{"id":1766,"date":"2021-12-26T15:00:10","date_gmt":"2021-12-26T15:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&p=1766"},"modified":"2025-09-07T20:28:14","modified_gmt":"2025-09-07T20:28:14","slug":"oget-oktem-tanor-ile-roportaj-cogist","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/oget-oktem-tanor-ile-roportaj-cogist\/","title":{"rendered":"\u00d6get \u00d6ktem Tan\u00f6r ile R\u00f6portaj \u2014 CogIST"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019de bili\u015fsel bilimle ilgilenen gerek amat\u00f6r, gerek \u00f6\u011frenci, gerekse uzmanlar\u0131 kapsayan bir sosyal a\u011f olu\u015fturma hedefi do\u011frultusunda, farkl\u0131 alan ve kurumlardan hocalarla kendi \u00e7al\u0131\u015fma sahalar\u0131 ve profesyonel hayatlar\u0131na ili\u015fkin r\u00f6portajlar ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve yine ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kta yay\u0131nl\u0131yoruz. Akademide, sanatta ve fikir camias\u0131n\u0131n belki de her kolunda, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ki <\/em>fikirler ya\u015famla dolay\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prof. \u00d6get \u00d6ktem Tan\u00f6r, N\u00f6ropsikoloji Derne\u011fi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmakta olup klinik de\u011ferlendirmelerini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. N\u00f6ropsikoloji, n\u00f6ropsikolojik de\u011ferlendirme, konu\u015fma bozukluklar\u0131 ve davran\u0131\u015f n\u00f6rolojisi ilgi alanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

C: CogIST<\/p>\n\n\n\n

\u00d6: \u00d6get \u00d6ktem Tan\u00f6r<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam bizim ilk sorumuz \u00e7ocuklu\u011funuzdan, \u00fcniversite-akademik hayat \u00f6ncesi hayat\u0131n\u0131zdan, nas\u0131l bir \u00e7ocukluk ge\u00e7irdi\u011finizden ve bunun sizin tercihlerinizi, entelekt\u00fcel geli\u015fiminizi nas\u0131l etkiledi\u011fine dair olacak. Bu s\u00fcreci nas\u0131l \u00f6zetlersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Daha ilkokula gitmeden \u00f6nce \u201cYavru T\u00fcrk\u201d isimli \u00e7ocuk dergileri \u00e7\u0131kard\u0131 ve ben onlar\u0131 al\u0131rd\u0131m, annem de bana okurdu. Beni okula al\u0131p g\u00f6t\u00fcren \u00e7ocuklar da olurdu ve ben de daha okula ba\u015flamadan \u00f6nce s\u0131n\u0131fta otururdum. O \u00e7ocuklardan biri beni bir g\u00fcn Yavru T\u00fcrk al\u0131rken g\u00f6rd\u00fc ve \u201cSen okula ba\u015flad\u0131n m\u0131?\u201d diye sordu. Ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131m ama \u201cEvet.\u201d Diye yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Sonra ilkokula ba\u015flamadan bir \u00f6nceki, yani okula ba\u015flayaca\u011f\u0131m yaz ba\u015f\u0131 annem bir piyano getirtti \u0130stanbul\u2019dan. O zamanlar her \u015fehirde bir halkevi vard\u0131 ve \u015fehrin k\u00fclt\u00fcr merkezi gibiydiler. Halkevlerinde bir\u00e7ok \u015feyin yan\u0131nda m\u00fczik \u00f6\u011fretmenleri de vard\u0131. M\u00fczik \u00f6\u011fretmenleri konservatuar mezunu olurdu; pek \u00e7ok aleti \u00e7almay\u0131 bilirdi. Ben oradan piyano dersi almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ama gitti\u011fimde o hoca, daha pek \u00e7ok okuldan \u00e7ocuklarla bir koro olu\u015fturmu\u015ftu. Onlara \u015fark\u0131 s\u00f6zlerini not ettirir, arada \u201cvirg\u00fcl\u201d derdi. Ben tabii virg\u00fcl\u00fcn ne oldu\u011funu bilmedi\u011fim i\u00e7in onu \u201cbir g\u00fcl\u201d anlard\u0131m. Daha sonra okula ba\u015flad\u0131m, \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan bir \u00f6\u011frenciydim herhalde. Birinci s\u0131n\u0131ftayken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131flardan \u00f6\u011frenciler gelir hocam\u0131z seni s\u0131n\u0131fa istiyor derlerdi, tin tin giderdim \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fa. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fta hoca bana \u201cBir hafta ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr?\u201d derdi ben de \u201cYedi.\u201d Diye yan\u0131tlard\u0131m. \u201cBir ay ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr?\u201d, \u201cOtuz.\u201d derdim. \u0130\u015fte, \u201cBir ayda ka\u00e7 hafta var?\u201d diye sorar, \u201cD\u00f6rt.\u201d diye yan\u0131tlard\u0131m. Hoca da d\u00f6ner, \u201cG\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc bak birinci s\u0131n\u0131ftan \u00e7ocuk\u2026\u201d falan derdi. Daha sonra Bursa\u2019da ilkokul e\u011fitimimi tamamlad\u0131m. S\u0131n\u0131fta ya birinci ya ikinci, s\u0131ralamada ilk iki ki\u015fi aras\u0131nda olurdum hep. Piyanoya devam ettim. Bursa\u2019da her sene ilkbaharda bir konser verirdim yine halkevinde. Oran\u0131n da piyanosu vard\u0131, kuyruklu piyano hatta. Ortaokul sonuna kadar devam etti konserlerim. Sonra lise bir ba\u015flay\u0131nca annem art\u0131k m\u00fcsaade etmedi, \u201cDersler a\u011f\u0131r art\u0131k b\u0131rak konsere haz\u0131rlanmay\u0131 da ders \u00e7al\u0131\u015f.\u201d demi\u015fti. B\u00f6yle bir \u00e7ocukluk ge\u00e7irdim. O zamanlar \u015fehirlerin k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131 m\u00fcthi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam tam da buradan bir t\u0131k kronolojik olarak \u00fcniversiteye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinden bahsetmenizi rica edece\u011fim. Hukuk okuyorsunuz, biraz da ailenizin r\u0131zas\u0131yla\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Ben o zaman\u0131n Freud terc\u00fcmelerini okudu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum. Fakat bu merak Freud ile mi ba\u015flad\u0131 bilmiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc Freud\u2019un bu i\u015fle (n\u00f6ropsikoloji) pek ilgisi yok. Freud\u2019u okudu\u011fumu biliyorum ama ilgim oradan m\u0131 kaynakland\u0131 hi\u00e7 bilmiyorum. Beyinde ne oluyor merak\u0131 uyand\u0131 bende. Ya\u015f\u0131m 15 civar\u0131 idi\u2026 Benim annem de babam da doktordu ve onlara beyni \u00e7ok merak etti\u011fimi s\u00f6yledim. Mesela bir \u015feyi unuttu\u011fumuz ve \u201cA-ha!\u201d diye hat\u0131r\u0131m\u0131za geldi\u011fi s\u0131rada ne oluyordu beyinde, ya da bir yere dikkatle bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda beyinde ne oluyor falan. Beyinde ne oluyor bunu \u00e7ok merak ediyordum, bu y\u00fczden t\u0131p fak\u00fcltesine gidece\u011fimi s\u00f6yledim. Onlar da bana t\u0131p fak\u00fcltesinde bunlar\u0131n okutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ama benim beyin merak\u0131m m\u00fcthi\u015fti. Onun yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6yle insanlara tedavi edici yakla\u015f\u0131mda bulunmak falan da beni \u00e7ok mutlu eder gibi hissediyordum. Fakat \u00f6\u011fretmenlerim de bana hep hukuk fak\u00fcltesine gitmemi \u00f6neriyorlard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc kompozisyonda \u00e7ok iyiydim. Yani Bursa\u2019da bir s\u00fcr\u00fc lise vard\u0131: k\u0131z lisesi, erkek lisesi, askeri lise gibi. Liseler aras\u0131 kompozisyon yar\u0131\u015fmalar\u0131nda daima ben birinci olurdum. Daima, hi\u00e7 istisnas\u0131 olmazd\u0131 bunun. \u0130ki, bir konu\u015fma yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman hep bana g\u00f6rev verilirdi kalabal\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda konu\u015fulmas\u0131 i\u00e7in. \u00d6\u011fretmenlerim de \u201cSenin hukuk okuman laz\u0131m, \u00e7ok iyi yaz\u0131yorsun ve \u00e7ok iyi konu\u015fuyorsun.\u201d derlerdi. Lise son s\u0131n\u0131ftayken, erkek lisesinin edebiyat \u00f6\u011fretmeni bir m\u00fcnazara d\u00fczenledi. Erkek lisesi ve k\u0131z lisesinden iki\u015fer karma grup, yani iki k\u0131z iki erkek bir grup \u201cEbedi bar\u0131\u015f m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc de\u011fil mi?\u201d konusu \u00fczerine m\u00fcnazara ediyorduk. Ben \u201cM\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u201d diyen gruptayd\u0131m. Onun i\u00e7in de k\u00fct\u00fcphanede John Locke, Thomas Hobbes gibi ki\u015filerin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okudum. \u00d6\u011fretmenler hep hukuk okumam\u0131 telkin ediyorlar, annem babam da t\u0131bbiyede beyinle ilgili bilmek istediklerimin okutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ben de e\u011fer hukuka gidersem, Locke ve Hobbes (bug\u00fcn\u00fcn kamu hukuk\u00e7ular\u0131n\u0131n ilk \u00f6nc\u00fcleri) gibi kamu hukuk\u00e7usu olabilirim diye de akl\u0131ma yat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Daha sonra mezun olmamdan hemen \u00f6nce annem vefat etti. Biz de babamla yaln\u0131z kald\u0131k. Babam ben son s\u0131n\u0131ftayken bir ak\u015fam yeme\u011finde kedi sordu bana: \u201cNereye gitmek istiyorsun? \u0130stersen seni \u0130ngiltere\u2019ye de g\u00f6nderebiliriz.\u201d Diye. Ben de beynin benim ilgimi \u00e7ekti\u011fini ve t\u0131p fak\u00fcltesine gitmek istedi\u011fimi tekrarlad\u0131m. O da t\u0131p fak\u00fcltesinde bunlar\u0131n okutulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylemini tekrarlad\u0131. Babam hakl\u0131yd\u0131. O zamanlar T\u00fcrkiye\u2019de okutulmuyordu. Bana beyinci olmak istiyorsam hastanedeki asabiyeci N bey, ad\u0131n\u0131 vermeyeyim, gibi olup kalaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi. Asabiyecilerin hi\u00e7bir itibar\u0131 yok o s\u0131ra \u00e7\u00fcnk\u00fc psikiyatri ve n\u00f6roloji bir arada, hi\u00e7bir hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi yok, sadece tan\u0131 koyuyorlar falan. Babam da hukuk okumam\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti o y\u00fczden. \u00d6\u011fretmenlerim de ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyordu. Hukuka gidersem de kamu hukuku vard\u0131, fena de\u011fildi. O \u015fekilde hukuka gittim ama daha hukuk fak\u00fcltesinin birinci g\u00fcn\u00fc ilk ders i\u00e7in amfide otururken \u201cBenim burada ne i\u015fim var, benim yerim t\u0131p fak\u00fcltesi.\u201d diye ac\u0131 ac\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, oturdum. Ama sonra t\u0131pla ili\u015fkimi paralel hep s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm hukuk okurken bir yandan da. Birinci s\u0131n\u0131ftan sonra ba\u015flayarak. Bug\u00fcn\u00fcn diseksiyonu yani \u00f6l\u00fc bedenleri kesip bi\u00e7me, o zaman te\u015frih deniyordu ona, t\u0131p fak\u00fcltesinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc bizim hukuk fak\u00fcltesinin bah\u00e7esindeydi. Ben beyaz bir g\u00f6mlek uydurup onlarla gidiyordum \u00e7\u00fcnk\u00fc anatomi ve fizyoloji beni b\u00fcy\u00fcl\u00fcyordu. \u00c7ok ilgimi \u00e7eken alanlard\u0131. Babam cerraht\u0131, onun cerrahi kitaplar\u0131n\u0131, mide rezeksiyonu vesaire\u2026 okumak da beni b\u00fcy\u00fcl\u00fcyordu. Sonra bir s\u00fcr\u00fc lise arkada\u015f\u0131m psikolojiye ge\u00e7mi\u015fti edebiyat fak\u00fcltesinde ve onlara t\u0131p fak\u00fcltesinde psikiyatri dersi verdiriliyordu. \u00dc\u00e7 ay orada staj yap\u0131yorlard\u0131. Yine bir beyaz g\u00f6mlek uydurup onlara kat\u0131l\u0131p sanki \u00f6\u011frenciymi\u015fim gibi o grupla birlikte iki d\u00f6nem psikiyatri staj\u0131 yapt\u0131m alt\u0131 ay boyunca. Sonra i\u015fte psikiyatri n\u00f6roloji okumaya ba\u015flad\u0131m. Bunlar hep hukukla paralel oluyor, yani hukukta \u00f6\u011frenciyken bunlar\u0131 yap\u0131yorum. Sonra hukuk bitince babama bir daha s\u00f6yledim t\u0131p fak\u00fcltesine gitmek istedi\u011fimi, yani s\u0131navlara bir daha girece\u011fimi. \u201cYok olmaz bu ya\u015ftan sonra meslek de\u011fi\u015ftirmek ay\u0131pt\u0131r.\u201d dedi bana ve ben de devam ettim. Sonra kamu hukuk asistan\u0131 oldum, anayasa hukuku asistan\u0131 oldum. Columbia Law School var New York\u2019da, hukuk fak\u00fcltesi asistanlar\u0131na burs veriyordu bir y\u0131l i\u00e7in. Ben de o burstan yararlan\u0131p Amerika\u2019ya gittim. Ba\u015fka baz\u0131 problemlerim de vard\u0131, bir psikanalizden de ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131m orada. Psikanaliz y\u00fcksek e\u011fitimini almakta olan bir \u0130spanyol, yar\u0131 \u00f6\u011frenci yar\u0131 e\u011fitimini almak i\u00e7in hasta almak zorunda olan biri. Ben de ona kat\u0131ld\u0131m. Ona da s\u00f6yledim t\u0131p fak\u00fcltesini, o da bana dedi ki: \u201cBu merak etti\u011fin beyin-davran\u0131\u015f ili\u015fkileri hakk\u0131nda yaz\u0131lanlar yar\u0131m sayfay\u0131 ge\u00e7mez.\u201d Hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011filmi\u015f oysa. Bug\u00fcn \u00e7ok iyi biliyorum. Elizabeth Warrington\u2019lar\u0131, \u0130ngiltere\u2019de Penfield\u2019lar\u0131. Penfield\u2019\u0131 ger\u00e7i Amerikada iken ke\u015ffettim, uzun uzun okudum. En az\u0131ndan meslek de\u011fi\u015ftirmenin ay\u0131p olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretti bana analistim. Fakat \u015f\u00f6yle bir yanl\u0131\u015f yapt\u0131 ki, bana: \u201cYok sen psikolojiye gir, psikolojiden bu alanlara gir.\u201d dedi. Ke\u015fke \u00f6yle bir telkinde bulunmasayd\u0131, ben telkinlere a\u00e7\u0131k bir insan\u0131m besbelli, \u015fimdiye kadar a\u00e7\u0131k olmu\u015ftur s\u00f6ylediklerimden. D\u00f6n\u00fcnce tabii ilk i\u015f babama ben t\u0131p okumak istiyorum dedim, babam da hay\u0131r dedi yine. \u201cE peki doktoram\u0131 hukuk fak\u00fcltesinde yapmak yerine edebiyat fak\u00fcltesinde psikolojide yapsam?\u201d dedim. \u201cO olur.\u201d dedi babam. Analist \u00f6yle demi\u015fti ya. Sabri Esat Siyavu\u015fgil\u2019di o zaman.<\/p>\n\n\n\n

C: \u015eair ve \u00e7evirmen olan, de\u011fil mi hocam?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Evet, evet. Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131yd\u0131. Sosyoloji asistan\u0131 Muzaffer Sencer arkada\u015f\u0131m beni onunla tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. O da benimle epey konu\u015ftuktan sonra dedi ki bana: \u201cSizi doktora \u00f6\u011frencisi olarak kabul ederim ama bir \u015fartla, bana \u015fu anda s\u00f6z vereceksiniz iki sene bizim d\u00f6rt senelik derslerin hepsine girip \u00e7\u0131kacaks\u0131n\u0131z. Biz sizi k\u00fcrs\u00fc olarak s\u0131navdan ge\u00e7irece\u011fiz o zamandan sonra doktora yapmaya ba\u015flayacaks\u0131n\u0131z. Ama doktora \u00f6\u011frencisi olarak \u015fu an kabul\u00fcn\u00fcz\u00fc verece\u011fim bunu kabul ediyorsan\u0131z.\u201d Benim de can\u0131ma minnet, kabul ettim tabii ki. Ama i\u015fte Amerika\u2019ya gitti\u011fim ve bir, bir bu\u00e7uk sene orada kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in \u00fc\u00e7 sene hukuktaki asistanl\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmem gerekiyordu. Onu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken psikolojiye gittim. O iki sene boyunca d\u00f6rt senelik dersi okudum ve bana asistanl\u0131k teklifi geldi psikolojiden. Hukuktaki g\u00f6rev s\u00fcrem bitince do\u011frudan asistan oldum psikolojide. Olur mu, olmaz m\u0131 derken o kadar haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131m ki art\u0131k\u2026 Orada fizyolojik psikoloji diye bir ders yoktu, ben fizyolojik psikoloji okutmay\u0131 \u00f6nerdim, onlar da kabul ettiler. Daha ilk seneden fizyolojik psikoloji okutmaya ba\u015flad\u0131m orada. Yani psikolojiyi kendim \u00f6\u011frendim diyeyim.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam, Amerika\u2019ya gitti\u011finiz \u00fcniversitedeki k\u0131sm\u0131 soracakt\u0131m. \u00dcniversite hayat\u0131nda bilgiye eri\u015fim, \u00f6zellikle sizin gibi kendi alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda da hukukun d\u0131\u015f\u0131nda da kendini geli\u015ftirmek isteyen biri i\u00e7in nas\u0131ld\u0131? Yani Amerika\u2019daki literat\u00fcrden haberdar olmak elbette \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fc ama yine bir kanal var m\u0131yd\u0131, \u201c\u015e\u00f6yle bir k\u00fct\u00fcphane vard\u0131 gidiyorduk daha g\u00fcncel bilgi ediniyorduk.\u201d dedi\u011finiz \u015feyler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Tabii, Columbia Law School\u2019a giderken benim kald\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frenci evinden orta yerde Queen\u2019s College vard\u0131. Onun psikoloji departman\u0131 vard\u0131, onun k\u00fct\u00fcphanesi tabii o zamanlar \u00e7\u0131\u011f\u0131rlar a\u00e7t\u0131 yani. Yeni Freudcular, Karen Horney, ondan sonra Penfield, onlar\u0131n yaz\u0131lar\u0131 gibi bir s\u00fcr\u00fc \u015fey okuma f\u0131rsat\u0131m oldu. Tabii bug\u00fcnl\u00fc Google gibi ara\u00e7lar yok yok o zamanlarda. Yani bir makale buluyorsun ve okuyorsun. Sonra onu yazana \u201cBu konuda ba\u015fka yaz\u0131lar\u0131n\u0131z var m\u0131?\u201d diye mektup g\u00f6nderiyorsun. O da sana makalelerini yolluyor. Ya da onun arkas\u0131nda ba\u015fka bir makale bulup onun yazar\u0131na \u201cSizin \u015f\u00f6yle bir makaleniz oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm, bana yollar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d diyorsun, yolluyorlar. Postayla yolluyorlar tabii, o \u015fekilde oluyordu.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam \u0130stanbul\u2019da \u00fcniversite okuyorken nas\u0131ld\u0131 peki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: \u015eimdi, \u0130stanbul\u2019da\u2026 ben \u015f\u00f6yle diyeyim, yani \u00fcniversitenin k\u00fct\u00fcphanesi var ve bu \u015fekilde yabanc\u0131 yazarlarla yaz\u0131\u015f\u0131p makalelerine ula\u015f\u0131yorsun. Ama i\u015fte 1971 askeri darbesinden sonra benim yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7mam gerekti \u0130svi\u00e7re\u2019ye. \u0130svi\u00e7re\u2019de \u00f6nce Frans\u0131zca \u00f6\u011frendim. E\u015fimle beraber gitmi\u015ftik. Onun Frans\u0131zcas\u0131 m\u00fckemmel tabii. \u00d6nce Frans\u0131zca \u00f6\u011frendim, sonra oradaki fak\u00fcltenin psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir s\u00fcr\u00fc kitap vesaire bulup okudum. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde de beni hayat\u0131m\u0131n f\u0131rsat\u0131 bekliyordu T\u00fcrkiye\u2019de. Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi, fizyoloji, anatomi, psikiyatri, n\u00f6roloji derslerini al\u0131p s\u0131navlar\u0131na girmek ve bir tez yazmak ko\u015fuluyla psikoloji mezunlar\u0131na doktora veriyordu. Ger\u00e7i ben psikoloji mezunu de\u011fildim ama psikoloji doktora \u00f6\u011frencili\u011fine kabul\u00fcm vard\u0131 resmi olarak, onu kullanarak kendimi oraya kabul ettirdim. Ard\u0131nran doktoram\u0131 orada Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde yapt\u0131m ve hayat\u0131m\u0131n en mutlu d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015f oldu benim i\u00e7in. Bay\u0131ld\u0131m derslere. Okuyorum, s\u0131navlara giriyorum. Hatta anatominin ilk s\u0131nav\u0131nda \u201c\u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra s\u0131nav var.\u201d dediler. Damar s\u0131nav\u0131yd\u0131. \u00dc\u00e7 g\u00fcn \u00e7\u00fcnk\u00fc ben \u015fubatta ba\u015flad\u0131m. Biz eyl\u00fclde geldik ben b\u00f6yle bir durum oldu\u011funu ekimde \u00f6\u011frendim. \u015eubat d\u00f6neminde, ikinci s\u00f6mestrde ba\u015flad\u0131m. Ben \u00fc\u00e7 g\u00fcn deliler gibi damar sistemi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve \u00e7ok iyi cevaplad\u0131m. Notum C geldi. C gelince gittim konu\u015ftum \u201cBen \u00e7ok iyi yapt\u0131m, nas\u0131l C geldi?\u201d diye. \u201cHa.\u201d dediler, \u201cBiz psikoloji \u00f6\u011frencilerinin ka\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 okumuyoruz, onlara do\u011frudan C veriyoruz.\u201d Ben de dedim ki \u201cBundan sonraki t\u00fcm ka\u011f\u0131tlar\u0131m\u0131 ciddi olarak okuyun, \u00e7\u00fcnk\u00fc ben anatomiye bay\u0131l\u0131yorum, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.\u201d Onlar ciddi okumaya ba\u015flad\u0131, ben de hep A almaya ba\u015flad\u0131m. Neyse yani bu anekdot. Yani orada ikinci bir, daha resmi yeti\u015fme imk\u00e2n\u0131 buldum. Fak\u00fcltede n\u00f6rolojide m\u00fcthi\u015f hocalar vard\u0131. Necmettin Polvan, Nedim Zembilci\u2026 gibi. Yani kafalar\u0131n\u0131 beyne takm\u0131\u015f insanlar. Onlarla beraber ben de k\u0131vam\u0131m\u0131 buldum. Sonra da doktora bittikten sonra orada bir ba\u015fka arkada\u015f\u0131m vard\u0131 Nedim Zembilci ile tez yaz\u0131p onunla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ben \u00c7apa T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde N\u00f6ropsikoloji Laboratuvar\u0131\u2019n\u0131 kurdum. H\u0131fz\u0131 \u00d6zcan vard\u0131, o da b\u00f6yle bug\u00fcn\u00fcn deyi\u015fiyle davran\u0131\u015f n\u00f6rolojisine merakl\u0131, ayn\u0131 zamanda i\u015fte Spastik \u00c7ocuklar Merkezi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ben de orada birka\u00e7 konferans verdim, o da beni tan\u0131d\u0131. \u201cB\u00f6yle bir n\u00f6ropsikoloji laboratuvar\u0131 kurmak istiyorum.\u201d dedim. \u201cGel \u00f6nce biraz hasta g\u00f6r, rapor yaz bize.\u201d dedi. Hastalar\u0131 g\u00f6r\u00fcp raporlar yazd\u0131m, daha sonra laboratuvar\u0131 kurmam\u0131 s\u00f6ylediler. Kurdum ve kadroya atand\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam \u0130spanyol olup psikanalizinizi yapan \u00f6\u011frenciden bahsettiniz ve onun psikoloji telkininde bulundu\u011funu s\u00f6ylediniz t\u0131bba kar\u015f\u0131. Sizin sonras\u0131nda Cerrahpa\u015fa\u2019da t\u0131pla doktora yoluyla bir kesi\u015fiminiz olmu\u015f. Fakat o telkin olmasayd\u0131 ve siz hukuktan sonra psikoloji yerine do\u011frudan t\u0131p doktoras\u0131na ba\u015fvurmu\u015f olsayd\u0131n\u0131z bir \u015fekilde, akademik geli\u015fiminiz\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Onu yapamazd\u0131m. Yani hukuk fak\u00fcltesi mezununu Cerrahpa\u015fa T\u0131p doktora program\u0131na almazlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

C: Asl\u0131nda sorum biraz hipotetik olacak. Akademik geli\u015fiminiz yine bu \u015fekilde olur muydu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Tabii tabii, \u00e7\u00fcnk\u00fc benim psikolojiye girmi\u015f olmam bana hi\u00e7bir \u015fey kazand\u0131rmad\u0131. Ben kendi \u00f6\u011frendiklerimle psikolojide kendimi g\u00f6sterdim, sivrildim ve onlar gel bana asistan ol dediler. Oradaki seminerlerde bir s\u00fcr\u00fc \u015fey anlatt\u0131m, kimsenin haberi olmayan \u015feyler. Ben kendi kendimi yeti\u015ftirdim. Bu alana merakl\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in. O zamanlar T\u00fcrkiye\u2019de bu alan yoktu ki. Oradan bir \u015fey \u00f6\u011frenmi\u015f de\u011filim.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam doktoran\u0131z\u0131 ne \u00fczerine yapt\u0131n\u0131z, ne \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z orada onu merak ediyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Tez olarak \u201cAnksiyetenin \u00d6\u011frenme ve Belle\u011fe Etkileri\u201d diye bir tez yazd\u0131m o da bir kitap olarak \u00e7\u0131kt\u0131. Duruyor bende \u00f6rne\u011fi. Bin tane bast\u0131rd\u0131m o kitaptan, bir tane bile kalmad\u0131, sat\u0131ld\u0131 hepsi. Tamamen n\u00f6rolojik, belle\u011fin protein sentezleri ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dair. Uzun bir ara\u015ft\u0131rma var giri\u015fte, yani yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar var. Yani protein sentezleriyle olu\u015fmas\u0131 \u00f6ylesine ki mesela \u00f6rnek olarak \u015fu an akl\u0131ma gelen. O d\u00f6nemlerde yani 1960\u2019lar\u0131n sonu 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar bunlar. Do\u011fal tercihleri karanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mek olan hayvanlar var, baz\u0131 fareler \u00f6yle. Bir labirent, bir ucu \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir ucu karanl\u0131k, karanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iyor, do\u011fal tercihi bu. Bunlara karanl\u0131\u011fa gidince \u015fok vermek, ayd\u0131nl\u0131k uca mis gibi kokan yemekler koymak, yava\u015f yava\u015f ayd\u0131nl\u0131\u011fa gitmek \u00f6\u011fretiliyor ve bu fareler art\u0131k bu labirente konunca do\u011fal tercihlerini de\u011fil, \u00f6\u011frendikleri \u015feyi ger\u00e7ekle\u015ftirip ard\u0131ndan gidiyorlar. Bunlar kafalar\u0131 kesilip analiz edilince daha \u00f6nce onlarda bulunmayan bir proteinin sentezlendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu proteine mesela \u201cscotofobin\u201d ad\u0131 veriliyor. Scoto karanl\u0131k, fobin ise korkmak. Bu scotofobin proteini fareden al\u0131n\u0131p deneylerden ge\u00e7memi\u015f farenin beynine verildi\u011fi zaman onlar\u0131n \u00e7ok daha k\u0131sa bir s\u00fcrede, hatta hemen ayd\u0131nl\u0131\u011fa gittikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Farelerden al\u0131nan scotofobin, bu \u00f6rnek. Bunun gibi ba\u015fka bir s\u00fcr\u00fc protein var. Bu, karanl\u0131ktan ka\u00e7may\u0131 \u00f6\u011frenme proteini. Hamam b\u00f6ceklerine verildi\u011finde onlar\u0131n da ayd\u0131nl\u0131k tarafa gittikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunun gibi \u201cpen\u00e7e tercihi de\u011fi\u015ftirme\u201d var. Ancak pen\u00e7esiyle yeme\u011fi \u00e7\u0131karabilece\u011fi bir boruya serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yor kediler fareler. Sa\u011f pen\u00e7elerini mi yoksa sol pen\u00e7elerini mi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131yor. Hangisini tercih ediyorsa onu ba\u011fl\u0131yolar, ancak \u00f6b\u00fcr pen\u00e7e ile ula\u015fmak \u00f6\u011fretiliyor. Onlar\u0131n kafas\u0131nda da yeni bir protein sentezleniyor. Akvaryum bal\u0131klar\u0131na maviden ka\u00e7mak ya da ye\u015filden ka\u00e7mak \u00f6\u011fretiliyor. Kafalar\u0131 kesildi\u011finde maviden ka\u00e7anda ayr\u0131 bir protein, ye\u015filden ka\u00e7anda ayr\u0131 bir protein bulunuyor. Yani k\u0131sa s\u00fcreli bellekten uzun s\u00fcreli belle\u011fe kay\u0131t hikayesinin protein sentezleriyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ispat ediliyor. Bug\u00fcn de onun \u00f6yle oldu\u011funu biliyoruz. Peki acaba anksiyete dedi\u011fimiz olay bu \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini nas\u0131l etkiler, sonra uzun s\u00fcreli bellekten hat\u0131rlama s\u00fcrecini nas\u0131l etkiler? Ben \u015f\u00f6yle bir hipotez kurmu\u015ftum: anksiyetenin varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenme s\u00fcreciyle \u00e7eli\u015febilir, \u00f6\u011frenmeyi g\u00fc\u00e7le\u015ftirebilir. Ama aradan ge\u00e7en zaman i\u00e7inde hipokampuslar\u0131n sa\u011flamla\u015ft\u0131rma yapmas\u0131, mesela ertesi g\u00fcn sorsan, normal insanlara k\u0131yasla anksiyetelilerin daha iyi hat\u0131rlamas\u0131n\u0131 bekliyorum. \u0130\u015fte hukuk fak\u00fcltesi personeli temizlik\u00e7ileri memurlar\u0131 ile bir \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131p 10 tane anlams\u0131z heceden olu\u015fan bir ezberleme listesi olu\u015fturdum. Poliklinikte de oturuyorum, anksiyete nevrozu hastalar\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fim. Bir anksiyete nevrozu hastas\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca onu bana veriyorlar ve \u015f\u00f6yle diyorlar: \u201cSizinle bir \u00e7al\u0131\u015fma yapacak, re\u00e7etenizi de yar\u0131n kendisinden al\u0131rs\u0131n\u0131z.\u201d diyorlar. Ben tabii normallerle yapt\u0131m bir yandan ya\u015f, e\u011fitim d\u00fczeyi denkle\u015ftirmesini yaparak. Sonra ama anksiyete grubunu toplarken onlara bu heceleri \u00f6\u011fretme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yorum. \u0130\u015fte ka\u00e7 kerede \u00f6\u011freniyorlar falan, bunlar\u0131 yaz\u0131yorum sonra \u201cErtesi g\u00fcn\u00fc gelin re\u00e7etenizi verece\u011fim.\u201d diyorum. Yani bu kelimeleri soraca\u011f\u0131m demiyorum. Ertesi g\u00fcn geldiklerinde \u201cRe\u00e7eteniz bende, \u015fu d\u00fcnk\u00fc heceleri hat\u0131rl\u0131yor musunuz?\u201d diye hat\u0131rlama deneyi yap\u0131yorum. Ger\u00e7ekten hipotezlerim do\u011fruland\u0131. Yani \u00f6\u011frenmeleri normal insana g\u00f6re uzun s\u00fcrd\u00fc, ama hat\u0131rlamalar\u0131 normal insanlara g\u00f6re \u00e7ok daha iyiydi. B\u00f6yle bir kitap yazd\u0131k yani.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam son bir iki sorum var. N\u00f6ropsikoloji Lab\u2019\u0131 yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam 1983\u2019 te kuruluyor ve o zamandan bu yana durmak bilmeyen bir faaliyet var alanda. Siz buna birincil elden tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f biri olarak, T\u00fcrkiye\u2019de n\u00f6ropsikolojinin dallan\u0131p budaklanma s\u00fcrecini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: \u015eimdi ben oraya girer girmez demeyeyim ama girdikten bir s\u00fcre sonra \u00f6nce n\u00f6roloji hastalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyordum, bizim binan\u0131n \u00fcst kat\u0131nda n\u00f6ro\u015firurji, bah\u00e7ede de kom\u015fu bina psikiyatri var. Yava\u015f yava\u015f n\u00f6ro\u015firurji, yani beyin cerrahisi ilgilenmeye ba\u015flad\u0131 ameliyat \u00f6ncesi-sonras\u0131 de\u011ferlendirmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan. Psikiyatri hasta g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131 yani acaba hastada demans m\u0131 ba\u015fl\u0131yor diye ay\u0131rt edici tan\u0131 i\u00e7in. Sonra i\u015fte seminerler vermemi istediler, asistan seminerleri psikiyatride, n\u00f6rolojide, n\u00f6ro\u015firurjide. Sonra i\u015fte yava\u015f yava\u015f di\u011fer hastanelere \u201cB\u00f6yle bir \u015fey var, ilgilenen psikologlar\u0131n\u0131z varsa gelebilir.\u201d yaz\u0131lar\u0131 g\u00f6nderildi. \u00d6nce kimse gelmedi, bir iki sene sonra merakl\u0131 psikologlar geldi. Ben i\u00e7lerinden ger\u00e7ekten merakl\u0131 olanlara el koyup en az bir, bir bu\u00e7uk sene yan\u0131mda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m onlar\u0131. Onlar\u0131n tamamen pi\u015fti\u011fine emin olunca \u201cEvet siz pi\u015ftiniz.\u201d dedim. Gittiler onlar da \u00e7al\u0131\u015fmaya ve insan yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar. B\u00f6yle b\u00f6yle asl\u0131nda bir okul oldu bizim \u00c7apa\u2019daki N\u00f6ropsikoloji Lab\u2019\u0131. \u015eimdi hala o ki\u015filerden \u00e7al\u0131\u015fan d\u00f6rt be\u015f tane var.<\/p>\n\n\n\n

C: Te\u015fekk\u00fcrler hocam. Son bir sorum var san\u0131r\u0131m. \u015e\u00f6yle bir bak\u0131nca n\u00f6ropsikoloji, bili\u015fsel psikoloji ve biyolojik psikoloji gibi alanlar\u0131n geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrkiye\u2019deki literat\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan belki, belki Avrupa\u2019ya k\u0131yasla, \u015fu anki durumunu nas\u0131l de\u011ferlendirirsiniz? \u00c7ok iyi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 hocalar var bunu biliyoruz. Ama kurumsal a\u00e7\u0131dan belki bir de\u011ferlendirme istesek yorumunuz ne olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Yani Avrupa \u00fclkelerinin bir\u00e7o\u011funda daha lisans d\u00fczeyinde n\u00f6ropsikolojinin kuramsal olarak kavranmas\u0131na yol a\u00e7acak dersler var. Olmayan \u00fclkelerde de y\u00fcksek lisans yaparken kuramsal e\u011fitim al\u0131yorlar. Bizim N\u00f6ropsikoloji Derne\u011fi var biliyorsun. O dernek Avrupa N\u00f6ropsikoloji Dernekleri Federasyonu\u2019na ba\u011fl\u0131. \u0130\u015fte o federasyonun \u00fclkeleri aras\u0131nda, kime n\u00f6ropsikolog denece\u011fi gibi, bizim de cevaplamam\u0131z iste\u011fiyle sorular y\u00f6neltildi. Ve mesela \u015f\u00f6yle bilgiler var: \u0130spanya\u2019da psikoloji mezunu olacaks\u0131n. Daha sonra y\u00fcksek lisans e\u011fitimini yapacaks\u0131n. Sonra d\u00f6rt bin saat usta-\u00e7\u0131rak ili\u015fkisi i\u00e7inde bir n\u00f6ropsikoloji laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n ve yeterlilik belgesi alacaks\u0131n. Ondan sonra \u201cn\u00f6ropsikolog\u201d oluyorsun. Ba\u015fka baz\u0131 yerlerde n\u00f6ropsikologlardan olu\u015fmu\u015f bir \u201cboard\u201d s\u0131nav yap\u0131yor, o s\u0131nav\u0131 ge\u00e7men laz\u0131m falan. Bizde hi\u00e7 \u00f6yle kuramsalla\u015fmad\u0131 tabii. Onun i\u00e7in \u00e7ok iyi g\u00f6rm\u00fcyorum n\u00f6ropsikolojinin gelece\u011fini. Benim ilk 1983\u2019ten sonraki 1990\u2019l\u0131 y\u0131llara 1995\u2019lere kadar iyiydi, ama \u015fimdi biraz n\u00f6ropsikolojik test \u00f6\u011frenip n\u00f6ropsikolog olarak psikiyatride ya da n\u00f6rolojide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanan insanlardan \u00f6yle yanl\u0131\u015f raporlar geliyor ki elime\u2026 Mesela \u00f6rnek olarak, b\u00fct\u00fcn demanslarda unutkanl\u0131k vard\u0131r ama farkl\u0131 tipte unutkanl\u0131klard\u0131r. Mesela Alzheimer demans\u0131 bu uzun s\u00fcreli kay\u0131t yapan hipokampal b\u00f6lgelerden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Alzheimer demans\u0131nda hasta kay\u0131t yapamaz. Di\u011fer demanslarda oras\u0131 sa\u011flam, kay\u0131t yapar, ama onlarda da \u015fu y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc y\u00f6netici i\u015flev \u015febekesinin karma\u015f\u0131k dikkat i\u015flevi bozuk oldu\u011fu i\u00e7in kendisi geri getirip hat\u0131rlamakta zorluk \u00e7eker, yoksa kay\u0131t yapm\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7in de ona se\u00e7enekler verirsen do\u011fru tan\u0131r. On be\u015f kelimelik benim bir testim var onu kullan\u0131yorlar. Uzun s\u00fcreli, yani k\u0131rk dakika sonraki hat\u0131rlamaya bakt\u0131\u011f\u0131nda Alzheimer hastas\u0131n\u0131n kendisinin hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 se\u00e7enekler aras\u0131ndan \u201cBu da vard\u0131.\u201d diye tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 kelimelerin toplam\u0131 on be\u015fin \u00e7ok alt\u0131nda kalmal\u0131, neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc kay\u0131t yapamad\u0131. Ama \u00f6teki t\u00fcr demanslarda nas\u0131l olmal\u0131? Kendi az hat\u0131rlamal\u0131 ama ne kadar az hat\u0131rlarsa hat\u0131rlas\u0131n geri kalan kelimelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc eksiksiz do\u011fru tan\u0131mal\u0131. \u00d6yle bir rapor ge\u00e7ti ki elime, \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cBu hasta uzun s\u00fcreli hat\u0131rlama denemesinde yedi kelime kendi hat\u0131rlad\u0131, sekiz kelimeyi ancak tan\u0131mayla buldu. Alzheimer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d \u015feklinde yanl\u0131\u015f bir rapor. Yani bu rapor hekimin eline ge\u00e7ince buna g\u00fcvenecekse, hastay\u0131 Alzheimer diye izleyecek. Fakat Alzheimer ilerledi\u011fi zaman yani orta evreye falan geldi\u011fi zaman hekimin hi\u00e7bir \u015f\u00fcphesi kalmaz ki o bir Alzheimer de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc orta evrede ba\u015fka demanslara \u00f6zg\u00fc, \u00f6rne\u011fin fronto-temporal demansa, yeni cisimcikli demansa ve kortikobazal dejenerasyona \u00f6zg\u00fc bulgular kat\u0131lacak. Ve hekim teredd\u00fcts\u00fcz bilecek, bu fi\u015fmekan tip demans. \u201cAma psikolog bu Alzheimer hastas\u0131d\u0131r demi\u015fti, demek ki bu psikologun bir halt bildi\u011fi yok.\u201d diyecek. \u201cDemek ki n\u00f6ropsikolojiden yararlanmayaca\u011f\u0131m, ben istemiyorum.\u201d diyecek ve n\u00f6ropsikolojinin itibar\u0131 gidecek diye \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

C: Te\u015fekk\u00fcrler hocam. San\u0131r\u0131m en ba\u015fta bahsetti\u011finiz g\u00fcndem de bununla alakal\u0131yd\u0131 de\u011fil mi? Yani yaz\u0131 yaz\u0131yorum demi\u015ftiniz n\u00f6ropsikolog ve psikologlarla ilgili.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Evet, evet.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam, bili\u015fsel bilim \u00f6\u011frencileri felsefeden yapay zekaya, psikoloji, antropoloji, dilbilim gibi pek \u00e7ok alanla ilgilenmek zorunda olan -yani e\u011fer bili\u015fsel bilimle ilgileniyorsa- \u00f6\u011frenciler. N\u00f6ropsikoloji de bu alanlar\u0131n belki en merkezinde de\u011fil ama hepsiyle ileti\u015fim halinde olan bir alan. Sizin bu \u00f6\u011frencilere herhangi bir tavsiyeniz olacak olsayd\u0131, mesela bir film kitap da olabilir, bir hayat dersi de olabilir. Ne olurdu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Yani birka\u00e7 \u015fey s\u00f6yleyeyim, e\u011fer bu kadar geni\u015f alanlarda tavsiyede bulunma imk\u00e2n\u0131m varsa. Birincisi, bu alanda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmak isteyenlere, sinirbilimleri enstit\u00fclerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6neririm. Mesela ya y\u00fcksek lisans ya doktoray\u0131 orada yapmak, oradaki dersleri almak ve oradaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme aletleri \u00f6\u011frenmek ve n\u00f6ropsikolojik paradigmalar yard\u0131m\u0131yla ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fabilirler. B\u00f6yle bir alan var, bunu bilsinler. \u0130kincisi, ben sadece biraz haberdar olmak istiyorum diyenlere. Ge\u00e7enlerde \u00f6ld\u00fc, Oliver Sacks. T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye yedi, sekiz kitab\u0131 terc\u00fcme edildi onun. \u0130lk kitab\u0131 \u00e7ok me\u015fhurdu, \u201cKar\u0131s\u0131n\u0131 \u015eapka Sanan Adam\u201d \u2026 Ama ondan sonra yedi sekiz kitap daha \u00e7\u0131kt\u0131, kimsenin haberi yok. Gitsinler bir kitap\u00e7\u0131ya, Oliver Sacks\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131 als\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc her bir kitab\u0131nda farkl\u0131 bir ya da iki n\u00f6ropsikolojik hastal\u0131k tablosundan s\u00f6z ediyor. \u00c7ok ilgin\u00e7, roman okunur gibi \u00e7ok rahat okunur ve ne gibi bozukluklar olabiliyor g\u00f6rmelerini sa\u011flar. Yok, ben daha ciddi olarak bu alanda kendimi yeti\u015ftirmek istiyorum diyorlarsa Nobel T\u0131p Kitabevi\u2019ne gitsinler, O\u011fuz Tanr\u0131da\u011f da \u00e7ok say\u0131da kitap yazar. Onun Nobel T\u0131p\u2019tan \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da kitab\u0131 var. \u0130ndirsinler, baks\u0131nlar, kar\u0131\u015ft\u0131rs\u0131nlar. Ho\u015flar\u0131na gideni al\u0131p okusunlar. Sonra benim, ad\u0131 \u201cDavran\u0131\u015fsal N\u00f6rofizyolojiye Giri\u015f\u201d olan kitab\u0131m var, ona bakabilirler. Yani Google\u2019a girsinler baks\u0131nlar ne bileyim, art\u0131k i\u015fler kolay. [g\u00fcl\u00fcyor]<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam son olarak, mesela akademik kariyerinizden bahsettik \u00e7ok dolu ve hani asl\u0131nda biraz s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar genelde bir \u00fcniversiteye gidiyorlar sonra ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmde y\u00fcksek lisans yap\u0131yorlar. Fakat sizin \u00e7ok \u00e7etrefilli maj\u00f6r de\u011fi\u015fikler var, yani bunlar olurken\u2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Hedef de\u011fi\u015fmedi ki, hedef hep ayn\u0131yd\u0131. On be\u015f ya\u015f ile k\u0131rk alt\u0131 ya\u015f aras\u0131 hedef hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n\n\n\n

C: Ama bir gen\u00e7 olarak hissiyat\u0131n\u0131zda, zorluk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir an ya da bir k\u0131r\u0131lma an\u0131 hat\u0131r\u0131n\u0131zda varsa belki sorabilirim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: K\u0131r\u0131lma an\u0131 o doktoraya girebilece\u011fimi \u00f6\u011frendi\u011fimi an oldu. Yani tamamd\u0131, yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k \u00f6n\u00fcmde.<\/p>\n\n\n\n

C: Hocam \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyoruz, olduk\u00e7a bilgilendirici bir sohbet oldu. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zda kolayl\u0131klar diliyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6: Size de kolay gelsin, ho\u015f\u00e7a kal\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f6portaj\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ve metni yay\u0131na haz\u0131rlayan ekip arkada\u015f\u0131m\u0131z Zeynep Kabadere\u2019ye te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/em><\/p>","protected":false},"featured_media":1767,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[748,140,141,97,93,691,92,323,461,452,750,922,580,841,982,808,100,778,779,749],"kategori":[303],"class_list":["post-1766","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-academia","event_publishing_tags-academy","event_publishing_tags-akademi","event_publishing_tags-bilim","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-cogist","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-cogsci","event_publishing_tags-education","event_publishing_tags-egitim","event_publishing_tags-hayat","event_publishing_tags-interview","event_publishing_tags-life","event_publishing_tags-neuropsychology","event_publishing_tags-norospikoloji","event_publishing_tags-roportaj","event_publishing_tags-science","event_publishing_tags-universite","event_publishing_tags-university","event_publishing_tags-yasam","kategori-roportaj"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1766\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=1766"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=1766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}