler olmakla birlikte zengin bilin\u00e7li imgeler ve dramatik senaryolar bildirdi. L\u00fcsid (\u00f6z-bilin\u00e7li) r\u00fcya (lucid dreams) g\u00f6rme s\u0131ras\u0131nda insanlar, 10\u201330 saniyelik \u00e7al\u0131\u015fma belle\u011fine benzer \u015fekilde, g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u201cba\u015flang\u0131\u00e7\u201d ve \u201cbiti\u015f\u201d sinyalleri olarak g\u00f6z hareketlerini kullanarak on\u2019a kadar sayabilir.<\/p>\n\n\n\n

REM r\u00fcyalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, talamus d\u00fczeyinde duyusal ak\u0131\u015f engellenir, b\u00f6ylece bilin\u00e7li r\u00fcya i\u00e7erikleri i\u00e7sel kortikal aktiviteyi yans\u0131t\u0131r. R\u00fcya i\u00e7eri\u011fi, son uyanma d\u00f6nemlerinden \u201cg\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131\u201d ve motivasyonla y\u00f6nlendirilen \u201cg\u00fcncel endi\u015feleri\u201d g\u00f6sterir. R\u00fcyalardaki fMRI, korteksin g\u00f6rsel ve duygusal b\u00f6lgelerinde y\u00fcksek metabolik aktivite g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

5. Beyin anatomisi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li i\u00e7erik, talamokortikal komplekse ba\u011fl\u0131d\u0131r ve maj\u00f6r sirkadiyen durumlar beyin sap\u0131 n\u00f6romod\u00fclasyonu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131l\u0131p kapat\u0131l\u0131r. C-T kompleksi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgeler s\u00fcrekli olarak etkile\u015fime girer, ancak bildirilebilir bilin\u00e7li i\u00e7erikleri do\u011frudan desteklemez. Biyolojik olarak, C-T kompleksi memelilerde (yakla\u015f\u0131k 200 milyon y\u0131l \u00f6nce) ortaya \u00e7\u0131kar ve ku\u015f palyumunda (pallium)[9]<\/a> anatomik homologlara sahiptir. Memeli \u00f6ncesi amniyonlar paleokorteks (rinal korteks ve hipokampus) g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

C-T sisteminin ba\u011flant\u0131 modeline ili\u015fkin \u00e7ok say\u0131da yeni kan\u0131t, sinyal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 optimize etmeye hizmet eden k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnya ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131n\u0131 (small-world connectivity) ortaya koymaktad\u0131r. C-T sistemi, benzer say\u0131da n\u00f6rona sahip olan ancak paralel i\u015flem ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan serebellumun aksine, memeli beynindeki en y\u00fcksek paralel etkile\u015fimli sistemdir. C-T sisteminin yap\u0131sal yol haritas\u0131, bilin\u00e7li durumlar ve i\u00e7eriklerle ili\u015fkili b\u00fcy\u00fck bir biyolojik zorluk olan odaksal karars\u0131zl\u0131klar\u0131 (focal uncertainties), belirsizlikleri ve karar noktalar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ideal g\u00f6r\u00fcnmektedir. (Bkz. Baars ve di\u011ferleri, 2013.)<\/p>\n\n\n\n

C-T sisteminin yap\u0131sal haritas\u0131 gibi, EEG frekans bantlar\u0131ndaki g\u00fc\u00e7, ters frekans yasas\u0131n\u0131 ((1 \/ f) EXP B) izler.<\/p>\n\n\n\n

6. Duyusal gestalt \u201cyay\u0131n\u0131\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li gestaltlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen n\u00f6ronal aktivite, y\u00fcksek oranda da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f uzun s\u00fcreli haf\u0131za izleri, \u00f6rt\u00fck \u00f6\u011frenme (implicit learning) ve otonomik ve motor fonksiyonlar\u0131n biofeedback e\u011fitimi ile g\u00f6sterildi\u011fi gibi beyinde geni\u015f \u00e7apta yay\u0131l\u0131r. Kesin raporlanabilirlik ger\u00e7e\u011fi, prefrontal korteks gibi y\u00f6netici b\u00f6lgelerin arka duyu b\u00f6lgelerinden do\u011fru kaynak bilgileri ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

7. \u00c7ok geni\u015f bir bilin\u00e7li i\u00e7erik yelpazesi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li durum, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir i\u00e7erik yelpazesine sahiptir \u2014 \u00e7e\u015fitli duyularda duyusal alg\u0131, i\u00e7sel imgeler, duygusal hisler, i\u00e7 konu\u015fma, soyut kavramlar, eylemle ilgili fikirler, Bilme Duygular\u0131 (a\u015final\u0131k, g\u00fcven yarg\u0131lar\u0131, \u00e7aba duygular\u0131 gibi) ve \u00e7ok daha fazlas\u0131 . Bilin\u00e7li i\u00e7erik k\u00fcmesi a\u00e7\u0131k u\u00e7lu olabilir. Spontane bilin\u00e7li zihniyetin \u201cmevcut amaca dayal\u0131 endi\u015feleri\u201d yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

8. Bilgi vericilik (Informativeness)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Girdi sinyalleri l\u00fczumsuz hale geldi\u011finde bilin\u00e7li i\u00e7erikler kaybolur, bu genel bir fenomendir ve t\u00fcm duyularda g\u00f6zlemlenebilir. Duyu-motor (sensorimotor) becerileri de tekrarla birlikte bilin\u00e7li eri\u015fimden kaybolur. Bu t\u00fcr l\u00fczumsuz etkiler, semantik doygunluk durumunda oldu\u011fu gibi, y\u00fcksek d\u00fczeyli semantik (anlambilim) i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rmede klasik bir \u00f6rnek, stabilize retina g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri i\u00e7erir. Normal g\u00f6rme s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zler s\u00fcrekli, h\u0131zl\u0131 bir tremor (irade d\u0131\u015f\u0131 titreme) sergiler; b\u00f6ylece gelen \u0131\u015f\u0131k \u015fiddeti ve a\u00e7\u0131s\u0131 ayn\u0131 retina resept\u00f6rlerine d\u00fc\u015fmez. Foveaya \u0131\u015f\u0131k girdisini stabilize etmek i\u00e7in bir kontakt lense k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u0131\u015f\u0131k projekt\u00f6r\u00fc monte edilirse, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc h\u0131zla bilin\u00e7ten kaybolur. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn o anda olu\u015fturdu\u011fu \u00f6r\u00fcnt\u00fcde meydana gelecek herhangi bir de\u011fi\u015fiklik, uyaran\u0131 bilince d\u00f6nd\u00fcrecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7ok genel etkiler, duyusal bilincin fiziksel enerji kal\u0131plar\u0131 yerine bilgilendirici girdilerle geli\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir. Duyular basit enerji d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fcler de\u011fil, \u00e7oklu seviyelerdeki girdi analizi i\u00e7in h\u0131zl\u0131 adapte olan n\u00f6ronal a\u011flard\u0131r. Sabit bir uyaran tahmin edilebilir hale geldi\u011finde, art\u0131k bilin\u00e7li olarak alg\u0131lanmaz.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle, \u201cbilgi vericilik\u201d bilin\u00e7li alg\u0131 i\u00e7in gerekli bir ko\u015ful gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

9. Bilin\u00e7li olaylar\u0131n ge\u00e7ici do\u011fas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Duyusal \u015fimdiye dair deneyimimiz birka\u00e7 saniye s\u00fcrebilirken, bili\u015fsel \u015fimdiki zaman\u0131m\u0131z yar\u0131m dakikadan az olabilir. Aksine, \u00e7o\u011fu bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 bilgi, uzun s\u00fcreli bellekte bulunur ve s\u00fcrekli olarak duyusal ve i\u00e7sel girdilerle etkile\u015fime girer.<\/p>\n\n\n\n

10. \u0130\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li i\u00e7erikler, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tutarl\u0131l\u0131k k\u0131s\u0131tlamas\u0131yla i\u015faretlenir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7o\u011fu kelimenin birden fazla anlam\u0131 sunumdan sonra k\u0131sa bir s\u00fcre aktifken, herhangi bir zamanda yaln\u0131zca biri bilin\u00e7li hale gelir. Bu nokta ayn\u0131 zamanda alg\u0131sal uyar\u0131m i\u00e7in de ge\u00e7erlidir (alg\u0131sal belirsizlikler veya rakip girdilerde oldu\u011fu gibi) ve bili\u015fsel uyumsuzluk durumunda oldu\u011fu gibi inan\u00e7lar i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Genel olarak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tutars\u0131z iki i\u00e7erikten bir seferde yaln\u0131zca biri bilin\u00e7li hale gelebilir.<\/p>\n\n\n\n

11. S\u0131n\u0131rl\u0131 kapasite ve dizisellik (seriality)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u00d6zenle yap\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok deney, anl\u0131k bilin\u00e7 kapasitesinin yaln\u0131zca 1\u20134 ayr\u0131 \u201c\u00f6ge\u201d oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Denek \u201cbu\u2026 bu\u2026 bu\u201d gibi k\u0131sa bir kelimeyi tekrar ederken \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen \u00f6geler g\u00f6rsel olarak sunuldu\u011funda, bu k\u00f6k\u00fcnden s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasite tutarl\u0131 bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, herhangi bir anda bilin\u00e7li i\u00e7eriklerin izole kapasitesi k\u00f6kten s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130stifleme (chunking), uyaran organizasyonu (stimulus organization) ve uzun vadeli haf\u0131zam\u0131zda halihaz\u0131rda var olan bilgi ve becerilerle kurabilece\u011fimiz \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla bu dar s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00fcstesinden gelebiliriz. Yine de izole edilmi\u015f bilin\u00e7li nesnelerin ak\u0131\u015f\u0131, do\u011frudan g\u00f6zlemlendi\u011finde (\u00e7o\u011funlukla bilin\u00e7siz olan) beynin muazzam paralelli\u011finin aksine, diziseldir.<\/p>\n\n\n\n

12. \u00c7oklu ba\u011flanma seviyeleri (entegrasyon)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Duyusal korteks, farkl\u0131 kortikal \u201cvizyotopik (visuotopical)[10]<\/a> haritalar\u201d retina konumu, boyut, kontrast, renk, nesne kimli\u011fi ve hareket gibi farkl\u0131 g\u00f6rsel \u00f6zelliklere yan\u0131t verecek \u015fekilde b\u00f6lgesel olarak \u00f6zelle\u015fmi\u015ftir. Klasik bir soru, bu kortikal dizilerin, g\u00fcnl\u00fck alg\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015fik gestaltlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in faaliyetlerini nas\u0131l koordine etti\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Son kan\u0131tlar, gestalt entegrasyonunda MTL\u2019yi (medial temporal lob) i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

13. \u00c7oklu problem \u00e7\u00f6zme fonksiyonlar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li bili\u015f; alg\u0131lama, \u00f6\u011frenme ve yenilik i\u015flemeyle ilgili oldu\u011fu i\u00e7in (yeni) problem \u00e7\u00f6zme i\u00e7in de gerekli gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Herbert Simon ve Alan Newell\u2019in 1950’lerde ba\u015flayan a\u00e7\u0131k problem \u00e7\u00f6zme protokollerine dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bilin\u00e7li bili\u015fin s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasitesini g\u00f6sterdi ve daha sonra hem k\u00fc\u00e7\u00fck hem de b\u00fcy\u00fck kapasiteli bir bile\u015feni olan bili\u015fsel mimariler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k\u00e7a problem \u00e7\u00f6zmede, matematiksel kan\u0131tlarda oldu\u011fu gibi, gerekli her ad\u0131m bilin\u00e7lidir. Ancak \u00e7o\u011fu ger\u00e7ek hayat probleminin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve otomatik bile\u015fenleri vard\u0131r \u2014 bu c\u00fcmleyi okuma eylemi gibi. Ger\u00e7ek hayattaki \u00e7o\u011fu problem \u00e7\u00f6zme, de\u011fi\u015fen bilin\u00e7li ve bilin\u00e7siz anlar\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u015f\u00fcnce izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanarak, spontane d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n, birbiriyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f birden fazla bilin\u00e7li ve bilin\u00e7siz unsur \u201cipli\u011fini\u201d i\u00e7erdi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Jerome Singer ve meslekta\u015flar\u0131, spontane d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7o\u011funlukla \u201cmevcut endi\u015feler\u201d taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fini g\u00f6sterdi. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 deneklerde spontane bili\u015f ak\u0131\u015f\u0131 ne rastgele ne de i\u015flevsizdir. Genellikle bilin\u00e7sizce hedefe y\u00f6nelik gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Depresyon gibi durumlarda, kendini ger\u00e7ek\u00e7i olmayan bir \u015fekilde ele\u015ftiren d\u00fc\u015f\u00fcncelerin s\u00fcrekli tekrarland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 terapi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, olumsuz ruh hallerini y\u00f6nlendiren yar\u0131 bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz i\u015flevsiz inan\u00e7lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Travmatize olmu\u015f ki\u015filerde yap\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcnce izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 genellikle istenmeyen ve m\u00fcdahaleci d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, duygular\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve yo\u011fun duygular\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Bu bulgular, travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011funu (TSSB) resmi bir psikiyatrik kategori olarak yerle\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n

14. \u00d6rt\u00fck kendine at\u0131f \u2014 g\u00f6zlemleyen ben<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li deneyimler genellikle deneyimleyen ama \u00f6rt\u00fck bir benli\u011fe, William James\u2019in dedi\u011fi gibi \u201cg\u00f6zlemleyen benli\u011fe\u201d atfedilir. \u0130nsanlarda kendi kendine i\u015flevler, precuneus ve orbitofrontal korteks ile ili\u015fkili g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bununla birlikte, vestib\u00fcler denge sistemi gibi daha geni\u015f bir kortikal ve subkortikal b\u00f6lge a\u011f\u0131na ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rt\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in \u201cg\u00f6zlemleyen egonun\u201d kendi i\u015fleyi\u015fini rapor edebilece\u011fine dair \u00e7ok az kan\u0131t vard\u0131r. \u00d6z-tan\u0131ma, bireyler aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steren bili\u015fsel bir beceridir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rt\u00fck ego hakk\u0131ndaki gayri resmi inan\u00e7lar genellikle yanl\u0131\u015ft\u0131r. Daha ziyade, alg\u0131layan \u201cben\u201d, i\u00e7inde bilin\u00e7li olaylar\u0131n tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131, ancak kendi i\u00e7inde ve kendisi hakk\u0131nda bilin\u00e7 sahibi olmayan \u00f6rt\u00fck bir \u00e7er\u00e7eveyi i\u00e7eriyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, pariyetal korteksin egosantrik (benmerkezci) g\u00f6rsel [11]<\/a>haritalar\u0131, alosantrik [12]<\/a>(nesne merkezli) haritalar ve motor korteks ile koordinasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, t\u0131pk\u0131 fizikteki b\u00fcy\u00fck k\u00fctlelerin etraf\u0131ndaki yer\u00e7ekimi kuvvet \u00e7izgileri gibi. Hem hipokampal \/ entorhinal hem de paryetal b\u00f6lgelerin egosantrik ve alosantrik haritalara sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

15. Do\u011fru raporlanabilirlik<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li i\u00e7erikler, genellikle \u00e7ok y\u00fcksek do\u011frulukla, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli istemli yan\u0131tlarla rapor edilebilir. Geleneksel operasyonel bilin\u00e7 g\u00f6stergesi, do\u011fru raporlanabilirli\u011fe dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Efsaneler, di\u011fer d\u00fcnyevi inan\u00e7lar, r\u00fcyalar ve uyan\u0131k halde kurulan fantezilerin g\u00f6sterdi\u011fi gibi, insanlar\u0131n bol bir yarat\u0131c\u0131 ya\u015famla da ay\u0131rt edildi\u011fine dikkat edin. Bu nedenle, beyinlerimizin ikili \u00f6zelle\u015fmesi vard\u0131r \u2014 son derece do\u011fru olabiliriz (bu, tehlikeler ve f\u0131rsatlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmada \u00e7ok \u00f6nemlidir) ve ayn\u0131 zamanda hayali olaylar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendiriliriz.<\/p>\n\n\n\n

16. \u00d6znellik<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7lilikte, yaln\u0131zca rapor eden g\u00f6zlemciye a\u00e7\u0131k olan \u00f6zel bir olay ak\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Raporlanabilirlik klasik duyular i\u00e7in ge\u00e7erlidir, ancak vestib\u00fcler (denge) duyusu i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir, \u00f6rne\u011fin, duyu-motor eri\u015fimin pariyetal kontrol\u00fc, sentaktik (s\u00f6zdizimsel) analiz ve \u00e7ok daha fazlas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. Bu bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 i\u015flevlerin beyin temelleri iyi anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

17. Odaksal-FOK ayr\u0131m\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li i\u00e7erikler odaksal alg\u0131 benzeri i\u00e7erikler \u015feklinde g\u00f6r\u00fclme e\u011filimindeyken, Bilme Duygular\u0131 (FOK\u2019lar) yayg\u0131n ve \u00f6nemlidir. Karma\u015f\u0131k semantik ve sentaktik bilgiyi i\u00e7eren \u00fcnl\u00fc \u201cdilinin ucunda olma durumu\u201d da dahil olmak \u00fczere yarg\u0131lar, sezgiler, soyut kavramlar ve canl\u0131 (vivid) beklentiler FOK olarak deneyimlenir.<\/p>\n\n\n\n

Bu, alg\u0131lar ve kavramlar aras\u0131ndaki fark\u0131 yans\u0131tabilir.<\/p>\n\n\n\n

18. \u201cBilincin arac\u0131l\u0131k etti\u011fi (Consciously-mediated)\u201d \u00f6\u011frenme \u00e7ok etkilidir<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Basit olmayan (non-trivial) \u00f6\u011frenmenin bilin\u00e7li eri\u015fimi i\u00e7in biraz zaman gerektirdi\u011fine dair kan\u0131tlar g\u00fc\u00e7l\u00fc. Binlerce bilin\u00e7alt\u0131 alg\u0131 deneyi, basit olmayan bilin\u00e7siz \u00f6\u011frenmeyi g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ancak yeni materyalin sa\u011flam bir \u015fekilde \u00f6\u011frenilmesi bulunamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bilin\u00e7siz \u00f6\u011frenmeye y\u00f6nelik yeni iddialar s\u0131kl\u0131kla ortaya \u00e7\u0131kar, ancak \u00f6nceden var olan bilginin \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmektedir. Depolanan bilgiler kolayl\u0131kla etkinle\u015ftirilebilir. \u00d6rne\u011fin, bu noktada hala tart\u0131\u015fmalar olsa da bilin\u00e7siz[13]<\/a> y\u0131lan resimleri amigdala aktivasyonunu tetikleyebilir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, \u201cbilincin arac\u0131l\u0131k etti\u011fi \u00f6\u011frenme\u201d \u00e7ok etkilidir. Standing (1977) taraf\u0131ndan yap\u0131lan klasik bir deneyde, deneklere her biri 10 saniyeden daha k\u0131sa s\u00fcreyle binlerce bilin\u00e7li[14]<\/a> resim g\u00f6sterildi. Onlardan ezberlemeleri istenmemi\u015f, sadece dikkat etmeleri istenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 g\u00fcn sonra, \u201cyeni\u201d resimlerden \u201ceskiyi\u201d y\u00fczde 90’\u0131n \u00fczerinde do\u011frulukla ay\u0131rt edebildiler. B\u00f6ylece g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6\u011frenme, yaln\u0131zca bilgi bilin\u00e7li hale geldi\u011finde ger\u00e7ekle\u015fir. Bu kadar y\u00fcksek \u00f6\u011frenme verimlili\u011fi, bilin\u00e7alt\u0131 alg\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 rapor edilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u201ckolay \u00f6\u011frenme\u201d sonu\u00e7lar\u0131 mant\u0131ks\u0131z g\u00f6r\u00fcnebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc zahmetli ve titiz akademik \u00e7al\u0131\u015fmaya al\u0131\u015fk\u0131n\u0131z. Fark, g\u00f6rev ko\u015fullar\u0131nda. Akademik \u00f6\u011frenme, incelikliezber yapmay\u0131 ve istendi\u011finde hat\u0131rlamay\u0131 gerektirirken, eskiye kar\u015f\u0131 yeni tan\u0131ma ve ipucu ile hat\u0131rlama gibi daha kolay eri\u015fim g\u00f6revlerinde y\u00fcksek verimli rastlant\u0131sal \u00f6\u011frenme bulunur.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6rt\u00fck \u00f6\u011frenme\u201d terimi genellikle \u201cbilin\u00e7siz \u00f6\u011frenme\u201d anlam\u0131na gelecek \u015fekilde yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131l\u0131r, ancak bu do\u011fru de\u011fildir. \u00d6rt\u00fck \u00f6\u011frenme deneyleri her zaman deneklere bir dizi bilin\u00e7li uyaran g\u00f6sterir. \u201c\u00d6rt\u00fcl\u00fc \u00f6\u011frenme\u201d hakk\u0131nda ger\u00e7ekten bilin\u00e7siz olan \u015fey, bilin\u00e7li uyaran seti alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda ve \u00f6\u011frenildi\u011finde olu\u015fan \u00e7\u0131kar\u0131m s\u00fcrecidir. \u00d6rt\u00fck \u00f6\u011frenme, do\u011fal dilin edinimi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir, ancak orada da bebekler, anadillerinin d\u00fczenliliklerini \u00f6rt\u00fck olarak anlamadan \u00f6nce \u00e7ok say\u0131da bilin\u00e7li s\u00f6zler duyar. Yeti\u015fkinler do\u011fal olarak bebeklerle \u201cbebek konu\u015fmas\u0131\u201d yapar, yeti\u015fkin s\u00f6zc\u00fcklerini kullan\u0131rken bebek ton melodilerini taklit eder. Bu nedenle dil edinimine bilin\u00e7 arac\u0131l\u0131k ediyor gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle, kan\u0131tlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, kaydade\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6\u011frenmenin bilin\u00e7li arabuluculuk gerektirdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bilin\u00e7siz \u00f6\u011frenmenin zay\u0131f etkileri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bilincin arac\u0131l\u0131k etti\u011fi \u00f6\u011frenme hem zahmetsiz hem de etkilidir.<\/p>\n\n\n\n

19. \u0130\u00e7eri\u011fin tecr\u00fcbe edilen sabitli\u011fi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li alg\u0131lar, proksimal (yak\u0131nsal) fiziksel uyaranlar\u0131n yine de sabit olarak alg\u0131lanan \u00e7ok y\u00fcksek de\u011fi\u015fkenli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, etkileyici bir \u015fekilde sabittir. \u0130nan\u00e7lar, kavramlar ve ki\u015filik kal\u0131plar\u0131 gibi soyut bili\u015fler bile yeti\u015fkin ya\u015fam\u0131 boyunca son derece sabittir.<\/p>\n\n\n\n

20. Alosantriklik (Nesne merkezlilik)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li alg\u0131lar genellikle alosantrik karaktere (nesne merkezli) sahiptir, ancak bunlar ayn\u0131 zamanda pariyetal korteksin bilin\u00e7siz egosantrik haritalar\u0131 taraf\u0131ndan da \u015fekillendirilir. G\u00f6rsel dorsal ak\u0131m\u0131n tek tarafl\u0131 pariyetal hasar\u0131ndan sonra, g\u00f6rme alan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 taraf\u0131 bilin\u00e7ten kaybolur. Bu t\u00fcr \u201cg\u00f6rsel ihmal (visual neglect)\u201d, pariyetal haritalar\u0131n, ventral \u00f6zellik haritalar\u0131n\u0131n bilin\u00e7li hale gelmesi i\u00e7in gerekli olmas\u0131na ra\u011fmen, tek ba\u015f\u0131na bilin\u00e7li g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemedi\u011fini g\u00f6sterir. \u201cBa\u011flamsal\u201d olduklar\u0131 s\u00f6ylenir.<\/p>\n\n\n\n

21. Bilincin arac\u0131l\u0131k etti\u011fi karar verme (decision making)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li arabuluculuk, karar vermek, hedef pe\u015finde ko\u015fmak ve problem \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6revler, rutin ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7in bilin\u00e7siz d\u00f6nemlerle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f bilin\u00e7li anlar gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

Benzer \u015fekilde, istemli karar verme hem bilin\u00e7li hem de bilin\u00e7siz anlar\u0131 i\u00e7erir. Esasen t\u00fcm bili\u015fsel g\u00f6revler kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc her bir s\u00fcrecin kendi art\u0131lar\u0131 ve eksileri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[1]<\/a> Do\u011frudan kortikal kay\u0131t; beyin dokusuna stereotaktik (\u00fc\u00e7 boyutlu film \u00e7ekme y\u00f6ntemi) derin elektrodlar\u0131n veya subdural (beyin zar\u0131 katmanlar\u0131ndan olan dura\u2019n\u0131n alt\u0131) \u201cgrid\u201d ve \u201cstrip\u201d denen elektrodlar\u0131n yerle\u015ftirilmesi ile \u00e7ekilen EEG y\u00f6ntemidir. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> Wernicke alan\u0131; serebral korteksin konu\u015fmaya ba\u011fl\u0131 olan iki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden biridir, di\u011feri Broca alan\u0131d\u0131r. Dilin \u00fcretiminde yer alan Broca\u2019n\u0131n aksine, yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc dilin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda rol oynar. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> Broca alan\u0131; beynin ses \u00fcretimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 i\u015flevleri y\u00fcr\u00fcten bir b\u00f6lgesidir. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> Bu konuyla ilgilenen okuyucular Walter J. Freeman\u2019in \u2018\u2019 Mechanism and significance of global coherence in scalp EEG\u2019\u2019 adl\u0131 makalesini okuyabilir. DOI: 10.1016\/j.conb.2014.11.008 (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a> Lateral geniculate nucleus (lateral genik\u00fclat \u00e7ekirdek-LGN); talamustaki g\u00f6rsel yol i\u00e7in bir r\u00f6le merkezidir. Retinadan b\u00fcy\u00fck bir duyusal girdi al\u0131r. LGN, optik sinirin oksipital loba, \u00f6zellikle de birincil g\u00f6rsel kortekse olan ana merkezi ba\u011flant\u0131s\u0131d\u0131r. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a> Adaptif Rezonans Teorisi (Adaptive Resonance Theory), obje tan\u0131ma gibi g\u00f6revlerde, beyinde g\u00f6zlemcinin beklentisini temsil eden yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya (top-down) s\u00fcre\u00e7ler ile duyulardan gelen a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya (bottom-up) bilgilerin etkile\u015fimi sayesinde ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcs\u00fcne dayanan bir teoridir. (E.N.)<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/a> Dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC) ; ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revleri \u00e7al\u0131\u015fma haf\u0131zas\u0131, karar verme, kognitif esneklik, planlama gibi idari i\u015flevleri y\u00f6netmek olup motor hareketlerin planlanmas\u0131 ve organizasyonunda da g\u00f6rev al\u0131r. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/a> Beyinde talamus ile korteks aras\u0131nda \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc ve uzun mesafeli ba\u011flant\u0131lar vard\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131lara talamokortikal ve kortikotalamik yolaklar denir. Matris-\u00e7ekirdek teorisine (Matrix-core theory) g\u00f6re talamusun belli \u00e7ekirdeklerindeki baz\u0131 h\u00fccreler (\u00e7ekirdek h\u00fccreleri), aksonlar\u0131n\u0131 kortekse topografik (dar ve belirli bir alana) bi\u00e7imde g\u00f6nderirler. Duyusal girdiler kortekse ula\u015fana dek topografik organizasyona sahiptirler ve \u00e7ekirdek h\u00fccreleri duyusal sinyallerin talamustan kortekse ula\u015fmas\u0131nda etkilidir. Bahsedilen teoriye g\u00f6re talamustaki di\u011fer h\u00fccreler ise korteksin geni\u015f b\u00f6lgeleriyle, topografik organizasyon olmaks\u0131z\u0131n ba\u011flant\u0131 kurarlar. (E.N.)<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/a> Ku\u015f palyumu (bird pallium-avian pallium); bir ku\u015fun beyninin dorsal telensefalonudur. Subpallium ise, ventral telensefalondur. (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/a> Vizyotopik (visuotopical); g\u00f6rsel sistemin farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerindeki n\u00f6ronlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131n uzamsal \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcnden ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6rsel alan\u0131n haritalanmas\u0131 (\u00c7.N.)<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/a> Buradaki anlam\u0131: Ki\u015finin (muhtemelen \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre) bakt\u0131\u011f\u0131 fakat bilin\u00e7li olarak deneyimlemedi\u011fi (E.N.)<\/p>\n\n\n\n

[14]<\/a> Buradaki anlam\u0131: Ki\u015finin bilin\u00e7li olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, deneyimledi\u011fi (E.N.)<\/p>","protected":false},"featured_media":1862,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[866,175,661,94,93,378,691,64,377,92,323,174,66,65,482,660,177,471,176],"kategori":[305],"class_list":["post-1861","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-bililissel-sinirbilim","event_publishing_tags-bilinc","event_publishing_tags-bilinc-felsefesi","event_publishing_tags-bilis","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-bilissel-norobilim","event_publishing_tags-cogist","event_publishing_tags-cognition","event_publishing_tags-cognitive-neuroscience","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-cogsci","event_publishing_tags-consciousness","event_publishing_tags-neuroscience","event_publishing_tags-norobilim","event_publishing_tags-philmind","event_publishing_tags-philosophy-of-consciousness","event_publishing_tags-philosophy-of-mind","event_publishing_tags-sinirbilim","event_publishing_tags-zihin-felsefesi","kategori-ceviri"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=1861"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=1861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}