{"id":1774,"date":"2024-02-15T15:00:52","date_gmt":"2024-02-15T15:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&#038;p=1774"},"modified":"2025-04-11T21:25:11","modified_gmt":"2025-04-11T21:25:11","slug":"cem-bozsahin-ile-roportaj-cogist","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/cem-bozsahin-ile-roportaj-cogist\/","title":{"rendered":"Cem Boz\u015fahin ile R\u00f6portaj \u2014 CogIST"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"c920\"><em>T\u00fcrkiye\u2019de bili\u015fsel bilimle ilgilenen gerek amat\u00f6r, gerek \u00f6\u011frenci, gerekse uzmanlar\u0131 kapsayan bir sosyal a\u011f olu\u015fturma hedefi do\u011frultusunda, farkl\u0131 alan ve kurumlardan hocalarla kendi \u00e7al\u0131\u015fma sahalar\u0131 ve profesyonel hayatlar\u0131na ili\u015fkin r\u00f6portajlar ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve yine ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kta yay\u0131nl\u0131yoruz. Akademide, sanatta ve fikir camias\u0131n\u0131n belki de her kolunda, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ki&nbsp;<\/em><strong><em>fikirler ya\u015famla dolay\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"56ec\">Prof. Dr. Cem Boz\u015fahin, 1982\u2019de ODT\u00dc\u2019den mezun olduktan sonra 1990 y\u0131l\u0131nda Arizona Eyalet \u00dcniversitesinden Bilgisayar Bilimi alan\u0131nda doktora derecesini ald\u0131. Ohio \u00dcniversitesinde ve Edinburgh \u00dcniversitesinde iki\u015fer y\u0131l; Bo\u011fazi\u00e7i ve Lizbon \u00dcniversitelerinde daha k\u0131sa d\u00f6nemler davetli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak bulundu. 1992&#8217;den beri ODT\u00dc\u2019de \u00f6\u011fretim \u00fcyesidir ve karma\u015f\u0131k organize davran\u0131\u015f\u0131 incelemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"aea1\">CB: Cem Boz\u015fahin<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e143\">C: CogIST<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"63b4\"><strong>C: Biraz kendinizden bahsetmenizi rica edece\u011fim. \u0130lkokul ve lise s\u00fcrecinizden, nas\u0131l bir \u00e7evrede b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden, ergenlik d\u00f6neminizden ba\u015flayarak bize biraz kendinizden bahsedebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"53ac\">CB: Ben \u0130zmirli\u2019yim. Bostanl\u0131\u2019da yani \u015fimdiki Kar\u015f\u0131yaka\u2019n\u0131n ortas\u0131nda do\u011fdum ve b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Bostanl\u0131 o zamanlar Kar\u015f\u0131yaka\u2019n\u0131n bitti\u011fi yerdi. \u0130lkokulu Bostanl\u0131\u2019da, ortaokulu G\u00f6ztepe\u2019de okudum. \u0130lkokuldayken g\u00fcnd\u00fcz okula giderdim, okul \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 Bostan tarlas\u0131nda oynard\u0131m. Ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde Bostanl\u0131. \u00c7ocuklu\u011fum a\u011fa\u00e7larda ve bisiklet \u00fczerinde ge\u00e7ti diyebilirim, bu bak\u0131mdan \u015fansl\u0131 bir \u00e7ocuktum. \u0130lkokul y\u0131llar\u0131mdan anlatmam gereken izlenimler, bende kal\u0131c\u0131 izler b\u0131rakm\u0131\u015f insanlar var. \u0130lkokulda o zamanlar be\u015f y\u0131ll\u0131k hocan\u0131z sizi mezun ederdi. Bu y\u00fczden ilkokul hocam, T\u00fcrkan Bark\u0131n Hoca, rahmetle an\u0131yorum, bende \u00e7ok \u00f6nemli izler b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Beni rahat b\u0131rakan, s\u0131kmayan bir hocayd\u0131; ilkokul y\u0131llar\u0131mda hep en arkada, pencere kenar\u0131nda oturan ve g\u00f6z\u00fc d\u0131\u015far\u0131larda olan bir \u00f6\u011frenciydim. T\u00fcrkan Hoca, bir veli toplant\u0131s\u0131nda anneme&nbsp;<em>\u201cCem s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131 bak\u0131yor ama biliyorum ki kula\u011f\u0131 hep s\u0131n\u0131fta o y\u00fczden yerini de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fim.<\/em>\u201d demi\u015f. Ben bunu \u00f6\u011frendi\u011fimde [g\u00fcl\u00fcyor] galiba 30 k\u00fcs\u00fcr ya\u015f\u0131ndayd\u0131m.&nbsp;<em>\u201cNe kadar \u015fansl\u0131ym\u0131\u015f\u0131m!<\/em>\u201d demi\u015ftim \u00e7\u00fcnk\u00fc hakikaten kula\u011f\u0131m s\u0131n\u0131ftayd\u0131 ama g\u00f6z\u00fcm d\u0131\u015far\u0131dayd\u0131. Bir de \u00e7ok enteresan bir m\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz vard\u0131, Metin \u00dcner. Metin hocan\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ciddi, so\u011fuk bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vard\u0131 ama okula bisikletle gidip gelen bir insand\u0131. Tak\u0131m elbisesini giyip bisikletine binip okula gelirdi. Matematik \u00f6\u011fretmeniydi aslen ve her y\u0131l okul bitti\u011finde ailelerimize&nbsp;<em>\u201cBen buraday\u0131m e\u011fer \u00e7ocu\u011funuzun biraz daha matematik \u00f6\u011frenmesini istiyorsan\u0131z g\u00f6nderin, tahtada anlat\u0131r\u0131m\u201d<\/em>&nbsp;derdi. Birka\u00e7 kere gitti\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum, ya da belki bir kereydi, art\u0131k \u00fczerinden 50 k\u00fcs\u00fcr y\u0131l ge\u00e7ti, tam hat\u0131rlam\u0131yorum. Metin hoca hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm ilk \u015fey&nbsp;<em>\u201cTam bir matematik\u00e7i\u201d<\/em>&nbsp;oldu.&nbsp;<em>x<\/em>\u2019leri \u00e7izerken \u00f6yle bir hu\u015fu ile \u00e7izerdi ki \u201c<em>yapt\u0131\u011f\u0131n i\u015fi sevmek b\u00f6yle bir \u015fey!\u201d&nbsp;<\/em>derdim<em>.&nbsp;<\/em>Tabii o zamanlar b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordum. Kar\u015f\u0131mda bir b\u00fcy\u00fck var, \u00e7ok da ciddi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ama eline tebe\u015firi ald\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka bir d\u00fcnyaya ge\u00e7iyordu. Tam bir hoca! Metin hocan\u0131n \u00fczerimde \u00e7ok etkisi olmu\u015ftur. Okul m\u00fcd\u00fcrlerinden genelde korkulur ya, o korkulmaz bir m\u00fcd\u00fcrd\u00fc. Benim i\u00e7in \u00f6yleydi en az\u0131ndan \u00e7\u00fcnk\u00fc onu s\u0131n\u0131fta ders anlat\u0131rken g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Onun matematik anlat\u0131rken ald\u0131\u011f\u0131 zevki hat\u0131rlad\u0131k\u00e7a hala \u00e7ok etkileniyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"a2bb\">Ortaokulu, \u0130zmir Kar\u015f\u0131yaka\u2019n\u0131n tam kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7erek G\u00f6ztepe\u2019de okudum. Bunun hayat\u0131mda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc evden okula gitmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 vesait de\u011fi\u015ftirirdim: \u00d6nce Bostanl\u0131\u2019dan Kar\u015f\u0131yaka\u2019ya inerdim otob\u00fcsle, sonra Kar\u015f\u0131yaka\u2019dan vapura binip Konak\u2019a ge\u00e7erdim; Konak\u2019tan da troleyb\u00fcsle G\u00f6ztepe\u2019ye giderdim. O g\u00fcnleri \u00e7ok \u00f6zleyerek an\u0131yorum. Ortaokul tam da bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok fazla kal\u0131c\u0131 iz b\u0131rakan hat\u0131ra yok \u00fczerimde, iz b\u0131rakan s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"69d3\">Liseyi de Alsancak\u2019ta okudum. \u0130zmir\u2019i biliyorsan\u0131z \u0130zmir\u2019in merkezindedir. \u0130zmir Atat\u00fcrk Lisesi\u2019nde okudum. Lisede fizik, kimya, matematik dersleri g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015f olman\u0131n da etkisiyle hafiften bilimle ilgilenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Okul tam zamanl\u0131yd\u0131 yani sabah girer, ak\u015fam d\u00f6rt bu\u00e7uk be\u015fte d\u00f6nerdik. Bir bu\u00e7uk saatlik, iki saatlik bir \u00f6\u011fle tatilimiz vard\u0131\u2026 \u00d6\u011fle aralar\u0131nda 15\u201316 ya\u015f\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 \u0130zmir Alsancak\u2019\u0131n g\u00f6be\u011finde bir bu\u00e7uk saat bo\u015f b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ne yaparlarsa biz de onu yap\u0131yorduk. Ancak vaktimizi sadece haylazl\u0131kla ge\u00e7irmezdik, okul bah\u00e7esinin arkas\u0131nda Amerikan K\u00fclt\u00fcr vard\u0131. \u00d6\u011fle tatilinde b\u00fct\u00fcn haylazl\u0131klar\u0131 yapt\u0131ktan sonra gidip Nature dergisindeki makaleleri okurduk. Ger\u00e7i \u00f6nceleri kendime&nbsp;<em>\u201cMakale ne ki? Niye bunu okuyoruz?\u201d<\/em>&nbsp;diye soruyordum. Ancak sonra yava\u015f yava\u015f havaya girip keyif almaya ba\u015flad\u0131m. O y\u0131llardan matematik hocam, Mehmet Ulusoy, bende \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 unutmuyorum, Lise 1\u2019de Mehmet hocan\u0131n ilk dersine girdi\u011fimiz an\u0131 hi\u00e7 unutmuyorum. Derse girdi\u011fimizde, upuzun bir hoca,&nbsp;<em>\u201c\u00c7ocuklar,\u201d<\/em>&nbsp;dedi&nbsp;<em>\u201cSize yepyeni bir matematik anlataca\u011f\u0131m.\u201d<\/em>&nbsp;Biz de i\u00e7imizden&nbsp;<em>\u201cAllah Allah sanki eskisini biliyoruz da yenisini \u015fey yapaca\u011f\u0131z!\u201d&nbsp;<\/em>diyoruz. Mant\u0131k anlatmaya ba\u015flad\u0131 bize. \u00d6nermeler mant\u0131\u011f\u0131; i\u015fte&nbsp;<em>p ise q<\/em>&nbsp;diyor biz b\u00f6yle birbirimize bak\u0131yoruz. Sonra hi\u00e7 unutmuyorum- bunu da yak\u0131nlarda buldum bu arada e\u015fyalar\u0131m\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken- yazar\u0131 Teo Gr\u00fcnberg olan \u201c<em>Mant\u0131\u011fa Giri\u015f\u201d<\/em>&nbsp;diye yard\u0131mc\u0131 bir kitap \u00f6nermi\u015fti. Kitap ODT\u00dc\u2019de 1975\u2019te bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; ben de 1975\u2019te alm\u0131\u015f\u0131m. Ben bunlar\u0131n hepsini annem sayesinde hat\u0131rl\u0131yorum. Annemin benim e\u015fyalar\u0131m\u0131n \u00fczerine \u201cCem bunu bu zaman ald\u0131, bu zaman okudu\u201d diye notlar d\u00fc\u015fme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. O d\u00f6nemde Teo Gr\u00fcnberg\u2019in \u201c<em>Mant\u0131\u011fa Giri\u015f\u201d&nbsp;<\/em>kitab\u0131n\u0131n i\u00e7ine \u201cCem\u2019in lise birde kulland\u0131\u011f\u0131 yard\u0131mc\u0131 ders kitab\u0131\u201d diye not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Teo Hocan\u0131n o\u011flu, David Gr\u00fcnberg\u2019e s\u00f6yledim bunu;&nbsp;<em>\u201cBende b\u00f6yle bir \u015fey var, in\u015fallah bir g\u00fcn babana imzalataca\u011f\u0131m.\u201d<\/em>&nbsp;diye. O kitab\u0131 hala sakl\u0131yorum, bir g\u00fcn in\u015fallah g\u00f6sterece\u011fim. Bizim d\u00f6nemimizde lise \u00fc\u00e7te edebiyat, matematik, biyoloji diye ayr\u0131l\u0131yorduk. Ben biyoloji okudum. M\u00fcthi\u015f, tu\u011fla gibi bir ders kitab\u0131 vard\u0131; evrim teorisinden ba\u015flard\u0131. Ortaokulda tabiat bilgisi gibi konular okumu\u015ftuk ama lisede durum bamba\u015fkayd\u0131. \u0130lk defa biyolojiyi bilim olarak g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. O d\u00f6nemde ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik de\u011fil de tebligat gibi&nbsp;<em>\u201cTabiatta birtak\u0131m kanunlar vard\u0131r, t\u00fcm canl\u0131lar bir \u015fekilde uyarlar\u201d&nbsp;<\/em>gibi beylik laflar edilirdi. Ben de \u00e7ok d\u0131\u015favurumcu bir \u00e7ocuk de\u011fildim ama isyankar bir tiptim. O zamanlar \u00e7ok y\u00fcksek sesle seslendirmesem de&nbsp;<em>\u201cYa Allah Allah tabiat kanunlar\u0131 var, organizmalar da buna uyuyor; niye b\u00f6yle olsun ki, tam tersi olamaz m\u0131?\u201d<\/em>&nbsp;<em>\u201cBiz proaktif olarak davran\u0131\u015flarla bir \u015feyleri yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fil de alttan yukar\u0131ya a\u00e7\u0131klayamaz m\u0131y\u0131z?\u201d<\/em>&nbsp;Tabii bu laflar\u0131 \u015fimdi yani elli sene sonra b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorum. O zamanlar akl\u0131mdan ne ge\u00e7iyordu, kafamda nas\u0131l \u015fekillendiriyordum bilmiyorum. Ancak bilimin bu tarz sunulu\u015funa hep biraz itiraz\u0131m oldu\u011funu biliyorum. \u0130lkokul-ortaokul-lise genel olarak bu \u015fekilde ge\u00e7ti. Hafiften hafiften art\u0131k bilim mikrobunu kapm\u0131\u015ft\u0131m ve yava\u015f yava\u015f \u00fcniversiteyi de d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4a23\"><strong>C: Hocam, g\u00fczel bir \u00e7ocuklu\u011funuz ve gen\u00e7li\u011finiz olmu\u015f.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"866f\">CB: Evet, \u015fansl\u0131yd\u0131m, \u00e7ok \u015fansl\u0131yd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8670\"><strong>C: \u00d6zellikle \u0130zmir\u2019de olmak \u00e7ok \u015fahane.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e23b\">CB: Evet. Bir de ilkokulu, ortaokulu ve liseyi Bostanl\u0131\u2019da da okuyabilirdim ama ilkokulu Bostanl\u0131\u2019da, ortaokulu \u0130zmir\u2019in \u00f6b\u00fcr ucunda olan G\u00f6ztepe\u2019de, liseyi \u0130zmir\u2019in g\u00f6be\u011finde olan Alsancak\u2019da okumak \u00e7ok etki b\u0131rakt\u0131 benim \u00fczerimde. Vapura binmenin keyfini hala \u00e7ok \u00f6zl\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"663f\"><strong>C: Aile ortam\u0131n\u0131z\u0131, nas\u0131l bir \u00e7evrede b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc, annenizi, baban\u0131z\u0131 varsa karde\u015flerinizi merak ettim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"cd46\">CB: Ben geni\u015f bir ailede b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Ablam, annem, babam, day\u0131m ve anneannem ayn\u0131 evde ya\u015fard\u0131k. Day\u0131m \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckken ge\u00e7irdi\u011fi bir kazadan dolay\u0131 tekerlekli sandalyeye mahkumdu. Teknik ressamd\u0131 ama zaman i\u00e7inde elleri titremeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7izemez olmu\u015ftu. Babam \u00e7ok okuyan, politik g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc, d\u00f6nemin T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne \u00fcye bir adamd\u0131. Sadece politik kitaplar de\u011fil; edebiyatla da \u00e7ok ilgiliydi. Ama esas ailedeki edebi ki\u015filik annemdi. B\u00fct\u00fcn Frans\u0131z klasiklerini, Avrupa klasiklerini annemden \u00f6\u011frenmi\u015fimdir. Hatta bir zamanlar ben Panait Istrati\u2019ye \u00e7ok merakl\u0131yd\u0131m. Varl\u0131k Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan Panait Istrati\u2019nin&nbsp;<em>Baragan\u2019\u0131n Dikenleri<\/em>\u2019ni annemin bana verdi\u011fini hat\u0131rl\u0131yorum. Daha sonra b\u00fct\u00fcn Panait Istrati\u2019leri s\u0131radan okumu\u015ftum. Annemden de babamdan da ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7ok etkilendim. Bir tarafta elinde kitaplar\u0131yla analitik taraf\u0131 temsil eden babam; di\u011fer tarafta hayat\u0131n duygusal boyutunu bana hep hat\u0131rlatan annem\u2026 Hayat s\u0131rf bilimden ibaret de\u011fildi yani, edebiyat ve sanat hayat\u0131mda hep vard\u0131. Ablam da ben de b\u00f6yle bir ortamda b\u00fcy\u00fcd\u00fck. Evin en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olman\u0131n en \u00f6nemli avantaj\u0131, b\u00fct\u00fcn deneylerin b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuk \u00fczerinde denenmesi. Dolay\u0131s\u0131yla evin k\u00fc\u00e7\u00fckleri hep biraz daha \u015fansl\u0131 oluyor. Ablamla hep bir dayan\u0131\u015fma i\u00e7indeydik, kavga ederdik ama birbirimizi \u00e7ok jurnallemezdik. Anneannem genelde hafiften i\u015fleri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131, anneme telefon a\u00e7\u0131p<em>&nbsp;\u201cBen bu yaramazlara bakam\u0131yorum, gel bak!\u201d<\/em>&nbsp;derdi. Annem de babam da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, anneannemle day\u0131m evdeydi. B\u00f6yle durumlarda hemen kavgay\u0131 b\u0131rak\u0131p dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine giriverirdik. Geni\u015f aile d\u00fczeninin de \u00fczerimde \u00e7ok etkisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Ablam da ODT\u00dc Matematik mezunudur. Ben ablam\u0131n \u00f6nden gitmesinin avantaj\u0131n\u0131 hep ya\u015fad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"492a\">Ben konu\u015fkan bir \u00e7ocuktan ziyade dinleyen bir \u00e7ocuktum \u00e7\u00fcnk\u00fc evde yeteri [g\u00fcl\u00fcyor] kadar konu\u015fan vard\u0131 zaten. Biraz da ailenin ortam\u0131ndan dolay\u0131 k\u00f6\u015feme \u00e7ekilip g\u00f6zlemlemeyi tercih etmi\u015fimdir hep.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"71a9\"><strong>C: Kalabal\u0131k aile! Var olma m\u00fccadelesi\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"9541\">CB: Kalabal\u0131k bir aileydik, evet. Hem kalabal\u0131k hem de her ku\u015faktan insan\u0131, yani anneannem, annem, ablam ve beni ayn\u0131 andan i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bir aileydi. Evden \u00e7\u0131kmadan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6rmek \u00e7ok enteresand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"7120\"><strong>C: Evet, \u00e7ok etkilemi\u015ftir eminim \u015fu an oldu\u011funuz ki\u015fiyi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"7dc0\">CB: Evet, yani diyorum ya ba\u015ftan beri \u00e7ok \u015fansl\u0131y\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8729\"><strong>C: \u0130ki \u015fey sormak istiyorum. \u0130lki anne-baban\u0131z\u0131n meslekleri, di\u011fer sorum ise benimle de alakal\u0131 bir soru olacak. \u00d6zellikle lise \u00fc\u00e7 ve lise d\u00f6rd\u00fc okudu\u011fum y\u0131llarda ben -ve asl\u0131nda bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m da- \u00e7ok sert bir depresyon ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131k. Bu durum benim t\u00fcm karakterimi de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Sonras\u0131nda ben bug\u00fcn ne ile ilgileniyorsam onunla ilgilenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Sizin lisede b\u00f6yle bir k\u0131r\u0131lma noktan\u0131z ya da buhran d\u00f6neminiz oldu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"b4b4\">CB: Benim annem sekreter, babam da muhasebeciydi. Annem yakla\u015f\u0131k yirmi ya\u015f\u0131ndayken dedem \u00f6l\u00fcyor. Annemden ya\u015f\u00e7a olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck olan teyzelerim de evlenip evden ayr\u0131lm\u0131\u015flar. Aileye bakmak -bakmak diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc day\u0131m da tekerlekli sandalyeye mahkum- anneme kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla annemde biraz k\u0131r\u0131k hayaller durumu var. Tam \u00fcniversiteye ba\u015flay\u0131p edebiyat, sanat okuyacakken aileye bakmak zorunda kal\u0131yor. \u00dcniversiteye gitmeyip, liseyi bitirip Turya\u011f \u015firketinde sekreterlik yapmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu \u015firket asl\u0131nda bir \u0130ngiliz firmas\u0131, daha sonradan T\u00fcrkle\u015fiyor. Bu sebeple de \u00e7ok iyi bir \u0130ngilizce \u015fart\u0131 ko\u015fuyor \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na. Bu d\u00f6nemde annem yabanc\u0131 bir firmada \u00e7al\u0131\u015facak kadar iyi bir \u0130ngilizceyi kendi imkanlar\u0131yla \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8f00\">Asl\u0131nda babamda da var bu k\u0131r\u0131k hayaller durumu. Babam \u0130stanbul\u2019a gidiyor fizik okumak i\u00e7in. Ancak daha sonra babam\u0131n ailesi&nbsp;<em>\u201cBiz sana para yeti\u015ftiremeyece\u011fiz o\u011flum.\u201d<\/em>&nbsp;diyor; babam da \u0130zmir\u2019e geri d\u00f6n\u00fcp \u0130zmir \u0130ktisat fak\u00fcltesini bitiriyor. Fizik\u00e7i olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen adam muhasebeci oluyor anlayaca\u011f\u0131n\u0131z. Bu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izlerini babamda g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Babam fizi\u011fe, matemati\u011fe, bilim tarihine, m\u00fczik tarihine \u00e7ok merakl\u0131yd\u0131. Oturur kendi analizlerini yapar, notlar al\u0131rd\u0131; bu notlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 hala saklar\u0131m. Ben sanki biraz annemle babam\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 gibi olmu\u015fum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"39d8\">Bu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 bilmek kendi hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131m\u0131 daha yumu\u015fak ya\u015famama sebep oldu. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131r\u0131lma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum ama herkes gibi ergenlik problemleri ya\u015fad\u0131m elbette. B\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar ya\u015famamamdaki birinci sebep evin i\u00e7inde kapal\u0131 kalmamak, \u0130zmir\u2019in d\u00f6rt bir yan\u0131na s\u00fcrekli gidip gelmekti. \u0130kinci sebep ise \u00e7ok sevdi\u011fim k\u0131zl\u0131-erkekli bir arkada\u015f grubumun olmas\u0131yd\u0131. Mahalledeki bu rahat ortam ergenli\u011fi biraz daha kolay atlatmama yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"3ec3\"><strong>C: Peki, ablan\u0131z\u0131n ODT\u00dc\u2019de Matematik okudu\u011funu s\u00f6ylediniz. \u0130lk ablan\u0131z \u0130zmir\u2019den ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir \u015fehirde okumaya gidiyor. Ablan\u0131z size bu anlamda \u00f6nc\u00fc oldu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"3757\">CB: Evet, kesinlikle oldu \u00e7\u00fcnk\u00fc ben ODT\u00dc\u2019den ba\u015fka hi\u00e7bir \u00fcniversite d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. \u00dcniversite tercihlerimin tamam\u0131 ODT\u00dc\u2019n\u00fcn b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fuyordu. Hatta babam da o d\u00f6nemde benim neye merak\u0131m, neye yetene\u011fim var bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Dedi\u011fim gibi akl\u0131mda o zamanlar sadece ODT\u00dc vard\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi de olabilirdi elbette ama san\u0131r\u0131m biraz da ablam\u0131n etkisiyle ba\u015fka hi\u00e7bir se\u00e7ene\u011fi de\u011ferlendirmeden ODT\u00dc\u2019y\u00fc tercih ettim. Sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131klan\u0131nca End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frendim. Neden End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131n \u00e7ok net bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok. \u201c<em>Aa bu alan bana uyar\u201d&nbsp;<\/em>diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm, onu hat\u0131rl\u0131yorum. Ancak ne Elektrik Elektronik M\u00fchendisli\u011fi ne de Makine M\u00fchendisli\u011fi yazmak akl\u0131m\u0131n ucundan ge\u00e7memi\u015ftir. Benim d\u00f6nemimde liselerde rehber \u00f6\u011fretmen y\u00f6nlendirmesi \u00e7ok bask\u0131n de\u011fildi. Ne&nbsp;<em>\u201cSen iyi \u00f6\u011frencisin, puan\u0131na yaz\u0131k olmas\u0131n.\u201d<\/em>&nbsp;derlerdi, ne de&nbsp;<em>\u201cMadem fizik\u00e7i olmak istiyorsun git fizik oku.\u201d<\/em>&nbsp;gibi s\u00f6ylemler ya da te\u015fvikler vard\u0131. Sadece ablamdan dolay\u0131, ODT\u00dc\u2019de m\u00fchendislik e\u011fitiminin ilk 3 y\u0131l temel bilimler e\u011fitimi, ondan sonra alan m\u00fchendislik e\u011fitimi olarak planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordum. \u015eimdi d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131mda End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011finin pek \u00e7ok alan\u0131 birbirine ba\u011flayan, sosyal boyutu olan bir m\u00fchendislik dal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. Yani bilmeden, enteresan bir \u015fekilde do\u011fru se\u00e7im yapm\u0131\u015f\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"f44f\"><strong>C: Nas\u0131ld\u0131 ODT\u00dc\u2019de ilk y\u0131llar\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"5f38\">CB: Bahsetmi\u015ftim, ben d\u00fcz lise mezunuyum, \u015fimdi Anadolu Lisesi olan okullar, o zamanlar d\u00fcz liseydi. Yani bu da demek oluyor ki haftada sadece \u00fc\u00e7 saat \u0130ngilizce dersi g\u00f6r\u00fcyordum ama ben kendim \u00e7al\u0131\u015farak \u0130ngilizcemi geli\u015ftirmi\u015ftim. ODT\u00dc\u2019ye geldim, sonra pat diye \u0130ngilizce haz\u0131rl\u0131k s\u0131nav\u0131n\u0131 ge\u00e7iverdim. S\u0131nav\u0131 ge\u00e7ti\u011fimi de son dakikada \u00f6\u011frendim. Eskiden Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n\u00fcnde bir pano vard\u0131, s\u0131navdan ge\u00e7ip ge\u00e7medi\u011fini bu panodan \u00f6\u011freniyordunuz. S\u0131nav\u0131 kazananlar fak\u00fclteye derse gidiyor; ge\u00e7emeyenler haz\u0131rl\u0131\u011fa derse gidiyordu. Ben o kadar emindim ki s\u0131nav\u0131 kazanamayaca\u011f\u0131mdan, haz\u0131rl\u0131\u011fa do\u011fru gitmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m bile. Daha sonra bir bakt\u0131m kazanm\u0131\u015f\u0131m ve birden kendimi kimya dersinde buldum. Yani ODT\u00dc\u2019de ilk girdi\u011fim ders, yak\u0131nlarda emekli olan H\u00fcseyin \u0130\u015f\u00e7i Hoca\u2019n\u0131n Kimya dersidir. O dersi hi\u00e7 unutmuyorum. ODT\u00dc\u2019de fizik fak\u00fcltesinde bulunan U3 amfisindeydi ders. O amfi de \u00e7ok etkileyicidir, oraya girince \u00fcniversiteye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen anlars\u0131n, lisenin s\u0131n\u0131flar\u0131 gibi de\u011fildir yani. O g\u00fcn H\u00fcseyin Hoca bir ba\u015flad\u0131 anlatmaya, \u015fiir gibi \u0130ngilizcesiyle,&nbsp;<em>\u201cYa,\u201d<\/em>&nbsp;dedim&nbsp;<em>\u201cVay be! Demek ki \u00fcniversite b\u00f6yle bir yermi\u015f.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"f9ed\">Ben \u00f6yle \u00e7ok iddial\u0131, s\u00fcrekli en y\u00fcksek notlar\u0131 alan bir \u00f6\u011frenci de\u011fildim. Ald\u0131\u011f\u0131m dersi ge\u00e7ecek kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Ancak H\u00fcseyin Hoca\u2019n\u0131n kimya s\u0131navlar\u0131n\u0131n ikisinden de t\u00fcm okulun en y\u00fcksek notunu alm\u0131\u015ft\u0131m. Hat\u0131rl\u0131yorum, herkes \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Hatta H\u00fcseyin Hoca da \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131, konu\u015ftu benimle,<em>&nbsp;sen kimsin<\/em>&nbsp;gibilerinden.&nbsp;<em>\u201cHocam,\u201d<\/em>&nbsp;dedim&nbsp;<em>\u201cBen kitab\u0131 \u00e7ok sevdim.\u201d<\/em>&nbsp;H\u00fcseyin Hoca da&nbsp;<em>\u201cYa hmm [d\u00fc\u015f\u00fcnceli] iyi fena de\u011fil, haydi bakal\u0131m!<\/em>\u201d demi\u015fti. Aynen zaman\u0131nda lise biyoloji kitab\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 bu sefer de kimya kitab\u0131na yapm\u0131\u015ft\u0131m. Kitab\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 daha okulun ilk g\u00fcnlerinde okumu\u015ftum, bunun da s\u0131navda etkisi oldu tabii. O zaman az daha kimya b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7iyordum. Art\u0131k akran bask\u0131s\u0131 m\u0131, gelecek kayg\u0131s\u0131 m\u0131 nedir bilmiyorum, kald\u0131m b\u00f6l\u00fcm\u00fcmde ama kimyay\u0131 hala severim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ea17\"><strong>C: \u015eu an da olduk\u00e7a multidisipliner bir alan\u0131n i\u00e7indesiniz, eminim sahip oldu\u011funuz her bilgi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zda i\u015finize yar\u0131yordur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ae46\">CB: Evet, kesinlikle. \u201c<em>T\u00fcm bu bilimlerin aras\u0131nda bir ili\u015fki var; bu alanlar\u0131 birbirinden ay\u0131ran kal\u0131n duvarlar yok\u201d&nbsp;<\/em>hissi \u00fcniversitede yava\u015f yava\u015f gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. O zaman b\u00f6l\u00fcm de\u011fi\u015ftirmedim ancak lisanstan sonra Bilgisayar Bilimine ge\u00e7tim. Asl\u0131nda End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi\u2019nde mast\u0131r yapt\u0131m ama tezim bilgisayar bilimi teziydi. Hatta bu konuda b\u00f6l\u00fcme \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u015f\u00fckran borcum var. End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi\u2019nde [g\u00fcl\u00fcyor] apa\u00e7\u0131k bir bilgisayar bilimi tezi yapmama kimse itiraz etmemi\u015fti. Hatta o zamanlar ba\u015fka b\u00f6l\u00fcmden ya da \u00fcniversiten dan\u0131\u015fman hoca ile \u00e7al\u0131\u015fmak da kabul g\u00f6ren bir uygulama de\u011fildi ama benim dan\u0131\u015fman hocam Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcndendi. O zaman bilinen \u015feyler de\u011fildi bunlar, te\u015fekk\u00fcr bor\u00e7luyum b\u00f6l\u00fcm\u00fcme anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"9fcc\"><strong>C: ODT\u00dc kullanmak isteyene her f\u0131rsat\u0131 sunar. Yapmak istersen her \u015feyi yapmana imkan tan\u0131r, sen yeter ki ger\u00e7ekten iste.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"a38b\">C: Evet, evet\u2026 Bunu b\u00fct\u00fcn ODT\u00dc hocalar\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc o d\u00f6nemde de, yani bu insanlar ger\u00e7ekten \u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7mak istiyordu. Tav\u0131r asla \u201c<em>Buraya geldin, buna mahkumsun\u201d<\/em>&nbsp;tarz\u0131nda de\u011fildi. Bunun ne kadar b\u00fcy\u00fck bir nimet oldu\u011funu ba\u015fka \u00fcniversiteleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde anl\u0131yorsunuz. Ben de istedi\u011fimi yapmak konusunda hep biraz dik kafal\u0131, bildi\u011fini okuyan bir insand\u0131m. Bu konuda \u00f6n\u00fcm\u00fcn kesilmemesi ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir \u015fans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"490d\"><strong>C: Ger\u00e7ekten \u00f6yle. Hocam ODT\u00dc\u2019y\u00fc se\u00e7mi\u015f olman\u0131z sizi hem entelekt\u00fcel hem de hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z anlam\u0131nda nas\u0131l etkiledi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"d94a\">CB: Ayn\u0131 lisede oldu\u011fu gibi, derslerde \u00f6\u011frendi\u011fimden \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ders aralar\u0131nda, yurtta, arkada\u015flar\u0131mdan \u00f6\u011frenmi\u015fimdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli tart\u0131\u015f\u0131rd\u0131k. Her \u015feyi tart\u0131\u015f\u0131rd\u0131k. Sosyal olarak bendeki ilk b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklik ODT\u00dc\u2019de yurtta kalmaya ba\u015flamamla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Her ne kadar \u0130zmir\u2019de s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131da olmaya al\u0131\u015fk\u0131n bir \u00f6\u011frenci olsam da yurt hayat\u0131 benim i\u00e7in yeniydi. \u00dcstelik biraz maceral\u0131 bir \u015fekilde ba\u015flad\u0131 yurt hayat\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc yurda puan\u0131m yetmedi\u011finden \u015fimdilerde akl\u0131n\u0131za gelemeyecek bir \u015fey yapm\u0131\u015ft\u0131m; bir y\u0131l ka\u00e7ak kalm\u0131\u015ft\u0131m yurtta. ODT\u00dc\u2019de o zamanlar yurtta ka\u00e7ak kalmak demek her g\u00fcn ba\u015fka bir yatakta yatmak demekti. O g\u00fcn kimin yata\u011f\u0131 bo\u015fsa gider o yatakta yatard\u0131m. O zamanlar \u00f6\u011frenci dayan\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7ok y\u00fcksekti. \u00d6TK vard\u0131 okulda, \u00d6\u011frenci Temsilciler Konseyi. Onlar her g\u00fcn bir bo\u015f yatak bulurlard\u0131 bana. [G\u00fcl\u00fcyor] Yani bir y\u0131l ka\u00e7ak olarak yurtta kald\u0131m. Enteresan bir d\u00f6nemdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"6620\">ODT\u00dc\u2019n\u00fcn bana neler katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha sonra Amerika\u2019ya gitti\u011fimde anlad\u0131m. Mast\u0131r\u0131 bitirip doktora i\u00e7in Amerika\u2019ya gittim. Ancak gitmekte biraz ge\u00e7 kald\u0131m; ben gitti\u011fim g\u00fcn okul ba\u015fl\u0131yordu. Gene ayn\u0131 ODT\u00dc\u2019ye geldi\u011fimde kimya dersine nas\u0131l pald\u0131r k\u00fcld\u00fcr girdi\u011fim gibi o g\u00fcn de hi\u00e7 unutmuyorum&nbsp;<em>Architecture<\/em>&nbsp;dersine pald\u0131r k\u00fcld\u00fcr girmi\u015ftim. On d\u00f6rt saatlik u\u00e7u\u015fun ard\u0131ndan u\u00e7aktan indim, y\u00fcz\u00fcm\u00fc y\u0131kad\u0131m, derse gittim. Dersten \u00e7\u0131k\u0131p ak\u015fam eve gitti\u011fimde&nbsp;<em>\u201cSanki ODT\u00dc\u2019de derse girmi\u015f gibiyim.\u201d&nbsp;<\/em>dedi\u011fimi \u00e7ok net hat\u0131rl\u0131yorum. Biz \u00e7akt\u0131rmadan d\u00fcnyay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fiz asl\u0131nda ODT\u00dc\u2019de, hi\u00e7bir yabanc\u0131l\u0131k \u00e7ekmedim Amerika\u2019da. Sanki ODT\u00dc\u2019den \u00e7\u0131k\u0131p eve d\u00f6nm\u00fc\u015f gibiydim Amerika\u2019daki ilk g\u00fcn\u00fcmde. Ger\u00e7ekten ODT\u00dc bizi iyi haz\u0131rlam\u0131\u015f. Hani derler ya&nbsp;<em>\u201cODT\u00dc Anadolu\u2019nun d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan penceresidir\u201d&nbsp;<\/em>diye. Ger\u00e7ekten de \u00f6yle bir \u015fey var, haz\u0131rd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"caf9\"><strong>C: Hocam, hala ayn\u0131 fikirlere sahip misiniz ODT\u00dc ile alakal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"500f\">CB: Bu gelenek devam ediyor bir noktaya kadar ama gittik\u00e7e azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rebiliyorum. Yani ger\u00e7ekten potansiyeli olan, zor problemlerden ka\u00e7mayan, korkmayan insanlar i\u00e7in ODT\u00dc hala onlar\u0131 d\u00fcnyaya haz\u0131rlama g\u00f6revini \u00fcstleniyor. Elbette bunu T\u00fcrkiye\u2019de bir tek ODT\u00dc yapm\u0131yor ama benim d\u00f6nemimde ODT\u00dc\u2019ye daha \u00e7ok Anadolu\u2019dan \u00f6\u011frenciler gelirdi. \u0130stanbul\u2019dan gelen \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 azd\u0131 mesela.&nbsp;<em>\u201cAnadolu\u2019nun d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan penceresi\u201d<\/em>&nbsp;derken bunu kastediyordum; \u00d6rne\u011fin Antep\u2019in bir k\u00f6y\u00fcnden gelip Stanford\u2019a fizik doktoras\u0131na gidebiliyordun. Bu elbette okula giren herkesin ba\u015farabildi\u011fi bir \u015fey de\u011fildi ama isteyenler i\u00e7in yol a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"c4fd\">ODT\u00dc\u2019l\u00fc deyince benim akl\u0131ma iki \u015fey gelir: Biri, evrensel standartlardan \u015fa\u015fmamay\u0131 \u00f6\u011frenmek; iki, kendi ayaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde durmay\u0131 \u00f6\u011frenmek. Bunu o d\u00f6nemde Anadolu\u2019dan gelen \u00e7ocuklara \u00f6\u011fretmek b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131d\u0131r. S\u00fcleyman Demirel demi\u015f ya,&nbsp;<em>\u201cODT\u00dc Cumhuriyet\u2019in en b\u00fcy\u00fck on eserinden biridir.\u201d<\/em>&nbsp;diye. Onun planlad\u0131\u011f\u0131 ODT\u00dc bu de\u011fildi ama olan ODT\u00dc g\u00fczel bir ODT\u00dc oldu. ODT\u00dc\u2019n\u00fcn projesi&nbsp;<em>\u201cODT\u00dc\u2019ye gelirsin d\u00fcnyay\u0131 \u00f6\u011frenirsin, sonra yurt d\u0131\u015f\u0131na gidersin doktora yapars\u0131n, sonra yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6\u011frendiklerini \u00fclkene getirirsin.\u201d<\/em>&nbsp;Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ODT\u00dc\u2019deki hocalar\u0131n \u00e7o\u011funun lisans\u0131 ODT\u00dc\u2019dendir ama doktora i\u00e7in yurtd\u0131\u015f\u0131na gidip, d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ben de onlardan biriyim asl\u0131nda. \u015eimdilerde tavsiyeler daha ba\u015fka. Yani&nbsp;<em>d\u00f6nmemek \u00fczere git<\/em>&nbsp;tavsiyeleri de var;&nbsp;<em>d\u00f6nersen mutlu oluruz<\/em>&nbsp;<em>ama zorluklara haz\u0131r ol<\/em>&nbsp;da var. Yani d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde zorluklar olaca\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. Ben okulu bitirmeme yak\u0131n 12 Eyl\u00fcl darbesi olmu\u015ftu. Ben de kara kara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum&nbsp;<em>ne yapaca\u011f\u0131m<\/em>&nbsp;diye. Daha sonra yurtd\u0131\u015f\u0131na gidece\u011fim belli oldu. O zamanlar bir hocam\u0131n&nbsp;<em>\u201cCemci\u011fim, git, d\u00f6n ama on y\u0131ldan \u00f6nce d\u00f6nme.\u201d<\/em>&nbsp;dedi\u011fini \u00e7ok net hat\u0131rl\u0131yorum. On y\u0131l i\u00e7inde i\u015flerin biraz daha d\u00fczelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu ama \u00f6yle olmad\u0131 tabii. Hocalar\u0131m\u0131zda&nbsp;<em>\u201cSize bir ortam haz\u0131rlad\u0131k, \u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc a\u00e7t\u0131k; potansiyelli insanlars\u0131n\u0131z, orada bunu daha da geli\u015ftirin, sonra gelin buraya \u00f6\u011frendiklerinizi bu \u00fclkeye kazand\u0131r\u0131n.\u201d<\/em>&nbsp;havas\u0131 vard\u0131. Bu hava tamamen kaybolmasa da eskisi gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"d15c\">Bu gelenek \u00fclkenin iyi evrensel standartlardan \u015fa\u015fmayan \u00fcniversitelerinde her zaman vard\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nde de bu gelenek vard\u0131r: Lisans\u0131n\u0131 al, git yurt d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcksek \u00f6\u011frenimini yap, \u00fclkene geri d\u00f6n. Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kman\u0131n te\u015fvik edilmesinin en b\u00fcy\u00fck sebebi de e\u011fer s\u00fcrekli burada kal\u0131rsan bir s\u00fcre sonra art\u0131k ne fikri ne de entelekt\u00fcel olarak kendini yenileyemiyorsun; e\u011fitim bir noktada tekrar etmeye ba\u015fl\u0131yor, etraf\u0131ndaki herkes ya senin onlardan ders ald\u0131\u011f\u0131n ya da ders verdi\u011fin insanlar. Bir s\u00fcre sonra fikirler yenilenmemeye ba\u015fl\u0131yor. Yani yurt d\u0131\u015f\u0131na gidip d\u00f6nmek prestij meselesi de\u011fil; farkl\u0131 bir perspektif g\u00f6r\u00fcp o farkl\u0131 perspektifle \u00fclkene d\u00f6nebilme meselesi. Ancak o farkl\u0131 perspektifi kazan\u0131p buraya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde de \u00fclkenin ger\u00e7eklerini ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tekrar de\u011ferlendirip uyum sa\u011flamak zorundas\u0131n. Bu da kolay bir i\u015f de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc yurt d\u0131\u015f\u0131na gitti\u011finde ve 6\u20137 y\u0131l gibi bir s\u00fcre orada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imin de de\u011fi\u015fiyor. D\u00f6n\u00fcnce bir afallama s\u00fcreci ge\u00e7iriyor insan ama bu da ge\u00e7iyor zaman i\u00e7inde. Dedi\u011fim gibi bu gelene\u011fin bitmemesi iyi ama biraz daha toparlanmas\u0131nda da fayda var, evet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4952\"><strong>C: ODT\u00dc gelene\u011fini konu\u015ftuk, ODT\u00dc \u00f6zellikle siyasi damar\u0131 ile \u00fcnl\u00fc de bir okul ve siz de belki de&nbsp;<em>en<\/em>&nbsp;<em>hareketli&nbsp;<\/em>zamanlar\u0131na denk geldiniz. Biraz bu tan\u0131kl\u0131ktan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr acaba? Siz nas\u0131l etkilendiniz, nas\u0131l etkilediniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"cc98\">CB: Benim siyasi meselelerle tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131m ODT\u00dc\u2019de ba\u015flamad\u0131. Annem de babam da sol tandansl\u0131 insanlard\u0131, babam \u0130\u015f\u00e7i Partiliydi. O zamanlar solun i\u00e7indeki ayr\u0131\u015fmalar\u0131 biliyorsunuz. Ben bizim ailenin sola olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 soldaki ayr\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011fdaki ayr\u0131\u015fmalara g\u00f6re daha yak\u0131ndan takip edebiliyordum. Bir de ablam da ODT\u00dc\u2019de oldu\u011fundan orada neler olup bitti\u011fini de \u00f6\u011freniyordum. Bunlar\u0131 duyuyordum tabii lisede ama \u00fcniversiteye gelip ya\u015fananlara \u015fahit olmak olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131. Ben biraz daha arka planda durmay\u0131 tercih eden bir insand\u0131m. Elbette bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm vard\u0131, sol a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ama bunun ne kadar farkl\u0131 yerlere \u00e7ekilebilece\u011fini bilmek ba\u015fka; kendi g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde, yurt arkada\u015flar\u0131nla deneyimlemek \u00e7ok daha ba\u015fka bir olayd\u0131. Y\u0131prat\u0131c\u0131 bir d\u00f6nemdi, onu hat\u0131rl\u0131yorum. Baz\u0131 konular\u0131 birlikte rahat\u00e7a tart\u0131\u015fabilirdik ama baz\u0131 konular\u0131, t\u0131rnak i\u00e7inde kutsal olan konular\u0131 tart\u0131\u015famazd\u0131k. Eskiden gelen, bilimsel hikayelerin, kutsal metinler gibi anlat\u0131lmas\u0131na alerjik bir reaksiyonum vard\u0131; bu politik g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u00e7in de b\u00f6yleydi benim i\u00e7in. Bu y\u00fczden benim i\u00e7in ger\u00e7ek bir tart\u0131\u015fma ancak g\u00fcvendi\u011fim insanlar\u0131n yan\u0131nda, s\u00f6z\u00fcm\u00fc tartmak zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131m bir ortamda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. B\u00f6yle bir ortam\u0131n i\u00e7ine girmek ilk zamanlarda pek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131 elbette. Korsan yurt \u00f6\u011frencisi oldu\u011fum i\u00e7in her g\u00fcn ba\u015fka bir ranzada yeni bir \u00f6\u011frenci, yeni bir g\u00f6r\u00fc\u015f tan\u0131yordum. Ben b\u00f6yle turlayarak ODT\u00dc\u2019n\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f oldum bir y\u0131lda [g\u00fcl\u00fcyor]. Bu da \u00e7ok \u00f6nemli bir hayat tecr\u00fcbesi oldu benim i\u00e7in. Kar\u015f\u0131mda benimle yakla\u015f\u0131k olarak benzer d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip insanlar olmas\u0131na ra\u011fmen o kadar \u00e7ok farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imine tan\u0131k oldum ki,&nbsp;<em>\u201cVay be! Demek ki bu i\u015f kitaplardan ibaret de\u011filmi\u015f.\u201d&nbsp;<\/em>dedim<em>.&nbsp;<\/em>\u0130nsan hayat\u0131 denen \u015fey, \u00f6yle kitaplarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ya\u015fanm\u0131yor. Neler neler\u2026 Ailemde pek \u00e7ok tart\u0131\u015fmaya tan\u0131k olsam da akranlar\u0131mla girdi\u011fim bu tart\u0131\u015fmalar \u00e7ok ba\u015fka ve \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u00f6\u011frenim s\u00fcrecine sebep oldu benim i\u00e7in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"9e9c\"><strong>C: Hocam o halde biraz y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131zdan bahsedelim; nas\u0131l oldu da end\u00fcstri m\u00fchendisiyken bir bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi teziyle [g\u00fcl\u00fcyor] end\u00fcstri m\u00fchendisli\u011fi y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 bitirdiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"38a5\">CB: Ben y\u00fcksek lisans tezimde bilgisayar biliminin standart ve \u00e7ok temel konular\u0131ndan biri olan veri tabanlar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu konuya ilgi duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u015f\u0131ndayd\u0131m. O d\u00f6nem d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir bilgisayar bilimci olan Esen \u00d6zkarahan Hoca ODT\u00dc\u2019de ders vermeye ba\u015flad\u0131 yeniden. Ben de ondan \u015fu an ismini hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m bir ders ald\u0131m ve ders \u00e7ok ilgimi \u00e7ekti. Mezun olunca Esen Hoca\u2019ya gidip \u201c<em>Hocam sizin verdi\u011finiz ba\u015fka dersler var m\u0131, onlara da bakmak isterim.\u201d<\/em>&nbsp;dedim. B\u00f6ylece veri tabanlar\u0131 dersini ald\u0131m. O d\u00f6nemde bir end\u00fcstri m\u00fchendisi olarak bilgisayar bilimlerine d\u0131\u015far\u0131dan bakan bir insan\u0131m. Benim g\u00f6z\u00fcmde bilgisayar bir \u00e7e\u015fit modelleme arac\u0131, bir d\u00fc\u015f\u00fcnme arac\u0131 de\u011fil. Ders ba\u015flad\u0131 ama biz veri tabanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi g\u00f6r\u00fcyoruz:&nbsp;<em>relational algebra,<\/em>&nbsp;<em>relational calculus\u2026<\/em>&nbsp;Ben dersi dinliyorum,&nbsp;<em>\u201cYa,\u201d<\/em>&nbsp;diyorum,&nbsp;<em>\u201cBiz program yazmayacak m\u0131y\u0131z?\u201d<\/em>&nbsp;Me\u011fer Esen Hoca i\u015fin teorisini ve kullan\u0131lan b\u00fct\u00fcn bu ara\u00e7lar\u0131n nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yormu\u015f bize. Bu tarz bir ders modeli beni inan\u0131lmaz mutlu etti. \u201cA metot, b metot, c metot, haydi sald\u0131m \u00e7ay\u0131ra kullan\u0131n bunlar\u0131\u201d gibi de\u011fil de, neyin niye yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 teorileriyle anlat\u0131lmas\u0131 muazzamd\u0131. Daha sonra ben tezimde Esen Hoca\u2019yla \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verdim. Esen Hoca o zamanlar biraz me\u015fguld\u00fc, o y\u00fczden ben kendi doktora \u00f6\u011frencisi olan Abdullah Uz Tansel hocayla veri tabanlar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131m tezimi. Ben mast\u0131r tezimi bitirdi\u011fim s\u0131ralarda da Esen Hoca Amerika\u2019ya d\u00f6nd\u00fc. O gidince ben de onun yan\u0131na gittim doktoraya. Yani benim Arizona\u2019ya gitme nedenim Esen \u00d6zkarahan\u2019d\u0131r. Ben \u201c<em>Hocam tezimi bitirince beni d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz?\u201d<\/em>&nbsp;diye yazd\u0131m ona, o da&nbsp;<em>\u201cGel!\u201d<\/em>&nbsp;dedi bana. Ben b\u00f6yle gittim Amerika\u2019ya. O bana gel demeseydi ne olurdu bilmiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ben \u00f6yle 4.0 ortalamayla falan de\u011fil<em>&nbsp;<\/em>2.60 ile mezun oldum. Bu k\u00fcm\u00fclatifle Amerika\u2019dan bir \u00fcniversiteden kabul almam olduk\u00e7a zordu. Esen Hoca\u2019n\u0131n \u201c<em>Tan\u0131yorum, gelsin iyi i\u015f yapar.\u201d<\/em>&nbsp;demesi sayesinde Arizona Eyalet \u00dcniversitesine doktoraya gidebildim. Esen Hoca \u00f6n\u00fcm\u00fc a\u00e7an, bana \u00e7ok iyili\u011fi dokunmu\u015f insanlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"5f3c\"><strong>C: Hocam Arizona \u00dcniversitesinde doktora yaparken nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fad\u0131n\u0131z peki? Tekrar alan de\u011fi\u015ftirdiniz san\u0131yorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"2bbc\">Arizona Eyalet \u00dcniversitesinde Bilgisayar Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde doktoraya ba\u015flad\u0131m. Ancak zaman ge\u00e7tik\u00e7e y\u00fcksek lisans y\u0131llar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m konudan uzakla\u015fmaya, dilbilim, yapay zeka gibi konulara y\u00f6nelmeye ba\u015flad\u0131m. Bir taraftan da Esen Hoca\u2019n\u0131n laboratuvar\u0131nda asistanl\u0131k yap\u0131yordum ve maa\u015f al\u0131yordum. Bu s\u00fcre\u00e7te Esen Hoca anlad\u0131 benim art\u0131k veri tabanlar\u0131ndan uzakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131. Ben de \u201c<em>Bunu Esen Hoca\u2019ya nas\u0131l s\u00f6yleyece\u011fim?\u201d<\/em>&nbsp;diye kara kara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir g\u00fcn hi\u00e7 unutmam geldi,<em>&nbsp;\u201cCem,\u201d&nbsp;<\/em>dedi,&nbsp;<em>\u201cSen ba\u015fka bir konu mu \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorsun?\u201d.<\/em>&nbsp;<em>\u201cEvet hocam.\u201d&nbsp;<\/em>dedim, Esen Hoca&nbsp;<em>\u201cBana olan borcunu \u00f6dedin, istedi\u011fini yapabilirsin.\u201d<\/em>&nbsp;dedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ace9\">Yapay zeka dersini veren Nicholas V. Findler, rahmetli, Esen Hoca\u2019n\u0131n \u00e7ok yak\u0131n arkada\u015f\u0131yd\u0131. Ben de Nicholas Findler\u2019\u0131n yapay zeka laboratuvar\u0131na kat\u0131ld\u0131m; doktora tezimde de beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Tezimde nedensellik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma yapmaya karar verdim. Gittim hocama \u201c<em>Ben insanlar\u0131n karma\u015f\u0131k organize davran\u0131\u015f\u0131 ve plan yap\u0131lar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorum.\u201d<\/em>&nbsp;dedim. O da bana okumam i\u00e7in birtak\u0131m \u015feyler verdi. Ben de okudum, \u00fc\u00e7 ay sonra gittim yan\u0131na&nbsp;<em>\u201cBen,\u201d<\/em>&nbsp;dedim,&nbsp;<em>\u201cBunlar\u0131 okudum ama beni pek kesmedi, ben nedenselli\u011fe farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan bakmak istiyorum.\u201d<\/em>&nbsp;\u015e\u00f6yle bir bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum hani&nbsp;<em>\u201cFesuphanallah!\u201d<\/em>&nbsp;der gibi;&nbsp;<em>\u201cG\u00f6relim o zaman,\u201d<\/em>&nbsp;dedi. \u00d6n\u00fcm\u00fc a\u00e7t\u0131 bu s\u00f6zleriyle asl\u0131nda, bizim laboratuvarda b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015famazs\u0131n da diyebilirdi ama o&nbsp;<em>\u201cMadem farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun o zaman yap da g\u00f6relim.\u201d&nbsp;<\/em>dedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4465\">Bu konularda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ara\u015ft\u0131r\u0131rken yava\u015f yava\u015f dilbilime olan ilgim de ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Gene bir ikilemde kald\u0131m,&nbsp;<em>\u201cBen yapay zeka m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorum yoksa dilbilim mi?\u201d&nbsp;<\/em>diye. Tam da bu d\u00f6nemde Hocam Leonard Aryeh Faltz\u2019dan dilbilim dersleri al\u0131yordum. Bilgisayar Bilimlerinde hocal\u0131k yap\u0131yordu ama kendisi dilbilimciydi. Ben yapay zeka laboratuvar\u0131n\u0131n grup toplant\u0131lar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p, solu\u011fu Aryeh\u2019nin odas\u0131nda al\u0131yordum, dilbilim konu\u015fuyorduk. Ben bir g\u00fcn Aryeh Hocaya&nbsp;<em>\u201cBen biraz dilbilime do\u011fru kaymak istiyorum, ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, ne tavsiye edersiniz?\u201d<\/em>&nbsp;dedim. O da&nbsp;<em>\u201cCemci\u011fim doktoradan sonra hayat var, biliyor musun?\u201d<\/em>&nbsp;demi\u015fti,&nbsp;<em>\u201cSen doktoray\u0131 bitir, ondan sonra bakars\u0131n.\u201d<\/em>&nbsp;Bu tavsiye de benim hayat\u0131m\u0131 kurtaran tavsiyelerden biridir. Yoksa ben ciddi ciddi dilbilim b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7meyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm o d\u00f6nemde. Doktoram\u0131 bitirdikten sonra 2 y\u0131l kadar Ohio\u2019da Hoca olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. O iki y\u0131l ufak \u00e7apl\u0131 bir dilbilim<em>&nbsp;<\/em>doktoras\u0131 yapt\u0131m asl\u0131nda \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli dilbilim \u00fczerine okudum. Sonu\u00e7ta dilbilime ge\u00e7tim ama enteresan bir \u015fekilde y\u0131llarca dilbilim a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra da son be\u015f on y\u0131lda tekrar eski g\u00f6z a\u011fr\u0131m olan plan yap\u0131lar\u0131na d\u00f6nd\u00fcm. Bir tur att\u0131m yani.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"dac5\"><strong>C: Hocam ne kadar g\u00fczel anlatt\u0131n\u0131z. Ben de y\u00fcksek lisans tezimi yaz\u0131yorum ve biraz savruluyorum bu d\u00f6nemde. Sizin kadar ba\u015far\u0131l\u0131 bir hocan\u0131n da benzer s\u00fcre\u00e7lerden ge\u00e7ti\u011fini benzer \u015fekilde savruldu\u011funu ve yolunu buldu\u011funu g\u00f6rmek \u00e7ok ilham verici.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"d0d7\">CB: Ben hi\u00e7bir zaman disiplin se\u00e7erek ilerlemedim; benim kafamda uykular\u0131m\u0131 ka\u00e7\u0131ran bir problem vard\u0131, bu problem 8\u201310 tane disipline da\u011f\u0131ld\u0131ysa da, yapacak bir \u015fey yok. Her disiplinle biraz biraz ilgilenmeyi g\u00f6ze ald\u0131m hep. Disiplinler de\u011fil problemler benim akademik hayat\u0131m\u0131 y\u00f6nlendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"a8f6\">Transdisiplinler d\u00fc\u015f\u00fcnme ortam\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de yaratmakta biraz zorlan\u0131yoruz. Transdisipliner bir \u00e7al\u0131\u015fma yapacaksan farkl\u0131 farkl\u0131 disiplinlerin terminolojisini \u00f6\u011frenmekle yetinemezsin; onlar\u0131n i\u015f yap\u0131\u015f tarz\u0131yla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olup, onlar gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, onlar\u0131n problemleri ele alma bi\u00e7imlerini \u00f6\u011frenmen laz\u0131m. Amerika\u2019da \u00f6\u011frenciyken psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden psikoloji dersleri ald\u0131m. Bilgisayar Bilimlerinde&nbsp;<em>Logic for Computer Science&nbsp;<\/em>dersi alm\u0131\u015ft\u0131m ama yeterli gelmedi, gidip matematik b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden de benzer bir ders ald\u0131m. Dilbilim b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden dilbilim dersleri ald\u0131m. T\u00fcm bunlar o kadar do\u011fald\u0131 ki; kimse sana kalk\u0131p&nbsp;<em>\u201cPsikolojiden ders alamazs\u0131n.\u201d&nbsp;<\/em>demezdi. Ben b\u00f6l\u00fcme bu dersleri al\u0131rken sordu\u011fumu bile hat\u0131rlam\u0131yorum. Bunu T\u00fcrkiye\u2019de yapmak ne yaz\u0131k ki hala \u00e7ok zor. Burada disiplin alanlar\u0131n\u0131n duvarlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek. Bu zorluklarla ba\u015f etmek imkans\u0131z de\u011fil tabii ama Amerika gibi \u00fclkelerde zorluklar i\u00e7in bir birim \u00e7aba g\u00f6stereceksek burada be\u015f birim \u00e7aba g\u00f6stermemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"01d9\"><strong>C: Evet, \u00f6yle ger\u00e7ekten. Peki hocam,&nbsp;<em>\u201c\u0130ki y\u0131l Ohio\u2019da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m\u201d<\/em>&nbsp;dediniz, sonra T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fcyorsunuz. Nas\u0131l karar verdiniz, neden kalmad\u0131n\u0131z, neden T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"dbbe\">CB: Benim Amerika\u2019da kalma nedenim hocal\u0131k tecr\u00fcbesini de Amerika\u2019da ya\u015famakt\u0131, en ba\u015f\u0131ndan beri oraya temelli yerle\u015fme d\u00fc\u015f\u00fcncem yoktu. T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nme karar\u0131m\u0131n hayatta verdi\u011fim en do\u011fru kararlardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Amerika\u2019daki o rekabet\u00e7i ortam \u00e7ok y\u0131prat\u0131c\u0131, insanlar\u0131n \u00fczerindeki bask\u0131 insani bir bask\u0131 de\u011fil. Ben zaten kendi \u00fczerinde yeteri kadar bask\u0131 olu\u015fturan bir insan\u0131m, d\u0131\u015far\u0131dan bir bask\u0131ya ihtiyac\u0131m yok. T\u00fcm bu sebeplerden dolay\u0131 d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"586a\"><strong>C: Ne iyi yapt\u0131n\u0131z!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"7be0\">CB: \u00c7ok da memnunum d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in evet, bir kere bile akl\u0131mdan ge\u00e7irmedim&nbsp;<em>niye d\u00f6nd\u00fcm&nbsp;<\/em>diye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ca6f\"><strong>C: Ne kadar g\u00fczel! Hangi y\u0131llara tekab\u00fcl ediyor? 90&#8217;lar m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"685a\">CB: 90\u2019da mezun oldum, doktora bitti. 92\u2019ye kadar Ohio\u2019dayd\u0131m. 92 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde d\u00f6nd\u00fcm, evet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"eaae\"><strong>C: 93\u2019te tekrar ODT\u00dc\u2019de \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z diye g\u00f6rd\u00fcm ben.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"b32b\">CB: Evet evet, hemen zaten kafay\u0131 kald\u0131r\u0131p Bili\u015fsel Bilim diye ortal\u0131\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"0cb2\"><strong>C: Biraz da o zamanlardan bahseder misiniz? T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz, neler yapt\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8a76\">CB: Amerika\u2019ya giden \u00f6\u011frenciler alt\u0131 ayda, bir y\u0131lda bir \u00fclkeye gelip gidebiliyorlard\u0131. Benim mali durumum buna pek m\u00fcsait de\u011fildi, o y\u00fczden 4\u20135 y\u0131l d\u00f6nemedim. D\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde de ciddi bir k\u00fclt\u00fcrel \u015fok ya\u015fad\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019de Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde hocal\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131m ama sonu\u00e7ta ben bir Bili\u015fsel Bilimciyim, bu alan\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de icra etmenin yollar\u0131n\u0131 bulmam laz\u0131md\u0131. Sonra bir f\u0131rsat \u00e7\u0131kt\u0131, ODT\u00dc ve Bilkent ortak bir proje yapt\u0131k, b\u00fcy\u00fck, mali imkanlar\u0131 y\u00fcksek bir projeydi. Bilkent aya\u011f\u0131nda Kemal Oflazer vard\u0131, ODT\u00dc aya\u011f\u0131nda da ben\u2026 Bu projeyi ve mali imkanlar\u0131 iki ama\u00e7 i\u00e7in kulland\u0131k: T\u00fcrkiye\u2019den, d\u00fcnyadan bu i\u015fi bilen insanlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p bili\u015fsel bilimleri tan\u0131tmak ve \u00f6\u011frencilerimizi yurt d\u0131\u015f\u0131na, yaz okullar\u0131na, konferanslara g\u00f6ndermek. Bu b\u00fcy\u00fck bir nimetti o zamanlar \u00e7\u00fcnk\u00fc konferanslara gitmek i\u00e7in para olmaz, duyulmu\u015f \u015fey de\u011fil. Biz o zamanlar tak diye her \u00f6\u011frenciyi g\u00f6nderiyorduk. Ciddi bir ses getirdi, herkes fark\u0131na da varm\u0131\u015ft\u0131. Yani harcad\u0131\u011f\u0131m en g\u00fczel parad\u0131r diyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"7c4e\">1993 y\u0131l\u0131yd\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nden Sumru Hocay\u0131 syntax (s\u00f6zdizim) \u00fczerine konu\u015fmas\u0131 i\u00e7in davet ettik. Bu konu\u015fmay\u0131 konuyla ilgili \u00e7evrelere duyurduk. Tabii o zamanlar sosyal medya yok, projedeki t\u00fcm hocalar ki\u015fisel ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kullanarak insanlara ula\u015ft\u0131. O zaman i\u00e7in olduk\u00e7a kalabal\u0131k bir grup Sumru Hocay\u0131 dinlemek i\u00e7in bir araya geldik. O zaman i\u015fte ben d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve hafiften ortak i\u015fler yapman\u0131n yolunu yapmaya ba\u015flad\u0131m. \u0130lk fark etti\u011fimiz ortak bir kavram havuzumuzun olmad\u0131\u011f\u0131yd\u0131, yani ayn\u0131 kavram her birimiz i\u00e7in ba\u015fka bir anlam ifade ediyordu. \u00d6rne\u011fin, gramer deyince bilgisayar bilimci ba\u015fka bir \u015fey, dilbilimci ba\u015fka bir \u015fey, felsefeci ba\u015fka bir \u015fey kastediyor\u2026 Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in aram\u0131zda seminerler ve tart\u0131\u015fmalar d\u00fczenlemeye ba\u015flad\u0131k. Sonra da bir kom\u00fcnite kurduk. Bir araya geldikten sonra rahmetli Ne\u015fe Yalab\u0131k, Enstit\u00fc\u2019n\u00fcn de kurucusu:&nbsp;<em>\u201cHaydi bakal\u0131m, madem bu kadar seminer yap\u0131yorsunuz buradan bir program yap\u0131n.\u201d<\/em>&nbsp;dedi. O zaman bir davet \u00e7\u0131kard\u0131k. Dilbilimcilere, felsefecilere, psikologlara,&nbsp;<em>Bili\u015fsel Bilim&nbsp;<\/em>ile ilgili oldu\u011funu bildi\u011fim herkese e-posta att\u0131m. \u0130lk toplant\u0131m\u0131z\u0131 da 96 y\u0131l\u0131 gibi yapt\u0131k. Bili\u015fsel bilim program\u0131n\u0131n kurulu\u015fu da b\u00f6yleydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"76d2\"><strong>C: Ne kadar g\u00fczel. Yunus CogIST\u2019i ilk kurdu\u011funda da benzer bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Ben bilmiyordum, bana tan\u0131tt\u0131lar. Biz kendimiz bir kom\u00fcnite olduk, b\u00fcy\u00fcd\u00fck. O y\u00fczden ortak bir derdi payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n insanlarla ortak bir \u015feyler \u00fcretmenin keyfinin \u00e7ok \u00f6zel oldu\u011funu anlayabiliyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"2b6f\">CB: Bunun de\u011ferini bilmek laz\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok nadir olan bir durum kafadarl\u0131k. Bilimsel bir ekol olu\u015fturmakta en \u00f6nemli \u015fey bana sorarsan\u0131z, kafadarl\u0131k. Metot, i\u015fi y\u00fcr\u00fctme k\u0131sm\u0131 vs. bunlar sonradan gelebilecek \u015feyler. Ortak dertlerin olmas\u0131, ortak problemlere ilgi duyulmas\u0131, kar\u015f\u0131ndakini anlamasan bile onun ne dedi\u011fini anlamak i\u00e7in bir \u00e7aba sarf etmek \u00e7ok \u00f6nemli. Bu durum iki taraf\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. Her seminerden \u201c<em>Allah Allah, bunlar nedir\u201d&nbsp;<\/em>diye \u00e7\u0131kard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e50b\">Ancak T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle bir ortam\u0131 devam ettirebilmek \u00e7ok da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil bence. Bu s\u00fcre\u00e7 o zamanlar b\u00f6l\u00fcmlerimiz taraf\u0131ndan tamamen ekstra bir i\u015f olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ders a\u00e7acaksak normal ders y\u00fck\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00fcst\u00fcnde verece\u011fiz, seminer vereceksek ekstradan verece\u011fiz, \u015funlar bunlar\u2026 Bunlar\u0131n ekstra i\u015f oldu\u011funun fark\u0131ndayd\u0131k ama kimsenin umurunda bile de\u011fildi. Herkes hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden yap\u0131yordu, en az\u0131ndan \u00e7ekirdek grubumuz diyelim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"0db0\"><strong>C: Hocam peki \u015fu an T\u00fcrkiye\u2019deki bili\u015fsel bilim camias\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4555\">CB: Ben daha \u00f6nce bahsetti\u011fim o kafadarl\u0131\u011f\u0131n devam etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. ISBCS\u2019in toplant\u0131lar\u0131na bakarsan\u0131z tek tarz bili\u015fsel bilimci g\u00f6rm\u00fcyoruz, herkes geliyor. Mesela Amerika\u2019da b\u00f6yle de\u011fil, Amerika\u2019da herkes biraz kendi k\u00f6\u015fesine \u00e7ekilmi\u015f durumda. Baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler bir konuda uzmanla\u015f\u0131nca di\u011ferleri arka planda kalabiliyor. Yeditepe \u00dcniversitesi, Bili\u015fsel Bilim b\u00f6l\u00fcm\u00fc kurmaya karar verdi\u011finde biz \u00e7ok sevindik, \u00e7ok destek olduk. Onlar bir g\u00fcn beni davet ettiler \u201c<em>Siz nas\u0131l yapt\u0131n\u0131z bizimle payla\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z\u201d<\/em>&nbsp;diye. Ben de atlad\u0131m trene gittim Yeditepe\u2019ye. Belki onlar benden metot vs. gibi tavsiyeler almak istiyorlard\u0131 ama ben onlara:&nbsp;<em>\u201cBirinci problemi \u00e7\u00f6zmeden ikincilere bakmay\u0131n, kafadarl\u0131k ve ortak derdiniz varsa y\u00fcr\u00fcr, yoksa y\u00fcr\u00fcmez.\u201d<\/em>&nbsp;demi\u015ftim, y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye gibi toplumlarda [g\u00fcl\u00fcyor] buradan ba\u015flamakta fayda var diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"bd3a\"><strong>C: Ben iki \u015fey soracakt\u0131m: Birincisi, \u00e7ekirdek bir ekipten bahsettiniz, ba\u015fka kimlerin ismini sayabilirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8756\">CB: \u0130lk toplant\u0131y\u0131 ben, Marifi G\u00fcler, Deniz Zeyrek, Samet Ba\u011f\u00e7e birlikte yapt\u0131k diye hat\u0131rl\u0131yorum. \u0130kinci toplant\u0131ya Wolf K\u00f6nig ve G\u00fcrkan Tekman da geldi. O zamanki b\u00fcy\u00fck grup bu \u015fekildeydi. Sonra Marifi G\u00fcler ODT\u00dc\u2019den de ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devam etmedi ama di\u011fer grup devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e85b\"><strong>C: \u0130kinci sorum da \u015fu: B\u00f6yle bir olu\u015fum ortaya \u00e7\u0131karken her zaman i\u015flerin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine dair belli ba\u015fl\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 olur. Bu illa ki olumsuz bir \u015fey olmak zorunda da de\u011fil. Ben biraz bu fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, o zamanki projeksiyonu ve sonras\u0131nda s\u00fcrecin nas\u0131l geli\u015fti\u011fini merak ediyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"dfbd\">CB: Aram\u0131zda fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131 elbette, hatta birbirimizin tezlerini ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirdi\u011fimizi de hat\u0131rl\u0131yorum. Bize ters gelen her \u015feyi rahatl\u0131kla konu\u015furduk aram\u0131zda. Bu konular\u0131 sert konu\u015ftuk diye de kopmazd\u0131k. Bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni yine d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p ortak bir derdimiz oldu\u011funu hat\u0131rlamam\u0131zd\u0131. Hepimizin birlikte olma derdi vard\u0131. Biz kopmak i\u00e7in de\u011fil, kopmamak i\u00e7in bahane ar\u0131yorduk. Fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 genellikle b\u00f6l\u00fcm\u00fcn nereye yo\u011funla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130lk \u00e7ekirdek kadronun alanlar\u0131n\u0131n bilgisayar ve dilbilim olmas\u0131 sebebiyle bu alanlar biraz daha \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Hakl\u0131 olarak felsefeciler ve psikologlar \u201c<em>bu kadar da domine etmeyin\u201d&nbsp;<\/em>diye bizi uyarm\u0131\u015flard\u0131 ama ondan sonra onlar da dahil olunca kimse d\u0131\u015far\u0131da kalmad\u0131. Bir tek sinirbilimi entegre etmekte zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebilirim \u00e7\u00fcnk\u00fc<em>&nbsp;<\/em>laboratuvarlar, t\u0131p ve para i\u015fin i\u00e7ine girince, tart\u0131\u015fmalar daha \u00e7ok fikir d\u00fczeyinde kal\u0131yordu. Biraz gayri ihtiyari olarak bundan uzak durdu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hi\u00e7bir zaman d\u0131\u015flamad\u0131k sinirbilimi ama di\u011ferleri kadar da i\u00e7eri almay\u0131 ba\u015faramad\u0131k. Sonu\u00e7 olarak kopmamay\u0131 ba\u015fard\u0131k; bunda temel etkenin birbirimize olan akademik sayg\u0131m\u0131z ve temel derdimizin ortak olmas\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Son derece sert tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile i\u015fleri asla \u00e7irkinle\u015ftirmedik. Bunun ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ya\u015fland\u0131k\u00e7a anl\u0131yorsunuz. \u0130nsan kaybetmek \u00e7ok kolay. Bu bak\u0131mdan kopmamak i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7aba sarf etti\u011fimizi s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"f251\"><strong>C: Son olarak soraca\u011f\u0131m \u015fey \u015fu: Bizim gibi bili\u015fsel bilimlerle ilgilenen, bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen, bu alanda bir \u015feyler yapmak isteyen insanlara ne \u00f6nerirsiniz? Makale olur, \u015furaya gidin bunu yap\u0131n olur\u2026 Ne tavsiye edersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"1df0\">CB: Bilgisayar bilimi gibi olduk\u00e7a matematiksel, teknik ve formal bir bilimden yola \u00e7\u0131karak bu i\u015fe ba\u015flaman\u0131n getirdi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fma tarz\u0131 var. Bu \u00e7al\u0131\u015fma tarz\u0131n\u0131n bana yeterli gelmedi\u011fi zamanlar dilbilime ve felsefeye y\u00f6neldim. Bu iki alan i\u00e7in de haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildim ancak bu iki alan\u0131 anlamak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131m zaman beni hep \u00e7ok tatmin etti. Zihin, son derece karma\u015f\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131 bir araya getirmekte usta bir canavar. B\u00fct\u00fcn organizmalar\u0131n zihni de, de\u011fi\u015fimle ve ortamla nas\u0131l ba\u015f edece\u011fi problemiyle u\u011fra\u015f\u0131yor asl\u0131nda. Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sadece formal metotlarla zihni anlaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor zaten. Bunu g\u00f6r\u00fcp de kendinizi akademik hayata haz\u0131rlamak elbette \u00e7ok vakit istiyor ancak dedi\u011fim gibi en ufak bir pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131m yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"5495\">Bu i\u015fte matematiksel \u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek laz\u0131m. Sadece matematiksel olarak bu i\u015fi yap\u0131p tatmin olan insanlar var, biliyorum, sayg\u0131 da duyuyorum ama benim uykumu ka\u00e7\u0131ran problemler bunlar de\u011fil. Benim uykumu metotlar ka\u00e7\u0131rm\u0131yor, benim uykumu problemlerin karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yor. Ben de bu zor problemler alt\u0131nda belimin b\u00fck\u00fclmemesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. B\u00f6yle zamanlarda da felsefeye, antropolojiye ba\u015fvurma gere\u011fi duyuyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece formal y\u00f6ntemlerle gidebilece\u011fim yerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum az \u00e7ok akademik hayat\u0131n i\u00e7inde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"c2e9\">\u00c7ok geni\u015f bir alan bizim alan; g\u00f6be\u011finden dald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman olduk\u00e7a korkutucu. Yeni ba\u015flayan, s\u0131f\u0131rdan gelen \u00f6\u011frencilerimiz genelde \u015f\u00f6yle der: \u201c<em>Ben \u00e7ocuklu\u011fumdan beri beynin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na \u00e7ok merakl\u0131y\u0131m.\u201d<\/em>&nbsp;Biz de \u015funu sorar\u0131z:&nbsp;<em>\u201cBu merak \u00e7abaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir merak m\u0131d\u0131r?\u201d<\/em>&nbsp;E\u011fer bu bir \u00e7abaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse ki\u015fi istedi\u011fi her alandan Bili\u015fsel Bilimlere giri\u015f yapabilir. Bili\u015fsel Bilimlere ba\u015flamak i\u00e7in do\u011fru bir lisans program\u0131 yok diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e52a\">Bana g\u00f6re bir alan\u0131 alan yapan \u015fey, temel sorular sormas\u0131d\u0131r. Bu temel sorular sorulmazsa herkes kendi k\u00f6\u015fesine \u00e7ekilip kendi i\u015fini yapar. Bu konuda Bili\u015fsel Bilimlerin eksiklikleri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Mesela dilbilimde, bilgisayar bilimlerinde temel sorular kolay kolay unutulmaz. O y\u00fczden de her ku\u015fa\u011f\u0131n en parlak beyinleri bu alanlara \u00e7ekilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc en parlak beyinler genelde temel ve zor bir soruyla u\u011fra\u015fmak ister. Bili\u015fsel Bilim bu temel sorulardan uzak kald\u0131k\u00e7a parlak beyinleri kaybediyor. Bunun nedeninin de temel sorularla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 unutmam\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu da b\u00fcy\u00fck bir eksiklik. Tekrar canland\u0131r\u0131labilir, canland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu a\u015famada bizlere \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu temel sorular\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z ki insanlar bunu daha lisede ortaokulda g\u00f6r\u00fcp merak sals\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"028a\"><strong>C: Hocam \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Harika bir r\u00f6portaj oldu, \u00e7ok keyifle dinledik sizi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"c60f\">CB: Evet. Te\u015fekk\u00fcr ederim ben de. Hi\u00e7 akl\u0131mdan ge\u00e7meyen \u015feyler \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"04b1\"><strong>C: Sizinle b\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturup sohbet etmek ve onun hayat\u0131n\u0131z\u0131 dinlemek bizim i\u00e7in muazzam bir \u015fans. Bu r\u00f6portajlar\u0131 her yapt\u0131\u011f\u0131mda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir mutluluk duyuyorum. Sizinle yapt\u0131\u011f\u0131m r\u00f6portajdan da ger\u00e7ekten \u00e7ok zevk ald\u0131m, \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyoruz davetimize icabet etti\u011finiz i\u00e7in.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"6a71\">CB: Ben te\u015fekk\u00fcr ederim davet i\u00e7in, g\u00fczel oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"6deb\"><em>R\u00f6portaj\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ve metni yay\u0131na haz\u0131rlayan ekip arkada\u015f\u0131m\u0131z Zeynep Kabadere\u2019ye, transkripsiyon i\u00e7in ekip arkada\u015f\u0131m\u0131z Merve G\u00f6ker\u2019e te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":1775,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[],"kategori":[303],"class_list":["post-1774","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategori-roportaj"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1774\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=1774"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=1774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}