{"id":1770,"date":"2023-05-10T15:00:49","date_gmt":"2023-05-10T15:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&#038;p=1770"},"modified":"2025-09-19T19:46:03","modified_gmt":"2025-09-19T19:46:03","slug":"funda-yildirim-ile-roportaj-cogist","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/funda-yildirim-ile-roportaj-cogist\/","title":{"rendered":"Funda Y\u0131ld\u0131r\u0131m ile R\u00f6portaj \u2014 CogIST"},"content":{"rendered":"<p id=\"cf29\"><em>T\u00fcrkiye\u2019de bili\u015fsel bilimle ilgilenen gerek amat\u00f6r, gerek \u00f6\u011frenci, gerekse uzmanlar\u0131 kapsayan bir sosyal a\u011f olu\u015fturma hedefi do\u011frultusunda, farkl\u0131 alan ve kurumlardan hocalarla kendi \u00e7al\u0131\u015fma sahalar\u0131 ve profesyonel hayatlar\u0131na ili\u015fkin r\u00f6portajlar ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve yine ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kta yay\u0131nl\u0131yoruz. Akademide, sanatta ve fikir camias\u0131n\u0131n belki de her kolunda, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ki&nbsp;<\/em><strong><em>fikirler ya\u015famla dolay\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"14f5\">Funda Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Hollanda, Twente \u00dcniversitesi\u2019nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/cnvplab.com\/\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">Hesaplamal\u0131 N\u00f6robilim ve G\u00f6rsel Alg\u0131 Laboratuvar\u0131\u2019n\u0131n (CNVP Lab)<\/a>&nbsp;ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131d\u0131r. Laboratuvar\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n oda\u011f\u0131nda, davran\u0131\u015fsal ve fizyolojik \u00f6l\u00e7\u00fcmler ve n\u00f6rog\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemleri kullanarak (\u00f6zellikle g\u00f6rsel alg\u0131 olmak \u00fczere) insan duyusal alg\u0131s\u0131n\u0131 anlamak ve modellemek vard\u0131r. Son zamanlarda \u00f6\u011frenme \u00fczerine interdisipliner \u00e7al\u0131\u015fmalarda da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"c99e\">C: CogIST<\/p>\n\n\n\n<p id=\"8521\">F: Funda Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/p>\n\n\n\n<p id=\"9761\"><strong>C: Hocam, ilk olarak sizden biraz kendinizi tan\u0131tman\u0131z\u0131 rica edece\u011fim. Bize biraz \u00e7ocuklu\u011funuzdan, nas\u0131l b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden, ilk gen\u00e7li\u011finizden bahsedebilir misiniz? \u00c7ocuklu\u011funuza d\u00f6nelim yani.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"bf76\">F: Elbette. \u015eimdi, nereden ba\u015flasam? Ben daha ilkokul e\u011fitimime bile \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u00fclkede devam ettim. Annemle babam\u0131n tayinleri dolay\u0131s\u0131yla kre\u015fi \u0130ngiltere\u2019de okudum. \u0130lkokul birinci-ikinci s\u0131n\u0131f\u0131n b\u00fcy\u00fck oran\u0131n\u0131 Amerika\u2019da okudum. Bu y\u00fczden de hala \u0130ngilizceyle cebelle\u015fiyor olmam bana komik geliyor. \u0130lk\u00f6\u011fretim y\u0131llar\u0131m\u0131 bu \u015fekilde tamamlad\u0131m. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan d\u00f6n\u00fcnce biraz adaptasyon sorunum oldu hatta. Amerika\u2019da \u00e7ok daha basit bir m\u00fcfredat takip ediyorlard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019ye gelince s\u00fcreci toparlamam, derslerin i\u00e7eri\u011finde ne oldu\u011funu anlamam be\u015finci s\u0131n\u0131fa kadar s\u00fcrd\u00fc. Ancak ortaokul y\u0131llar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n keyfine vard\u0131m, ders \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sevmeye ba\u015flad\u0131m. Lisede Ankara\u2019da bir Anadolu Lisesi\u2019ne gittim. Lise benim i\u00e7in \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc, \u0130ngilizce haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 atlad\u0131m, son bir d\u00f6nem de s\u0131nava haz\u0131rl\u0131k\u2026 \u00dcniversiteye de 16 ya\u015f\u0131nda ba\u015flad\u0131m, s\u0131n\u0131f\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc bendim. \u00dcniversitede Bilkent Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdim. Lise d\u00f6neminde psikolojiyle \u00e7ok ilgileniyordum asl\u0131nda. Ancak \u00e7ok k\u0131sa bir lise d\u00f6nemi ge\u00e7irdim, ne istedi\u011fimi anlamak i\u00e7in \u00e7ok vakit yoktu, bir yandan da sanatla \u00e7ok ilgiliydim. Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi okursam animasyonlar yapar\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Bir yandan da psikolojiyi \u00e7ok istiyordum ama fen alan\u0131nda daha iyiydim. Lisede se\u00e7ti\u011fim alandan dolay\u0131 da psikolojiyi se\u00e7medim. B\u00f6ylece \u00fcniversiteye kadar geldim.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"df7e\"><strong>C: Hocam, m\u00fchendislik okumaya karar verdiniz ama yola direkt bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi diye mi \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z, yoksa ba\u015fka bir m\u00fchendislik de olabilir miydi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"7804\">F: Yola bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi diye \u00e7\u0131kt\u0131m, elektronik m\u00fchendisli\u011fine de s\u0131cak bak\u0131yordum. Ortaokulda bilgisayar\u0131m al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan beri ben mahallenin hacker\u0131 gibiydim. \u0130nsanlar bir \u015feyi hacklemek isteyince bana gelirdi. Bana ilk bilgisayar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda o kadar ilgi g\u00f6stermi\u015ftim ki direkt bir \u201cnerd\u201d haline gelmi\u015ftim daha o ya\u015fta. Tabii ki bunu b\u00f6yle \u00e7ok basit y\u00f6ntemlerle yap\u0131yordum ama \u00e7ok ilgim vard\u0131 bilgisayarla ilgili her \u015feye. Elbette lisansa ba\u015flayana kadar ne yaz\u0131l\u0131m biliyordum ne bir \u015fey, ama bilgisayarla vakit ge\u00e7irmek \u00e7ok zevk veriyordu. O y\u00fczden de uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ancak girdikten sonra bilgisayar m\u00fchendisli\u011finin asl\u0131nda ne oldu\u011funu \u00f6\u011frendim \u00e7o\u011fu arkada\u015f\u0131m gibi.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"1dea\"><strong>C: Hocam ilk bilgisayar\u0131n\u0131za ne zaman sahip oldunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"9904\">F: Ne zaman?.. Be\u015finci s\u0131n\u0131fta al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 ilk bilgisayar\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"6f76\"><strong>C: Baya\u011f\u0131 bir kurcalam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r o zaman, hani olur ya, bir \u015feye ilginiz varsa deli gibi onu kurcalamak ve onunla oynamak istersiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"8069\">F: Evet, bir de yaz\u0131n \u00fc\u00e7 ay bilgisayar ba\u015f\u0131nda oyun \u015fifresi \u00e7\u00f6z, interneti \u00e7\u00f6z\u2026 Yazlar\u0131m bu \u015fekilde ge\u00e7erdi.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"4de9\"><strong>C: Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fine ba\u015flad\u0131ktan sonra hayal etti\u011finiz \u015feyi bulabildiniz mi? Ya da beklentinizi kar\u015f\u0131lad\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"a1d1\">F: Bilgisayar m\u00fchendisli\u011finin beklentimi kar\u015f\u0131lamas\u0131 biraz uzun s\u00fcrd\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc istedi\u011fim herhangi bir \u015feyi \u00f6\u011frenmek ancak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta se\u00e7meli derslerle m\u00fcmk\u00fcn oldu. Ona gelene kadar her m\u00fchendislik \u00f6\u011frencisi gibi asl\u0131nda hi\u00e7 \u00f6ng\u00f6remedi\u011fim derslerle bo\u011fu\u015fmak zorunda kald\u0131m. Bir de ben \u00fcniversite hayat\u0131m boyunca g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak en az iki-iki bu\u00e7uk b\u00f6l\u00fcml\u00fck ders ald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in bilgisayar m\u00fchendisli\u011fini bir yan b\u00f6l\u00fcm gibi okudum. Benim biraz de\u011fi\u015fik bir transkriptim var. Ama hep sevdim b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fc, hi\u00e7 \u201cbu mesle\u011fi niye se\u00e7tim\u201d demedim. Sadece ara ara \u201cben buradan mezun olabilecek miyim\u201d dedi\u011fim oluyordu. Hep sevdim, evet, ama bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi hayat\u0131n\u0131z\u0131n merkezinde olacak bir meslek de\u011fil, onu bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131yorsunuz. O y\u00fczden hep kullan\u0131\u015fl\u0131 geldi bana. Ama i\u00e7imde hep buradan ba\u015fka bir yerlere sapaca\u011f\u0131ma dair bir his vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"0b1c\"><strong>C: Peki hocam, hi\u00e7 animasyon yapt\u0131n\u0131z m\u0131, ilk ba\u015flarda hayalinizde olan animasyon fikri hi\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fti mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"1736\">F: Animasyon dersini de ald\u0131m, animasyon da yapt\u0131m ama bunu tamamen manuel y\u00f6ntemlerle, \u00e7izimle yapt\u0131m. \u00d6\u011frendim ki bilgisayar animasyonu asl\u0131nda bilgisayar m\u00fchendisli\u011finin en \u00e7ok matematik gerektiren, en zor alanlar\u0131ndan biri. Yani, daha \u015fu ya\u015f\u0131ma kadar bilgisayar grafi\u011fi y\u00f6ntemleriyle animasyon yapm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m yok. O hayal birinci s\u0131n\u0131f\u0131n birinci d\u00f6neminde kald\u0131. Yapmad\u0131m yani.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"0ec5\"><strong>C: Peki hocam, ba\u015fka hangi b\u00f6l\u00fcmlerden ders ald\u0131n\u0131z? \u0130ki bu\u00e7uk b\u00f6l\u00fcm bitirdim dediniz. Nelere ilgi duydunuz o d\u00f6nemlerde?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"432b\">F: Psikolojiden \u00e7ok fazla ders ald\u0131m. Onun d\u0131\u015f\u0131nda grafik b\u00f6l\u00fcmlerinden, sanat b\u00f6l\u00fcmlerinden ders ald\u0131m. \u015eimdi girersem oraya\u2026 Tiyatro b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden, turizm b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden, m\u00fctercim terc\u00fcmanl\u0131ktan\u2026 Yani adeta \u00fcniversiteyi bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi art\u0131 hobi kursu gibi bitirdim.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"5adc\"><strong>C: En g\u00fczeli.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"8430\">F: Evet. Bir de Bilkent\u2019te \u015f\u00f6yle bir kural vard\u0131, on ki\u015fiyi toplarsan\u0131z istedi\u011finiz dersi a\u00e7t\u0131rabiliyordunuz. \u0130\u015fte bu \u015fekilde Japonca, makyaj yap\u0131m\u0131 gibi dersleri arkada\u015flar\u0131m\u0131n kolundan tutup \u00e7ekerek a\u00e7t\u0131rm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"fe4d\"><strong>C: Tabii Bilkent<\/strong>\u2019<strong>in b\u00f6yle bir \u015feye imk\u00e2n veriyor olmas\u0131 da \u00e7ok g\u00fczel. \u00dcniversitenin lisans d\u00f6neminin, se\u00e7ti\u011finiz \u00fcniversitenin insan\u0131 hayat\u0131 boyunca etkileyen, ki\u015fili\u011fine de y\u00f6n veren bir zaman ve yer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hem entelekt\u00fcel ya\u015fam\u0131n\u0131zda hem kariyer geli\u015fiminizde sizce Bilkent \u00dcniversitesi se\u00e7iminiz sizi nas\u0131l etkiledi? Beklentinizi kar\u015f\u0131lad\u0131 m\u0131? \u201cBilkent \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019<strong>nde okumasayd\u0131m, \u015fu olmazd\u0131\u201d dediniz mi hi\u00e7?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"8b3b\">F: Bilkent\u2019in iki \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi var. Biri sizi ilk g\u00fcnden \u201cakademisyen olacaks\u0131n\u0131z\u201d y\u00f6nlendirmesiyle yeti\u015ftiriyor. Yani biz mezun oldu\u011fumuzda hi\u00e7 akademiyle ilgilenmeden bile akademik ya\u015fam hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey bilerek mezun olduk. Hatta Bilkent\u2019in tan\u0131t\u0131m filminde ilk sahne Stanford \u00dcniversitesi\u2019nde ba\u015flar ve iki ki\u015fi birbirine d\u00f6n\u00fcp \u201cBilkent\u2019ten mezun oldu\u011funuzda Stanford\u2019da arkada\u015flar\u0131n\u0131zla kar\u015f\u0131la\u015fma \u015fans\u0131n\u0131z \u00e7ok y\u00fcksektir\u201d der. Burada yarat\u0131lmak istenen alg\u0131 \u201cBuradan mezun olacaks\u0131n\u0131z, doktoraya da Amerika\u2019ya gideceksiniz\u201d \u015feklindedir. Benim ailemde bir akademisyen yok ama akademide kendimi hi\u00e7bir konuya, hi\u00e7bir duruma yabanc\u0131 hissetmememin nedeni Bilkent\u2019in bu e\u011fitimiydi. \u0130kincisi de m\u00fchendislikle ilgili, bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi asl\u0131nda kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k insanlar i\u00e7in \u00e7ok iyi bir b\u00f6l\u00fcm \u00e7\u00fcnk\u00fc programlamay\u0131 \u00f6\u011freniyorsunuz, yani makine diliyle, makineye komut vermeyi \u00f6\u011freniyorsunuz. Daha sonra hayat\u0131n\u0131zda bu beceriyi her \u015fey i\u00e7in kullanabilirsiniz, her t\u00fcrl\u00fc ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in. Hele g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu beceri her konuda i\u015finize yarayacakt\u0131r. Bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi benim i\u00e7in alt\u0131n bilezik olmasa da cebime koydu\u011fum bir beceri oldu. Daha sonra ilgilendi\u011fim t\u00fcm konular\u0131 bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi y\u00f6ntemlerine ba\u011flamam m\u00fcmk\u00fcn oldu. Bilkent\u2019ten, bilgisayar m\u00fchendisli\u011finden \u00f6\u011frendiklerim teknik arka plan, akademik hayata yatk\u0131nl\u0131k ve d\u00fc\u015f\u00fcnme becerisi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"0ae3\"><strong>C: Peki hocam, sonra Bilkent<\/strong>\u2019<strong>ten vazge\u00e7mi\u015fsiniz, ODT\u00dc\u2019ye gelmi\u015fsiniz. \ud83d\ude42<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"6142\">F: Bilkent\u2019ten vazge\u00e7mi\u015fsiniz- :), ODT\u00dc her zaman kalbimde yeri olan bir okul. Zaten Bilkent ve ODT\u00dc kom\u015fu okullar. \u00d6\u011frencilik hayat\u0131nda, sosyal hayatta, akademide ODT\u00dc\u2019n\u00fcn yeri tart\u0131\u015f\u0131lmaz. ODT\u00dc\u2019n\u00fcn sosyal anlamdaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ODT\u00dc\u2019ye gidince g\u00f6rd\u00fcm. ODT\u00dc\u2019ye nas\u0131l geldi\u011fimden bahsetmem gerekirse \u00f6nce Bilkent\u2019e geri d\u00f6nmem gerekecek. Ben ikinci s\u0131n\u0131ftayken Bilkent\u2019te psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131, benim okula girdi\u011fim y\u0131llarda yoktu. Ben psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde a\u00e7\u0131lan dersleri olabildi\u011fince ald\u0131m. Bilkent\u2019in o d\u00f6nem g\u00f6rsel alg\u0131 odakl\u0131 bir akademik kadrosu vard\u0131. A\u00e7\u0131lan dersler ve konu \u00e7ok ilgimi \u00e7ekiyordu. Ne yapabilirim, bu konu nerede \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor diye ara\u015ft\u0131r\u0131nca, bili\u015fsel psikoloji ve bili\u015fsel bilimler alanlar\u0131na ula\u015ft\u0131m. Mezun oldu\u011fumda da m\u00fchendislik yapmak istemedi\u011fime zaten karar vermi\u015ftim. En yak\u0131n ve belki de en g\u00fczel ODT\u00dc\u2019de vard\u0131 Bili\u015fsel Bilimler b\u00f6l\u00fcm\u00fc. Bu sebeple rotay\u0131 ODT\u00dc\u2019ye \u00e7evirdim ve orada devam ettim.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"0b9b\"><strong>C: Memnun kald\u0131n\u0131z m\u0131 ODT\u00dc\u2019n\u00fcn e\u011fitim s\u00fcrecinden, o d\u00f6nemde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z derslerden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"2e36\">F: \u00c7ok memnun kald\u0131m, \u00e7ok da kompakt bir s\u00fcre\u00e7ti. \u0130ki y\u0131lda dersleri ve tezi bitiren say\u0131l\u0131 \u00f6\u011frencilerden biriydim. \u0130ki y\u0131ll\u0131k t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 ara\u015ft\u0131rma yaparak ve mast\u0131r derslerine odaklanarak ge\u00e7ti. Ders se\u00e7im skalas\u0131 \u00e7ok g\u00fczeldi, istedi\u011finiz \u00e7o\u011fu konuda ders sunuyordu program. Hocalar\u0131n hepsi alan\u0131nda \u00e7ok iyi isimlerdi. Bu sayede \u00e7ok istedi\u011fim bir tez yapabildim. ODT\u00dc\u2019deki ilk fonksiyonel MR tezini ben yazm\u0131\u015ft\u0131m, Didem G\u00f6k\u00e7ay\u2019la \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Hala ODT\u00dc\u2019deki ders notlar\u0131m\u0131 kullan\u0131r\u0131m zaman zaman ders verirken. \u00c7ok \u00e7ok g\u00fczel bir iki y\u0131ld\u0131, iyi ki tercih etmi\u015fim ODT\u00dc\u2019y\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"d57a\"><strong>C: Hocam biraz daha mast\u0131r d\u00f6neminizden bahseder misiniz, yani ne \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z, nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7ti, zorluk \u00e7ekti\u011finiz \u015feyler nelerdi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"f3bd\">F: Mast\u0131rda hemen hemen hi\u00e7bir konu da zorluk \u00e7ekmedim. O kadar mutluydum ki o iki y\u0131l, hayallerimdeki mesle\u011fi buldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Ama \u015f\u00f6yle ilgin\u00e7 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu: ilk bir y\u0131l ben dilbilim \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve hesaplamal\u0131 dilbilim dersleri ald\u0131m. Bir g\u00fcn bir ders i\u00e7in \u00f6dev yap\u0131yordum, art\u0131k ka\u00e7\u0131nc\u0131 de\u011fi\u015fik dilde \u00f6dev yap\u0131yordum, say\u0131s\u0131n\u0131 unutmu\u015fum ama Endonezyaca ile ilgili bir \u00f6devdi, onu hi\u00e7 unutmuyorum. O zamana kadar bir \u015feyleri \u00f6\u011frenmi\u015f oldu\u011fuma dair bir his vard\u0131 i\u00e7imde, ancak o \u00f6dev benim o hissimi tamamen y\u0131kt\u0131. Dedim ki, \u201cbenim b\u00fct\u00fcn dillerle ilgili genel bir kan\u0131 geli\u015ftirmemin olana\u011f\u0131 yok\u201d. Serde m\u00fchendislik olunca her \u015feyde d\u00fczenli bir \u00f6r\u00fcnt\u00fc ar\u0131yorsunuz. Dilde bunun olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca g\u00f6rsel alg\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan hocam\u0131z\u0131n odas\u0131na, dersten \u00e7\u0131k\u0131p ko\u015farcas\u0131na bir gidi\u015fim vard\u0131\u2026 Daha sonra, g\u00f6rsel alg\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. \u0130kinci y\u0131l tamamen g\u00f6rsel alg\u0131 \u00fczerine odakland\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"1a6b\"><strong>C: Hocam sanatla da \u00e7ok ilgiliydim dediniz, hatta animasyona da ilginiz vard\u0131. G\u00f6rsel alg\u0131 konusunu se\u00e7menizde sizce bu durumun bir etkisi olmu\u015f mudur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"5ec4\">F: Muhtemelen olmu\u015ftur, nas\u0131l diyeyim\u2026 S\u00fcreci tam olarak a\u00e7\u0131klayamam ama g\u00f6rselli\u011fe, g\u00f6rsel esteti\u011fe duydu\u011fum ilgini belki de bunun arkas\u0131ndaki bilimi merak etmeme neden olmu\u015f ve g\u00f6rsel alg\u0131y\u0131 se\u00e7mi\u015fimdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rsel alg\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimiz ilk derslerde \u00e7o\u011fu \u00f6rnek sanattan verilir. Daha sonra da zaten sanata bir ara\u015ft\u0131rma konusu olarak geri d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"808d\"><strong>C: Peki hocam, sonra doktora i\u00e7in Groningen \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019<strong>ne gitmi\u015fsiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"5182\">F: Bu arada doktoraya gelmeden bir \u015fey daha, bence bunu eklemezsem eksik kal\u0131r. Mast\u0131r\u0131n, ilk y\u0131l\u0131nda Bilkent\u2019te yar\u0131 zamanl\u0131 iki tane ara\u015ft\u0131rma projesi y\u00fcr\u00fct\u00fcp ODT\u00dc\u2019de de tezimi yazd\u0131m. Bu d\u00f6nemde de Bilkent\u2019e bir d\u00f6n\u00fc\u015f oldu. \u0130ki okulun da t\u00fcm olanaklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdim. Mesela MR makinesi Bilkent\u2019teydi. Bilkent-ODT\u00dc dostlu\u011funu da kullanarak mast\u0131r\u0131m\u0131 tamamlad\u0131m. Ondan sonra, evet, Hollanda\u2019ya geliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"708f\"><strong>C: Peki hocam, Hollanda<\/strong>\u2019<strong>ya nas\u0131l gittiniz? Ba\u015fvurular\u0131n\u0131z\u0131 yapt\u0131n\u0131z, hayalinizdeki Groningen \u00dcniversitesi miydi, nas\u0131l bir s\u00fcre\u00e7ti? Biraz anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z doktoraya ge\u00e7i\u015f a\u015faman\u0131z\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"e524\">F: Elbette, g\u00f6rsel alg\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan, n\u00f6rog\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme kullanan bir proje ara\u015ft\u0131r\u0131yordum. Hollanda ba\u015fvurdu\u011fum ilk yerlerden biriydi, kabul ald\u0131m ve gittim. \u015eimdi kendi \u00f6\u011frencilerime bak\u0131nca \u00e7ok daha ince eleyip s\u0131k dokuyorlar, \u00e7ok daha bilin\u00e7liler ne istedikleri konusunda. Ben biraz da aceleciyim ki\u015filik olarak. Karars\u0131zl\u0131k halinde olmay\u0131 hi\u00e7 sevmem. O y\u00fczden mast\u0131rdan cuma g\u00fcn\u00fc mezun olup pazartesi doktoraya ba\u015flad\u0131m. Post-doc da ayn\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti, hatta \u015fu anda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m pozisyon i\u00e7in de benzer \u015feyleri s\u00f6yleyebilirim. Bir proje buldum, konusu g\u00f6rsel alg\u0131yd\u0131, kabul edildim. Groningen \u00e7ok g\u00fczide bir \u015fehir, hatta bir \u00fcniversite \u015fehriydi, hocam da mast\u0131rdaki hocalar\u0131m\u0131n ortak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir isimdi. Benim i\u00e7in her \u015fey tamamd\u0131, hemen gidip ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"0160\"><strong>C: Memnun kald\u0131n\u0131z m\u0131 peki Hollanda<\/strong>\u2019<strong>dan, Groningen \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019<strong>nden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"1333\">F: \u015eimdi perspektife koyunca asl\u0131nda g\u00fczel bir doktora d\u00f6nemi ge\u00e7irmi\u015fim. Konu olarak \u201cvisual crowding\u201d, T\u00fcrk\u00e7esi bizde hala tam olmayan ama bizim tezlerde \u201ckalabal\u0131k g\u00f6rseller\u201d diye bahsetti\u011fimiz bir konuda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Nas\u0131l desem, bu konu \u00e7ok yoruma a\u00e7\u0131k olmayan, \u00e7ok objektif, objelerin lokasyonuyla ve kimlikleriyle ilgilenen, bunlar\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ilgilenen bir konu. Bunun \u00fczerine d\u00f6rt tane proje yapt\u0131m. Zaten Avrupa\u2019da genellikle d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren doktorada her y\u0131l bir makale \u00e7\u0131karman\u0131z\u0131 bekliyorlar. Tam istedi\u011fim metotlarla da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Konu olarak \u00e7ok g\u00fczeldi, dan\u0131\u015fman\u0131mla \u00e7ok iyi bir ileti\u015fimimiz vard\u0131. Ancak ben Kuzey Avrupa\u2019da olmaktan s\u0131k\u0131ld\u0131m daha ilk y\u0131ldan ba\u015flayarak. Kuzey \u00fclkelerinde doktora yapm\u0131\u015f \u00e7o\u011fu arkada\u015f\u0131m da benimle ayn\u0131 fikirdedir. O y\u00fczden g\u00fczel bir doktora d\u00f6nemi ge\u00e7irmi\u015f olmama ra\u011fmen ODT\u00dc\u2019deki, Bilkent\u2019teki hocalar\u0131m\u0131zla, oradaki ya\u015famla benzer seviyede bir s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7irece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. O y\u00fczden \u201cAvrupa\u2019ya gittim, orada daha kaliteli bir e\u011fitim hayat\u0131 ge\u00e7irdim\u201d diyemeyece\u011fim. Ama imk\u00e2n olarak elbette \u00e7ok daha \u00fcstteydi, bu da i\u015flerin h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesine sebep oluyordu. Belki hi\u00e7 kat\u0131lamayaca\u011f\u0131m kadar konferansa kat\u0131l\u0131p, benimle benzer konularda \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7evreler edindim. Uzmanla\u015fm\u0131\u015f ki\u015fi say\u0131s\u0131 daha fazla Avrupa\u2019da T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6re. Doktoray\u0131 bitird,ikten sonra akademiden devam etmeye karar verdim, ki bu da asl\u0131nda doktoran\u0131n iyi ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"4831\"><strong>C: Daha sonra post-doc i\u00e7in Boston \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019<strong>ne gitmi\u015fsiniz, T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019<strong>ye d\u00f6nmemi\u015fsiniz. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda devam ettirmeye karar vermi\u015fsiniz kariyerinizi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"352f\">F: Evet, akademide devam etme karar\u0131 beni \u00e7ok tatmin eden bir karard\u0131. Hatta doktoran\u0131n sonu biraz zorlu ge\u00e7mi\u015fti ve daha sonra \u00e7ok da kolay bir karar olmasa da akademiye devam etmek istedi\u011fim i\u00e7in \u00e7ok da soru i\u015fareti olmad\u0131 akl\u0131mda. Ancak Amerika\u2019ya gitmemin, \u00f6zellikle Amerika\u2019da pozisyon bakmam\u0131n bana Bilkent\u2019ten miras kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bilkent Amerikan ekol\u00fcnde olan bir \u00fcniversite. San\u0131r\u0131m Amerika\u2019da bu i\u015fler nas\u0131l yap\u0131l\u0131yormu\u015f diye merak ettim. Gittim, g\u00f6rd\u00fcm, geldim diyeyim.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"6683\"><strong>C: Ka\u00e7 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc post-doc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"608a\">F: Bir y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Asl\u0131nda orada bir y\u0131ll\u0131k post-doc pozisyonlar\u0131na kabul al\u0131n\u0131yor ve daha sonra genellikle sizden bir proje yazman\u0131z bekleniyor. Orada gider gitmez hemen bir proje yazd\u0131m. Kabul olsa daha da uzayacakt\u0131. Proje kabul olmad\u0131. Ben de ikinci bir post-doc pozisyonu bakmak yerine, san\u0131yorum biraz da psikolojik olarak, yurda d\u00f6nme ihtiyac\u0131 hissettim. Hemen T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fe ba\u015fvurup, an\u0131nda d\u00f6n\u00fcp \u0130stanbul\u2019da \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"b88a\"><strong>C: H\u0131zl\u0131 bir karar olmu\u015f. Yani neden orada kalmad\u0131n\u0131z diye soracakt\u0131m asl\u0131nda, neden yurtd\u0131\u015f\u0131nda kalmad\u0131n\u0131z ya da yurtd\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka herhangi bir pozisyon bakmad\u0131n\u0131z, neden T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019<strong>ye d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz? \u015eimdi akranlar\u0131m\u0131n akl\u0131nda hep bu soru var. Giden biri neden d\u00f6ner?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"d97a\">F: Asl\u0131nda Amerika ger\u00e7ekten akademinin \u00e7ok de\u011fer verildi\u011fi, sistemin oturmu\u015f oldu\u011fu bir yer, yani akademide olmak i\u00e7in \u00e7ok g\u00fczel bir k\u00fclt\u00fcr. Orada da \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendi\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bir y\u0131l kalmama ra\u011fmen. Ancak \u00e7ok rekabet\u00e7i olmas\u0131 gibi temel bir zorluk var, o kadar ki, orada herhangi bir laboratuvar kurmak i\u00e7in benim en az d\u00f6rt y\u0131l daha post-doc yapmam gerekirdi. O kadar uzun s\u00fcre ara bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 pozisyonunda durmak bana g\u00f6re de\u011fildi. Yoksa imk\u00e2nlar\u0131 fena de\u011fildi, kalabilirdim de, ama olaylar b\u00f6yle geli\u015fti, d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"13ae\"><strong>C: Peki hocam, T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019<strong>ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 buldunuz mu? \u015eu an yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015ften memnun musunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"69fa\">F: T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nmek tek ba\u015f\u0131na \u00e7ok mutlu ediciydi, s\u0131rf d\u00f6nm\u00fc\u015f olmak, buraya geri gelmi\u015f olmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famak size karakter olarak \u00e7ok fazla \u015fey kat\u0131yor, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak \u00e7ok farkl\u0131 pencereden bak\u0131yorsunuz. Bir\u00e7ok \u015feyin de\u011ferini anl\u0131yorsunuz, ben d\u00f6nmemden de belli oldu\u011fu \u00fczere, bunun fark\u0131na vard\u0131m. Hatta hepimizin sahip olduklar\u0131m\u0131z\u0131n de\u011ferini daha fazla bilmemiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u00fcrkiye\u2019de akademide sizden beklenenler \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, \u00fcretim beklentisini kastediyorum. Ben \u00fcst\u00fcmdeki beklenti az oldu\u011funda \u00e7ok daha iyi \u00e7al\u0131\u015fan bir insan\u0131m. Anneniz size s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015f dedi\u011finde bir \u00e7al\u0131\u015fmama iste\u011fi olur ya, ayn\u0131 onun gibi, o his profesyonel i\u015f hayat\u0131n\u0131zda da devam edebiliyor. \u00c7ok isteyerek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m buraya geldi\u011fimden beri. Be\u015f y\u0131l oluyor neredeyse. Geldi\u011fime en \u00e7ok \u00f6\u011frenciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutluyum. \u00d6\u011frenciler harika, \u00e7ok istekliler, \u00e7ok yetenekliler, de\u011ferleri bilinince her anlamda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok g\u00fczel veriyorlar. T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6\u011frencileri hi\u00e7bir \u00fclkenin \u00f6\u011frencilerine de\u011fi\u015fmem. Ben gelir gelmez bir laboratuvar kurdum ve bu laboratuvar \u00e7ok g\u00fczel \u015fekilde b\u00fcy\u00fcd\u00fc -g\u00fczel derken \u00fcretkenli\u011fi kastediyorum. Her y\u0131l bir\u00e7ok mast\u0131r ve lisans projesi yapt\u0131k, yeri geldi doktora mezunu verdik. Enerji olarak da \u00e7ok g\u00fczel \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar, belki de burada bu imkanlar\u0131 daha az buldu\u011fu i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma ortam\u0131nda olman\u0131n de\u011ferini biliyorlar. Yani ben burada da \u00e7ok mutluyum. Biraz da san\u0131r\u0131m yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelince di\u011fer olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha iyi bildi\u011finiz i\u00e7in buradaki olumsuzluklar\u0131 da biraz hal\u0131 alt\u0131na s\u00fcp\u00fcrebiliyorsunuz. \u201cT\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fcm, mutluyum\u201d deyince \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor insanlar genelde.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"91f9\"><strong>C: Burada da de\u011ferinizin bilindi\u011fini hissediyorsunuz. \u00d6\u011frencilerinizden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z geri d\u00f6n\u00fc\u015fler de sizi olumlu etkilemi\u015f. Ne kadar g\u00fczel.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"62ec\">F: Ben, en az\u0131ndan ben \u00e7evremdekilerin de\u011ferini biliyorum. Tabii de\u011fer g\u00f6receli bir kavram, bir insan her zaman daha \u00e7ok de\u011fer hak etti\u011fini iddia edebilir. Yani ben iyi-k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde de\u011ferlendirme yapamam ama dedi\u011fim gibi benim i\u00e7inde oldu\u011fum durum \u00fcretmeme engel de\u011fil. Tabii ki engel diyebilece\u011fimiz baz\u0131 etkenler var, bunu daha \u00f6nce duyunca \u00e7ok da inanmazd\u0131m ama bir yay\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den bir dergiye g\u00f6nderilmesiyle, Avrupa ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u00fcniversiteden gitmesi aras\u0131nda fark varm\u0131\u015f. Bu konuda daha fazla zorlukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bu tesad\u00fcf m\u00fc? San\u0131r\u0131m \u015fu an tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilecek kadar \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. Ama bilmiyorum, a\u015fmak zorunday\u0131z bunlar\u0131, ba\u015fka bir yolu yok.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"04af\"><strong>C: Asl\u0131nda sizler \u00fclkemize d\u00f6nd\u00fck\u00e7e bunlar\u0131 a\u015fmaya da bir ad\u0131m daha yakla\u015f\u0131yoruz. Yani burada sizin gibi hocalara sahip olmak\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"8a29\">F: Biz zaten siz vars\u0131n\u0131z diye buraday\u0131z. \u0130ki tarafl\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miro.medium.com\/v2\/resize:fit:1400\/1*aYZDh8iumPwOMGRgXF0Xmg.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p id=\"fcaf\"><strong>C: \u0130ki tarafl\u0131, ger\u00e7ekten \u00f6yle. Bu s\u00fcre\u00e7lerin tamam\u0131nda,&nbsp;<\/strong>\u201c<strong>en \u00e7ok zorland\u0131\u011f\u0131m an\u201d, hani&nbsp;<\/strong>\u201c<strong>vazge\u00e7ece\u011fim art\u0131k\u201d dedi\u011finiz bir an ya da&nbsp;<\/strong>\u201c<strong>b\u0131kt\u0131m\u201d dedi\u011finiz bir an oldu mu? Bir s\u00fcr\u00fc insan bir s\u00fcr\u00fc i\u015fte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, hepsi de kolay olmayan s\u00fcre\u00e7lerden, baz\u0131 k\u0131r\u0131lma noktalar\u0131ndan ge\u00e7iyor. Sizin i\u00e7in b\u00f6yle bir nokta oldu mu? Olduysa bununla nas\u0131l ba\u015f ettiniz? Bize ne \u00f6nerirsiniz b\u00f6yle durumlarda, nas\u0131l ba\u015f edelim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"76ac\">F: \u00c7ok g\u00fczel bir soru. Cevab\u0131 kafamda toparlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00e7ok kompleks bir cevab\u0131 oldu\u011funu fark ettim. Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. \u00d6ncelikle akademide bulunan karakterlerden ba\u015flamak laz\u0131m. Akademi \u00f6\u011frenme iste\u011fi olan, merakl\u0131 olan, ger\u00e7e\u011fin pe\u015finde olan insana ihtiya\u00e7 duyuyor; bu da belli bir sistem d\u00e2hilinde d\u00fc\u015f\u00fcnen ve \u00e7al\u0131\u015fan insan gerektiriyor. Yani mant\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fc\u015f\u00fcnebilen insanlar. Asl\u0131nda idealist bir insanla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z, istiyor ki \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m, \u00e7al\u0131\u015fmamla do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alay\u0131m. Bu insanlar\u0131n idealleri bir alandaki temel bulgular\u0131 ke\u015ffedebilmek, bir alan\u0131 daha ileriye ta\u015f\u0131yabilmek ya da bir alanda inisiyatif almak, belki bir enstit\u00fcy\u00fc, belki bir laboratuvar\u0131 yenilik\u00e7i bir ortam\u0131 yaratma arzusudur. Ama T\u00fcrkiye\u2019de bu hayallerin pe\u015finden gitmek \u00e7ok zor. Bir i\u015fi ilk defa siz yap\u0131yorsunuz, insanlara tan\u0131t\u0131yorsunuz. Zaten halkla veya karar verici mercilerle ileti\u015fim kurup derdinizi anlatmak zorken, bir de i\u015fin politikas\u0131, insan ili\u015fkileri, ikna kabiliyeti, finansman bulma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olmak zorundas\u0131n\u0131z. G\u00f6revimiz sadece bu olsa insan kendini geli\u015ftirebilir. Ancak bir yandan da durup ger\u00e7eklerle, veriyle, teoriyle \u00e7al\u0131\u015fmak zorundas\u0131n\u0131z. Bu ikisini g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131za d\u00e2hil etmek i\u00e7in \u00e7oklu karaktere sahip olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bu durumda olmak benim i\u00e7in \u00e7ok zor, iki taraf\u0131 birden idare etmek. Bir yandan kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yap\u0131p bir yandan projelerin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmak ger\u00e7ekten \u00e7ok zor.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"f2ad\"><strong>C: Evet, \u00e7ok hakl\u0131s\u0131n\u0131z, bir projeyi organize edip bunun y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenirken ayn\u0131 anda bilim insan\u0131 olmak ger\u00e7ekten \u00e7ok zor. Bunca senedir akademinin i\u00e7indesiniz hem yurtd\u0131\u015f\u0131na gittiniz hem T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019<strong>de bulundunuz. Sizce T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019<strong>de bili\u015fsel bilim nas\u0131l ilerledi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"568a\">F: Bili\u015fsel bilimler alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ben alan\u0131nda \u00e7ok g\u00fczel i\u015fler yapan, ne yapmak istedi\u011fini bilen, ba\u015far\u0131l\u0131 akademisyenler g\u00f6r\u00fcyorum. Ancak insan eksikli\u011fi var. Yani bili\u015fsel bilim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 hala \u00e7ok az. Bu da \u00f6zelle\u015filen belli alanlar\u0131n olmamas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Herkes kendi ara\u015ft\u0131rma alan\u0131ndaki bir bo\u015flu\u011fu doldurarak ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Genelde bir \u00f6\u011frenci bir konuyu \u00e7al\u0131\u015fmak istedi\u011finde y\u00f6nlendirebilece\u011fimiz bir-iki hocadan fazla insan yok. Bu da asl\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesine sebep oluyor. O y\u00fczden kolektif olarak bili\u015fsel bilimlerde \u00e7ok ilerleyemiyoruz. Bu alanda \u00e7al\u0131\u015fanlar kendi alan\u0131nda iyi ama yurtd\u0131\u015f\u0131yla k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131mda birlikte bir \u015feyler ba\u015farabilmek, projeler yapmak, konferanslar d\u00fczenlemek, bir a\u011f olu\u015fturup k\u00fclt\u00fcr yaratmak i\u00e7in kesinlikle daha fazla insana ihtiya\u00e7 var. Bu da ancak daha fazla ki\u015finin yurda d\u00f6nmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olacak \u00e7\u00fcnk\u00fc giden \u00e7ok ki\u015fi var, d\u00f6nen \u00e7ok az. Bu da san\u0131r\u0131m sadece akademiyle de\u011fil ba\u015fka bir\u00e7ok etkenle ilgili. O y\u00fczden zaman\u0131n ne getirece\u011fini g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"e323\"><strong>C: Hocam y\u00fcksek lisans s\u00fcrecinizde \u00f6nce dil \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zdan, sonra g\u00f6rsel alg\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zdan bahsederken bir nesnellik ve kesinlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n bask\u0131n geldi\u011fini, hatta bu durumun konunuzu de\u011fi\u015ftirecek kadar \u00f6nemli oldu\u011funu belirttiniz. O zamanki s\u00fcre\u00e7ten bug\u00fcne geldi\u011fimizde nesnellik ve kesinlik aray\u0131\u015f\u0131 \u015fu an s\u00fcregelen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zda nas\u0131l bir rol oynuyor? Herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7erisinde biraz da olsa acaba \u201cburada nesnellik sa\u011flanmayabilir\u201d dedi\u011finiz an se\u00e7ti\u011finiz konudan ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir alana ilgi duydu\u011funuz oluyor mu? Yoksa bu durum de\u011fi\u015fti mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"b94c\">F: Evet, nesnellik \u00fczerine ger\u00e7ekten \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, hatta bazen biraz tak\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011fum bir konu, g\u00fczel yakalam\u0131\u015fs\u0131n. Hala \u00f6nemli benim i\u00e7in, \u00f6yle ki ben beyinden, sinirbilimde g\u00f6rsel alg\u0131y\u0131 anlat\u0131rken hala konuya gururla \u015f\u00f6yle giri\u015f yapar\u0131m: \u201cG\u00f6rsel korteks beyindeki en sistematik b\u00f6lgedir, \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri \u00f6nceden belirlidir.\u201d Bu benim \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m alanda en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu\u011fum \u015fey ve sinirbilimin kanunlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 da beni rahats\u0131z eden bir durum. Matematik\u00e7inin, fizik\u00e7inin kanunu vard\u0131r, bizim yok i\u015fte, daha sistematik ama biz bilmiyoruz. Bu da beni s\u00fcrekli beni rahats\u0131z eder. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyorum ki asl\u0131nda sistematik olmas\u0131yla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz g\u00f6rsel alg\u0131da bile bir\u00e7ok kural bir ill\u00fczyondan ibaret. Bu biraz da bizim bili\u015fsel bilimlerde ve sinirbiliminde emekleme d\u00f6neminde olmam\u0131zdan kaynakl\u0131. \u00c7ok \u00e7ok ba\u015f\u0131nday\u0131z biz bu alan\u0131n. Daha objektif, sistematik alanlar g\u00f6r\u00fcnce oraya kay\u0131yor muyum? Her zaman. Bu \u00e7ok \u00e7ekici geliyor ama m\u00fchendislik problemlerinde oldu\u011fu gibi bir kesinlik de aram\u0131yorum. O da \u00e7ok \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir, gizemi yok i\u00e7inde. O y\u00fczden hala g\u00f6rsel alg\u0131 konusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu y\u00fczden \u015fu an \u00fcst-seviye, s\u00fcbjektif bili\u015fsel mekanizmalardan \u00e7ok resept\u00f6r seviyesinde ve duyusal alg\u0131 konusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bunun as\u0131l nedeni, senin de s\u00f6yledi\u011fin gibi alan\u0131n daha sistematik olmas\u0131 ve daha kesin \u00f6l\u00e7\u00fcmlere sahip olmam\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"6581\"><strong>C: Peki hocam, son soruma ge\u00e7iyorum o zaman. Biz bili\u015fsel bilime ilgi duyan bir grup \u00f6\u011frenciyiz. Bize ne \u00f6nerirsiniz, ne yapal\u0131m, ne okuyal\u0131m, neleri tercih edelim, neleri tercih etmeyelim? Akademide ilerlemek isteyen arkada\u015flar\u0131m\u0131za nas\u0131l bir tavsiye verirsiniz kendi tecr\u00fcbelerinize dayanarak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"77fc\">F: \u00d6ncelikle bili\u015fsel bilimler alan\u0131ndaki \u00f6\u011frenciler olarak bir grup unicorn olarak g\u00f6r\u00fcyorum sizi. Siz zaten bu kadar g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde, akademik, \u00e7evresel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde ne yapmak istedi\u011finizi bu ya\u015f\u0131n\u0131zda belirleyebilmi\u015f \u00e7ok az say\u0131da insandan baz\u0131lar\u0131s\u0131n\u0131z. Sadece bunun i\u00e7in bile tebrik ediyorum sizi. Bili\u015fsel bilimlere ilgili 20 ya\u015flar\u0131nda insanlar olmak g\u00fczel bir \u015fey. O y\u00fczden \u00e7ok fazla tavsiyeye ihtiyac\u0131n\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, zaten bu yola ba\u015f koyduysan\u0131z \u00e7ok tutkuyla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z belli alanlar, belli ba\u015fl\u0131klar vard\u0131r. Aynen bu \u015fekilde, bu saate kadar etkilenmedi\u011finiz d\u0131\u015fsal, ekonomik, toplumsal etkilerden, bundan sonra da etkilenmeyerek, o sizi \u00e7ok heyecanland\u0131ran konu neyse ondan devam edin. Dayanabildi\u011finiz kadar, gidebildi\u011finiz kadar gidin, belki \u00f6m\u00fcr boyu bunu yapacaks\u0131n\u0131z. Sadece bazen ilginizi \u00e7eken konunun zaman i\u00e7inde uygulama alanlar\u0131 \u00e7ok fazla de\u011fi\u015febiliyor. \u00c7ok beklemedi\u011finiz bir sekt\u00f6rde de bulabilirsiniz kendinizi. O y\u00fczden beklentileri \u00e7ok k\u0131s\u0131tlamamak laz\u0131m, o sizi heyecanland\u0131ran, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z konuda sizde merak uyand\u0131ran sorulara nerede cevap aran\u0131yorsa kurum, sekt\u00f6r, mekan fark etmeden pe\u015finden gitmenizi \u00f6nerebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"d7b1\"><strong>C: \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz Funda hocam, ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel bir r\u00f6portaj oldu. Bu yo\u011fun g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn ard\u0131ndan bizimle sohbet etti\u011finiz, bize vakit ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"0caf\">F: Ben te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Sorular\u0131n\u0131z \u00e7ok g\u00fczeldi, ben de \u00e7ok zevk ald\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p id=\"4028\"><em>R\u00f6portaj\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ve metni yay\u0131na haz\u0131rlayan ekip arkada\u015f\u0131m\u0131z Zeynep Kabadere\u2019ye te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/em><\/p>","protected":false},"featured_media":1771,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[748,140,141,245,83,97,94,93,234,82,691,64,233,92,323,217,461,452,111,750,219,741,922,218,740,580,76,66,65,244,80,81,808,100,471,778,779,110,749,96],"kategori":[303],"class_list":["post-1770","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-academia","event_publishing_tags-academy","event_publishing_tags-akademi","event_publishing_tags-algi","event_publishing_tags-beyin","event_publishing_tags-bilim","event_publishing_tags-bilis","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-bilissel-psikoloji","event_publishing_tags-brain","event_publishing_tags-cogist","event_publishing_tags-cognition","event_publishing_tags-cognitive-psychology","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-cogsci","event_publishing_tags-computational-neuroscience","event_publishing_tags-education","event_publishing_tags-egitim","event_publishing_tags-gorme","event_publishing_tags-hayat","event_publishing_tags-hesaplamali-norobilim","event_publishing_tags-hesaplamali-sinirbilim","event_publishing_tags-interview","event_publishing_tags-islemlemesel-norobilim","event_publishing_tags-islemlemesel-sinirbilim","event_publishing_tags-life","event_publishing_tags-mind","event_publishing_tags-neuroscience","event_publishing_tags-norobilim","event_publishing_tags-perception","event_publishing_tags-psikoloji","event_publishing_tags-psychology","event_publishing_tags-roportaj","event_publishing_tags-science","event_publishing_tags-sinirbilim","event_publishing_tags-universite","event_publishing_tags-university","event_publishing_tags-vision","event_publishing_tags-yasam","event_publishing_tags-zihin","kategori-roportaj"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=1770"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=1770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}