{"id":1671,"date":"2020-09-22T15:00:53","date_gmt":"2020-09-22T15:00:53","guid":{"rendered":"https:\/\/cog-ist.com\/?post_type=blog_content&#038;p=1671"},"modified":"2025-08-13T20:45:33","modified_gmt":"2025-08-13T20:45:33","slug":"henry-molaison-kognitif-vikimaraton","status":"publish","type":"blog_content","link":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/blog_content\/henry-molaison-kognitif-vikimaraton\/","title":{"rendered":"Henry Molaison\u00a0\u2014 Kognitif VikiMaraton"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"6992\"><em>Bu d\u00f6k\u00fcman 2 Eyl\u00fcl 2020 \u2018de CogIST olarak Vikipedi T\u00fcrkiye\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz katk\u0131lar\u0131n bir ar\u015fivi niteli\u011findedir. Vikipedideki maddeler s\u0131kl\u0131kla de\u011fi\u015ftirilebildi\u011fi i\u00e7in, bu katk\u0131lar\u0131n kendi pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131n\u0131 belgelemek ve ar\u015fivlemek gere\u011fi duyduk. Bu maddeye&nbsp;<\/em><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\"><em>Vikipedi\u2019de&nbsp;<\/em><\/a><em>de eri\u015febilirsiniz. T\u00fcm Kognitif VikiMaraton detaylar\u0131na ise&nbsp;<\/em><a href=\"https:\/\/www.cog-ist.com\/kognitif-vikimaraton-detay\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\"><em>buradan<\/em><\/a><em>&nbsp;ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"5996\">Henry Gustav Molaison (26 \u015eubat 1926\u20132 Aral\u0131k 2008), yayg\u0131n ad\u0131yla H.M., epilepsisinin tedavisi i\u00e7in beyninin her iki yar\u0131mk\u00fcresinden medial (beynin merkezine do\u011fru)&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Temporal_lob\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">temporal<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Lobektomi#:~:text=Lobektomi%20akci%C4%9Fer%2C%20karaci%C4%9Fer%2C%20tiroid%20bezi,anterior%20temporal%20lobektomi%22%20terimi%20kullan%C4%B1l%C4%B1r.\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">lobektomi<\/a>&nbsp;ge\u00e7iren; bu operasyonla \u00f6n&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Hipokampus\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">hipokamp\u00fcslerinin<\/a>&nbsp;\u00fc\u00e7te ikisi, parahipokampal korteksleri, entorhinal korteksleri, piriform korteksleri ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Amigdala\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">amigdalalar\u0131<\/a>&nbsp;al\u0131nan Amerikal\u0131 hasta. Ameliyat\u0131n, Molaison\u2019un&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Epilepsi\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">epilepsisini<\/a>&nbsp;kontrol alt\u0131na almakta k\u0131smi bir ba\u015far\u0131s\u0131 olsa da, hastaya yeni bellek edinme yetisini kaybettirmesi gibi b\u00fcy\u00fck bir yan etkisi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"9503\">Ameliyat 1953\u2019te ger\u00e7ekle\u015fti ve H.M., 1957\u2019nin sonundan 2008\u2019deki \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar yayg\u0131n bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. S\u00fcregelen incelemelerde denek oldu\u011fu bu zaman boyunca Windsor Locks, Connecticut\u2019ta bir bak\u0131m evinde kald\u0131. Onun vakas\u0131, beyin fonksiyonlar\u0131yla bellek aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131klayan teorilerin ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Bili%C5%9Fsel_n%C3%B6ropsikoloji#:~:text=Bili%C5%9Fsel%20n%C3%B6ropsikoloji%2C%20beynin%20yap%C4%B1s%C4%B1%20ve,ama%C3%A7layan%20bili%C5%9Fsel%20psikolojinin%20bir%20dal%C4%B1d%C4%B1r.\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">bili\u015fsel n\u00f6ropsikolojinin<\/a>&nbsp;geli\u015fmesinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"73e7\">Molaison\u2019un beyni Kaliforniya \u00dcniversitesi, San Diego\u2019da tutuluyordu ve burada, 4 Aral\u0131k 2009\u2019da&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Histoloji#:~:text=Histoloji%20veya%20doku%20bilimi%2C%20bitki,t%C3%BCm%20yap%C4%B1%20a%C5%9Famalardaki%20d%C3%BCzenini%20saptamakt%C4%B1r.\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">histolojik<\/a>&nbsp;kesitlere ayr\u0131ld\u0131. Daha sonra Kaliforniya \u00dcniversitesi, Davis\u2019teki M.I.N.D Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Olu\u015fturulan beyin atlas\u0131 2014\u2019te halka a\u00e7\u0131k hale getirildi.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"2cce\">Biyografi<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4fd7\">Henry Molaison 1926\u2019da Manchester, Connecticut\u2019ta do\u011fdu. Bazen sebebi 7 ya\u015f\u0131nda [not 1] ge\u00e7irdi\u011fi bisiklet kazas\u0131na dayand\u0131r\u0131lan, kontrol\u00fc zor epilepsi n\u00f6betleri ge\u00e7iriyordu. Y\u0131llar boyunca ufak (k\u0131smi) n\u00f6betler ge\u00e7irdi ve 16. do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc takiben b\u00fcy\u00fck (tonik-klonik) n\u00f6betler ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. Bir s\u00fcreli\u011fine bir seri \u00fcretim hatt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 fakat 27 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde n\u00f6betleri onu o kadar engelliyordu ki y\u00fcksek dozda&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Antikonv%C3%BClzan\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">antikonv\u00fclzan<\/a>&nbsp;(antiepileptik) ila\u00e7lara ra\u011fmen ne \u00e7al\u0131\u015fabiliyor ne de g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4339\">Molaison 1953\u2019te, Hartford Hastanesinden beyin cerrah\u0131 William Beecher Scoville\u2019e y\u00f6nlendirildi. Scoville, Molaison\u2019un epilepsisinin yerini sol ve sa\u011f medial temporal lob olarak saptad\u0131 ve bu b\u00f6lgelerin ameliyatla al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. 1 Eyl\u00fcl 1953\u2019te Scoville, Molaison\u2019un beyninin iki hemisferinden de hipokamp\u00fcs, amigdalan\u0131n \u00e7o\u011fu ve entorhinal korteksi (hipokamp\u00fcse \u00f6nemli duyusal girdileri ileten yap\u0131) i\u00e7eren medial temporal lobu \u00e7\u0131kard\u0131. Molaison\u2019un hipokamp\u00fcsleri i\u015flevselliklerini tamamen yitirmi\u015f duruyorlard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc hipokampal dokudan kalan 2 cm\u2019lik k\u0131s\u0131m atrofiye u\u011fram\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu ve anterolateral temporal korteksinin bir k\u0131sm\u0131 da yok olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"a751\">N\u00f6betlerini kontrol etmekte k\u0131smen ba\u015far\u0131l\u0131 olan ameliyattan sonra Molaison\u2019da, \u015fiddetli ileriye d\u00f6n\u00fck amnezi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: \u00c7al\u0131\u015fma ve i\u015flemsel bellekleri sa\u011flamken a\u00e7\u0131k belle\u011fine yeni olaylar\u0131 ekleyemiyordu. Baz\u0131 bilim insanlar\u0131na g\u00f6re yeni anlamsal bilgiler edinme yetisini de kaybetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"0bc7\">Bilim insanlar\u0131 bu bozuklu\u011fun boyutu hakk\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131yorlar. Molaison\u2019da ayr\u0131ca orta derecede&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Retrograd_amnezi\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">geriye d\u00f6n\u00fck amnezi<\/a>&nbsp;de vard\u0131; ameliyattan 1\u20132 sene \u00f6nceki olaylar\u0131n \u00e7o\u011funu, 11 sene \u00f6nceye kadar olan olaylar\u0131n da baz\u0131lar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayam\u0131yordu. Bu da geriye d\u00f6n\u00fck amnezisinin zamansal olarak kademeli oldu\u011funu g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"29a0\">Onun vakas\u0131 ilk defa 1957\u2019de, ondan \u201cH.M.\u201d olarak bahseden Scoville ve Brenda Milner taraf\u0131ndan rapor edildi. Tam ad\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonraya kadar halka a\u00e7\u0131klanmad\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ona durumunun \u00f6nemini ve sinirbilime ait ara\u015ft\u0131rmalar d\u00fcnyas\u0131ndaki \u015f\u00f6hretini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olsalar da, o bu gibi ger\u00e7ekleri belle\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olarak i\u00e7selle\u015ftiremiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e9cf\">Hayat\u0131n\u0131n sonuna do\u011fru Molaison d\u00fczenli olarak \u00e7engel bulmaca \u00e7\u00f6z\u00fcyordu. 1953 \u00f6ncesinden gelen bilgilerine i\u015faret eden ipu\u00e7lar\u0131na ait cevaplar\u0131 doldurabiliyordu. 1953 sonras\u0131na ait bilgiler i\u00e7in ise \u00f6nceki zamanlardan akl\u0131nda kalan an\u0131larda yeni bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler yapabiliyordu. \u00d6rne\u011fin, Jonas Salk\u2019a ait bir an\u0131y\u0131&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87ocuk_felci\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">polio vir\u00fcse<\/a>&nbsp;ait hatr\u0131ndaki bilgilerde de\u011fi\u015fiklik yapmak suretiyle ekleyebiliyordu.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"816b\">Bellek Edinimine Dair \u0130\u00e7g\u00f6r\u00fcler<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"fe86\">Molaison sadece haf\u0131za kayb\u0131 ve amnezi hakk\u0131nda literat\u00fcre kazand\u0131rd\u0131klar\u0131yla de\u011fil; ayn\u0131 zamanda ge\u00e7irdi\u011fi beyin ameliyat\u0131 tam olarak hangi beyin b\u00f6lgelerinin bellek edinimi s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen belirli s\u00fcre\u00e7lere dahil oldu\u011funun kavranmas\u0131na imkan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir ilham kayna\u011f\u0131yd\u0131. B\u00f6ylece onun vakas\u0131, beyin&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Patoloji#:~:text=Patoloji%20(T%C4%B1bbi%20Patoloji)%2C%20hastal%C4%B1k,%C3%B6zellikleriyle%20birlikte%20b%C3%BCt%C3%BCn%C3%BCne%20patoloji%20denilebilir.\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">patolojileri<\/a>&nbsp;hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131 ve belle\u011fin normaldeki i\u015flevleri hakk\u0131nda teoriler olu\u015fturulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"8311\">\u00d6zellikle, k\u0131sa s\u00fcreli ve i\u015flemsel bellek gerektiren g\u00f6revleri tamamlayabilme yetene\u011fine kar\u015f\u0131n&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Epizodik_bellek\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">epizodik bellek<\/a>&nbsp;gerektirenleri tamamlayamamas\u0131, ilgili bellek sistemlerinden yap\u0131lan geri \u00e7a\u011f\u0131rma i\u015flemlerinin (recall) k\u0131smen de olsa farkl\u0131 beyin b\u00f6lgeleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi fikrini veriyordu. Benzer \u015fekilde ameliyattan \u00e7ok \u00f6nce var olan uzun s\u00fcreli belle\u011findeki bilgileri hat\u0131rlarken yeni uzun s\u00fcreli an\u0131lar yaratamamas\u0131, uzun s\u00fcreli belle\u011fin kodlanmas\u0131 ve geri \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 i\u015flemlerinin de farkl\u0131 sistemler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor olabilece\u011fine i\u015faret ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"725c\">Fakat Molaison\u2019un beyninin 1990\u2019lar\u0131n sonunda g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesiyle beyindeki hasar\u0131n \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclene g\u00f6re daha geni\u015f alana yay\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu da H.M.\u2019nin kusurlar\u0131na sebep olan tek bir b\u00f6lgenin, hatta beynin geri kalan\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6lgeler k\u00fcmesinin belirlenmesini bile zorla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"8864\">Bilime Katk\u0131s\u0131<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"434a\">Molaison hakk\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, insan belle\u011finin organizasyonuna dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirdi. Eski teorilerin reddi ve yenilerinin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli deliller sundu; bunu, \u00f6zellikle belle\u011fe dair s\u00fcre\u00e7ler ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan sinirsel yap\u0131lar hakk\u0131nda (bknz. Kolb &amp; Whishaw, 1996) yapt\u0131. Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda bu \u00f6nemli i\u00e7g\u00f6r\u00fclerden baz\u0131lar\u0131 \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"7ed3\">Molaison\u2019un beyni Dana Vakf\u0131 ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ulusal_Bilim_Vakf%C4%B1\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">Ulusal Bilim Vakf\u0131<\/a>&nbsp;taraf\u0131ndan desteklenen bir anatomik \u00e7al\u0131\u015fmada kullan\u0131ld\u0131. Kaliforniya \u00dcniversitesi, San Diego\u2019daki Beyin G\u00f6zlemevi\u2019nden Jacopo Annese\u2019in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu projenin amac\u0131, Molaison\u2019un tarihe ge\u00e7en bellek bozuklu\u011funun n\u00f6rolojik temellerini h\u00fccresel boyutta \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilmek i\u00e7in t\u00fcm beynin mikroskobik incelemesini yapmakt\u0131. Annese\u2019in ekibi 4 Aral\u0131k 2009\u2019da Molaison\u2019un beyninden 2401 tane kesit elde etti ve bunlar\u0131n sadece 2\u2019si hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olup 16\u2019s\u0131nda da baz\u0131 olas\u0131 problemler vard\u0131. Beynin dijital ortamda 3 boyutlu \u015fekilde yeniden olu\u015fturulma s\u00fcreci 2014\u2019\u00fcn ba\u015f\u0131nda bitti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"0677\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Ocak 2014\u2019te Nature Communications dergisinde bas\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar s\u00fcrpriz bir bi\u00e7imde H.M.\u2019nin hipokamp\u00fcs\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131n 1953\u2019teki ameliyatta zarar g\u00f6rmeden kurtuldu\u011funu buldu. Bu bulgunun, Molaison\u2019u hipokamp\u00fcs\u00fc tamamen al\u0131nm\u0131\u015f bir hasta olarak g\u00f6steren ge\u00e7mi\u015f literat\u00fcr \u00fczerine ve H.M\u2019nin n\u00f6rodavran\u0131\u015fsal (neurobehavioral) profilinin ge\u00e7mi\u015f ve gelecek yorumlamalar\u0131na b\u00fcy\u00fck etkileri oldu. Ek olarak, prefrontal kortekste ayr\u0131 bir&nbsp;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Doku_bozuklu%C4%9Fu\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">lezyon<\/a>&nbsp;daha ke\u015ffedildi. Bu ke\u015fif, \u00f6nceki davran\u0131\u015fsal deneylerden elde edilen ham verilerin de tekrar incelenmesi gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Beynin \u00fc\u00e7 boyutlu sanal modeli, ameliyat \u015fartlar\u0131n\u0131n yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131: Sol g\u00f6z \u00e7ukurunun \u00fcst\u00fcndeki hasar\u0131n, Doktor Scoville frontal lobu kald\u0131r\u0131p medial temporal loblara ula\u015fmak isterken yarat\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ab91\">Makale ayr\u0131ca beynin sinir sistemi hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel durumunu da birden fazla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme modeli kullanarak a\u00e7\u0131kl\u0131yor. H.M. 82 ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde beyni de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Beyninde, hastan\u0131n bili\u015fsel zay\u0131flamas\u0131nda rol\u00fc olabilecek, baz\u0131lar\u0131 ciddi birka\u00e7 patolojik \u00f6zelli\u011fe rastland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"db33\">H.M.\u2019nin beynine ait dijital atlas internet \u00fczerinden bedava olarak halka a\u00e7\u0131ld\u0131 fakat \u201cinternet \u00fczerindeki kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131c\u0131lardan gelecek katk\u0131lara ba\u011fl\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"0c4a\"><strong>Amnezi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e3d0\">Molaison\u2019un genel durumu a\u011f\u0131r ileriye d\u00f6n\u00fck ve zamansal olarak kademeli bir geriye d\u00f6n\u00fck amnezi olarak tan\u0131mland\u0131. Molaison\u2019da ameliyattan \u00f6nce herhangi bir haf\u0131za problemi g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, medial temporal loblar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 bu haf\u0131za bozuklu\u011fundan sorumlu tutulabilir. Sonu\u00e7 olarak, medial temporal loblar\u0131n; uzun s\u00fcreli anlamsal ve epizodik belleklerin ediniminde rol alan \u00f6nemli bir par\u00e7a oldu\u011fu varsay\u0131labilir (bknz. Medial temporal loblar epizodik kodlamalar i\u00e7in ortak b\u00f6lge olarak tan\u0131mland\u0131; Smith &amp; Kosslyn, 2007). Medial temporal loblar\u0131ndaki yap\u0131lar al\u0131nm\u0131\u015f ba\u015fka hastalarla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar da bu varsay\u0131m\u0131 do\u011frulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"1acf\">Molaison amnezik semptomlar\u0131na ra\u011fmen entelekt\u00fcel yeteneklerini \u00f6l\u00e7en testlerde normal seviyede bir performans g\u00f6sterdi; bu da baz\u0131 bellek i\u015flevlerinin (k\u0131sa zamanl\u0131 bellek, kelimeleri ve ses birimlerinin depolanmas\u0131 gibi) ameliyatla bozulmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. Fakat c\u00fcmle d\u00fczeyinde dil anlama ve \u00fcretme konular\u0131nda Molaison, bellek problemlerindeki kusurlar\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 sergiledi. Molaison, k\u0131sa zaman dilimleri boyunca bilgileri hat\u0131rlayabiliyordu. Bu, \u00f6nceden g\u00f6sterilen say\u0131lar\u0131 hat\u0131rlamay\u0131 i\u00e7eren bir \u00e7al\u0131\u015fma belle\u011fi deneyinde test edildi. Hatta bu testteki performans\u0131, kontrol deneklerininkinden daha k\u00f6t\u00fc de\u011fildi (Smith &amp; Kosslyn, 2007). Bu bulgu, \u00e7al\u0131\u015fma belle\u011finin medial temporal lobdaki yap\u0131larla ili\u015fkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Molaison\u2019un kelimeleri hat\u0131rlama yetisinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kaybolmamas\u0131, s\u00f6zc\u00fcksel (lexical) belle\u011fin de medial temporal lobdaki yap\u0131lara ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir kan\u0131t olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"ff54\"><strong>Motor Becerilerin \u00d6\u011frenilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"55a2\">Zarar g\u00f6rmemi\u015f \u00e7al\u0131\u015fma belle\u011fi ve entelekt\u00fcel yeteneklerinin yan\u0131 s\u0131ra, Molaison\u2019un yeni motor beceriler edinme yetene\u011fi hakk\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, motor \u00f6\u011frenmesinin de korundu\u011funu g\u00f6sterdi (Corkin, 2002). Milner taraf\u0131ndan 1960\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir \u00e7al\u0131\u015fmada Molaison, bir \u015fekli aynadaki yans\u0131mas\u0131na bakarak \u00e7izme yetene\u011fini edindi (Corkin, 2002). Motor \u00f6\u011frenme yetene\u011fine dair bir ba\u015fka kan\u0131t da Corkin taraf\u0131ndan 1968\u2019de yap\u0131lan bir deneyle geldi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada Molaison 3 farkl\u0131 motor \u00f6\u011frenme g\u00f6revinde test edildi ve hepsinde tam performans g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"99cd\">Bir \u00e7e\u015fit haz\u0131rlama etkisi (priming) olan ve bir uyaran\u0131 tekrar tekrar ki\u015fiye sunmaya dayanan \u201ctekrara dayal\u0131 haz\u0131rlama\u201d metodunu (repetition priming) i\u00e7eren deneyler, Molaison\u2019un a\u00e7\u0131k (explicit) anlamsal ve epizodik bellek edinememesine ra\u011fmen \u00f6rt\u00fcl\u00fc (implicit) bellek edinme yetene\u011finin oldu\u011funu g\u00f6sterdi (Corkin, 2002). Bu bulgular motor beceri ve haz\u0131rlama etkisine ba\u011fl\u0131 bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 belle\u011fin, olaylar ve ger\u00e7eklerle ili\u015fkili bellek tiplerinden farkl\u0131 sinirsel yap\u0131lara ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6sterdi: \u0130\u015flemsel ve haz\u0131rlama etkisine dayal\u0131 bellek tipleri Molaison\u2019un beyninden al\u0131nm\u0131\u015f olan medial temporal yap\u0131lara ihtiya\u00e7 duymuyorken, anlamsal ve epizodik bellek duyuyor (bknz. Corkin, 1984).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"4126\">Molaison\u2019un \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve a\u00e7\u0131k belle\u011fe dayal\u0131 yeteneklerinin, bu yeteneklerin alt\u0131nda yatan sinirsel yap\u0131larla birlikte ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131; insan belle\u011fine dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za \u00f6nemli katk\u0131 sundu: Uzun s\u00fcreli bellekler tek tip de\u011fildir, bildirimsel (ba\u015fkalar\u0131na bildirilebilecek, anlat\u0131labilecek bilgileri i\u00e7eren) olanlar veya olmayanlar olarak birbirlerinden ayr\u0131labilirler (Smith, Kosslyn, 2007).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"439e\"><strong>Uzamsal Bellek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"76ea\">Corkin\u2019e g\u00f6re (2002), Molaison\u2019un bellek yeteneklerine dair \u00e7al\u0131\u015fmalar ayn\u0131 zamanda uzamsal bellek ve uzamsal bilginin i\u015flenmesinin alt\u0131nda yatan sinirsel yap\u0131lar hakk\u0131nda da baz\u0131 i\u00e7g\u00f6r\u00fcler sa\u011fl\u0131yor. Molaison epizodik ve ger\u00e7eklere dayal\u0131 bellek edinmedeki yetersizli\u011fi ve baz\u0131 uzamsal bellek testlerindeki ciddi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen oturdu\u011fu evin topografik plan\u0131n\u0131 detayl\u0131 ve do\u011fru bi\u00e7imde \u00e7izebildi. Bu bulgu \u00f6nemliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc Molaison bu eve ameliyat\u0131ndan 5 sene sonra ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131; dolay\u0131s\u0131yla \u015fiddetli ileriye d\u00f6n\u00fck amnezisi ve di\u011fer vakalardan gelen i\u00e7g\u00f6r\u00fcler hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yayg\u0131n beklenti, topografik bellek ediniminin de hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131yd\u0131. Corkin\u2019e g\u00f6re (2002) Molaison, \u201cg\u00fcnl\u00fck olarak evde odadan odaya dola\u015fmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak evinin uzamsal d\u00fczenine dair bili\u015fsel bir harita olu\u015fturabiliyordu\u201d (sf. 156).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e9bd\">Altta yatan sinirsel yap\u0131lar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Corkin, Molaison\u2019un kat plan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabilmesinde uzamsal i\u015flemleme a\u011f\u0131nda (spatial processing network) (\u00f6r. parahipokampal girusunun arka k\u0131sm\u0131) k\u0131smen bozulmadan kalan yap\u0131lar etkiliydi. Molaison topografik belle\u011fine ek olarak foto\u011fraf hat\u0131rlama-tan\u0131ma ve \u00fcnl\u00fclerin y\u00fczlerini tan\u0131ma g\u00f6revlerinde baz\u0131 \u00f6\u011frenme belirtileri g\u00f6sterdi; fakat ikincisinde sesbirimsel bir ipucu daha gerekiyordu. Molaison\u2019un foto\u011fraf hat\u0131rlama-tan\u0131ma g\u00f6revindeki pozitif performans\u0131, ventral perirhinal korteksinde bozulmadan kalan k\u0131s\u0131mlar sayesinde olmu\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"e542\">Corkin ayr\u0131ca Molaison\u2019un yeni bildirimsel bellek edinimindeki genel yetersizli\u011fine ra\u011fmen toplum ya\u015fam\u0131na dair k\u00fc\u00e7\u00fck ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz bilgi par\u00e7alar\u0131 (\u00fcnl\u00fclerin y\u00fczlerini bir ipucu e\u015fli\u011finde tan\u0131yabilme gibi) edinebildi\u011fini iddia ediyor. Bu bulgular Molaison\u2019un hipokamp\u00fcs \u00e7evresinde (extrahippocampal) bozulmadan kalan yap\u0131lar\u0131n anlamsal ve epizodik bellek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini g\u00f6steriyor ve farkl\u0131 medial temporal lob yap\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilere dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor. Molaison\u2019un belli uzamsal bellek g\u00f6revlerindeki ciddi eksiklikleri de hipokamp\u00fcs ile uzamsal bellek aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dair bir kan\u0131t daha sunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"2b25\"><strong>Belle\u011fin Sa\u011flamla\u015fmas\u0131 (Memory Consolidation)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"aead\">Molaison\u2019un insan belle\u011fini anlamaya sundu\u011fu bir di\u011fer katk\u0131 da, sa\u011flam uzun s\u00fcreli bellek ediniminden sorumlu olan bellek sa\u011flamla\u015fmas\u0131 s\u00fcreciyle ilgili oldu (Eysenck &amp; Keane, 2005). Molaison\u2019un zamansal olarak dereceli bir geriye d\u00f6n\u00fck amnezisi vard\u0131; \u00f6yle ki \u201chala \u00e7ocuklu\u011funa ait an\u0131lar\u0131 hat\u0131rlayabiliyor fakat ameliyattan hemen \u00f6nceki senelerde olan olaylar\u0131 hat\u0131rlamakta zorluk \u00e7ekiyordu\u201d. Eski an\u0131lar\u0131 de\u011fil de ameliyata g\u00f6rece yak\u0131n zamanlarda ger\u00e7ekle\u015fenler zarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu da eski \u00e7ocukluk an\u0131lar\u0131 medial temporal loblara ba\u011fl\u0131 de\u011filken daha yak\u0131n zamanda edinilen uzun s\u00fcreli belle\u011fin bu yap\u0131lara ba\u011fl\u0131 g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcne dair kan\u0131t olu\u015fturuyor. Kurulan hipoteze g\u00f6re ameliyatta al\u0131nan medial temporal yap\u0131lar, belle\u011fin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u015fu yolla rol al\u0131yor: \u201cMedial temporal lob ve \u00e7e\u015fitli lateral korteks b\u00f6lgeleri aras\u0131ndaki etkile\u015fimlerin belle\u011fi, ilgili deneyime ait korteksteki temsiller aras\u0131nda yava\u015f\u00e7a direkt ba\u011flar kurarak, medial temporal lobun d\u0131\u015f\u0131nda depolad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"6464\">\u00d6l\u00fcm\u00fcnden Sonraki Tart\u0131\u015fmalar<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"6c8e\">7 A\u011fustos 2016\u2019da Molaison\u2019un beyin cerrah\u0131 William Beecher Scoville\u2019in torunu Luke Dittrich taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bir New York Times makalesi, Molaison\u2019un verileri ve izninin al\u0131nmas\u0131 s\u00fcrecinin onu inceleyen birincil bilim insan\u0131 Suzanne Corkin taraf\u0131ndan nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dair baz\u0131 endi\u015feler uyand\u0131rd\u0131. Makale Corkin\u2019in ara\u015ft\u0131rma belgeleri ve verilerini yok etti\u011fini ve Molaison\u2019un ya\u015fayan en yak\u0131n akrabas\u0131ndan izin alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Makaleye cevaben bir dizi sinirbilimci makalenin tarafl\u0131 ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 oldu\u011funa dair halka a\u00e7\u0131k bir mektubu imzalad\u0131 ve MIT (Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc), Dittrich\u2019in makalesindeki baz\u0131 su\u00e7lamalar\u0131 yalanlayan bir yaz\u0131 yay\u0131mlad\u0131. Bunlar da Corkin\u2019le yapt\u0131\u011f\u0131 bir r\u00f6portajda Corkin\u2019in y\u00fckl\u00fc miktarda veriyi yok etti\u011fini s\u00f6yledi\u011fine dair kay\u0131t sunan Dittrich taraf\u0131ndan yalanland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"c623\">Kaynak\u00e7a<\/h1>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>^<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:0_1-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>a<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:0_1-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>b<\/em><\/strong><\/a>\u00a0Carey, Benedict (6 Aral\u0131k 2010).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2010\/12\/07\/science\/07memory.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cNo Memory, but He Filled In the Blanks\u201d<\/a>.\u00a0<em>The New York Times<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/0362-4331\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">0362\u20134331<\/a>. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>^<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:1_2-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>a<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:1_2-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>b<\/em><\/strong><\/a>\u00a0Carey, Benedict (4 Aral\u0131k 2008).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2008\/12\/05\/us\/05hm.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cH. M., an Unforgettable Amnesiac, Dies at 82\u201d<\/a>.\u00a0<em>The New York Times<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/0362-4331\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">0362\u20134331<\/a>. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-3\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20080209192921\/http:\/\/www.brainconnection.com\/topics\/?main=fa%2Fhm-memory4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cBrainConnection.com \u2014 The Day His World Stood STill: The Strange Story of H.M. \u2014 Part 4\u201d<\/a>.\u00a0<em>web.archive.org<\/em>. 9 \u015eubat 2008. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20100106080452\/http:\/\/www.courant.com\/health\/hc-hm-brain-internet-1129.artnov29,0,976422,full.story\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cSCIENCE OF MEMORY: Researchers To Study Pieces Of Unique Brain \u2014 Courant.com\u201d<\/a>.\u00a0<em>web.archive.org<\/em>. 6 Ocak 2010. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>^<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:2_5-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>a<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:2_5-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>b<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:2_5-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>c<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:2_5-3\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>d<\/em><\/strong><\/a>\u00a0Dittrich, Luke (3 A\u011fustos 2016).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2016\/08\/07\/magazine\/the-brain-that-couldnt-remember.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cThe Brain That Couldn\u2019t Remember\u201d<\/a>.\u00a0<em>The New York Times<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/0362-4331\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">0362\u20134331<\/a>. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-6\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Miller, Greg (28 Ocak 2014).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.wired.com\/2014\/01\/hm-brain-closeup\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cScientists Digitize Psychology\u2019s Most Famous Brain\u201d<\/a>.\u00a0<em>Wired<\/em>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/1059-1028\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">1059\u20131028<\/a>. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>^<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:3_7-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>a<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:3_7-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>b<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.thebrainobservatory.org\/project-hm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cPatient H.M.\u201d<\/a>\u00a0<em>THE BRAIN OBSERVATORY\u00ae<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce). Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>^<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:4_8-0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>a<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:4_8-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>b<\/em><\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-:4_8-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>c<\/em><\/strong><\/a>\u00a0Scoville, William Beecher; Milner, Brenda (1 \u015eubat 1957).\u00a0<a href=\"https:\/\/jnnp.bmj.com\/content\/20\/1\/11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cLoss of Recent Memory After Bilateral Hippocampal Lesions\u201d<\/a>.\u00a0<em>Journal of Neurology, Neurosurgery &amp; Psychiatry<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<strong>20<\/strong>\u00a0(1): 11\u201321.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">doi<\/a>:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/jnnp.20.1.11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1136\/jnnp.20.1.11<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/0022-3050\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">0022\u20133050<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PMC<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC497229\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">497229<\/a>\u00a0$2.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed#PubMed_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PMID<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/13406589\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">13406589<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-9\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Schmolck, Heike; Kensinger, Elizabeth A.; Corkin, Suzanne; Squire, Larry R. (2002).\u00a0<a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1002\/hipo.10039\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cSemantic knowledge in patient H.M. and other patients with bilateral medial and lateral temporal lobe lesions\u201d<\/a>.\u00a0<em>Hippocampus<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<strong>12<\/strong>\u00a0(4): 520\u2013533.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">doi<\/a>:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/hipo.10039\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1002\/hipo.10039<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/1098-1063\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">1098\u20131063<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-10\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pbs.org\/wgbh\/nova\/article\/corkin-hm-memory\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cThe Man Who Couldn\u2019t Remember\u201d<\/a>.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.pbs.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>www.pbs.org<\/em><\/a>\u00a0(\u0130ngilizce). Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Corkin, Suzanne; Amaral, David G.; Gonz\u00e1lez, R. Gilberto; Johnson, Keith A.; Hyman, Bradley T. (15 May\u0131s 1997).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.jneurosci.org\/content\/17\/10\/3964\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cH. M.\u2019s Medial Temporal Lobe Lesion: Findings from Magnetic Resonance Imaging\u201d<\/a>.\u00a0<em>Journal of Neuroscience<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<strong>17<\/strong>\u00a0(10): 3964\u20133979.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">doi<\/a>:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1523\/JNEUROSCI.17-10-03964.1997\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1523\/JNEUROSCI.17\u201310\u201303964.1997<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/0270-6474\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">0270\u20136474<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed#PubMed_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PMID<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/9133414\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">9133414<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-12\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Worth, Rhian; Annese, Jacopo (31 May\u0131s 2012).\u00a0<a href=\"https:\/\/ejop.psychopen.eu\/index.php\/ejop\/article\/view\/475\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cBrain Observatory and the Continuing Study of H.M.: Interview with Jacopo Annese\u201d<\/a>.\u00a0<em>Europe\u2019s Journal of Psychology<\/em>.\u00a0<strong>8<\/strong>\u00a0(2): 222\u2013230.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">doi<\/a>:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5964\/ejop.v8i2.475\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.5964\/ejop.v8i2.475<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/1841-0413\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">1841\u20130413<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Moll, Maryanne (29 Ocak 2014).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.techtimes.com\/articles\/3026\/20140129\/henry-molaison-or-hm-brain-digitized-to-show-how-amnesia-affects-the-brain.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cHenry Molaison\u2019s (or HM) brain digitized to show how amnesia affects the brain\u201d<\/a>.\u00a0<em>Tech Times<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce). Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-14\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Annese, Jacopo; Schenker-Ahmed, Natalie M.; Bartsch, Hauke; Maechler, Paul; Sheh, Colleen; Thomas, Natasha; Kayano, Junya; Ghatan, Alexander; Bresler, Noah; Frosch, Matthew P.; Klaming, Ruth (28 Ocak 2014).\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/ncomms4122\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cPostmortem examination of patient H.M.\u2019s brain based on histological sectioning and digital 3D reconstruction\u201d<\/a>.\u00a0<em>Nature Communications<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce).\u00a0<strong>5<\/strong>\u00a0(1): 3122.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Say%C4%B1sal_nesne_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">doi<\/a>:<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/ncomms4122\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">10.1038\/ncomms4122<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_S%C3%BCreli_Yay%C4%B1n_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISSN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/issn\/2041-1723\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2041\u20131723<\/a>.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PMC<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3916843\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">3916843<\/a>\u00a0$2.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/PubMed#PubMed_tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PMID<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/24473151\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">24473151<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-15\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Smith; et al. (2007).\u00a0<em>Cognitive Psychology: Mind and Brain<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce). Upper Saddle River, NJ: Pearson\/Prentice Hall.\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Uluslararas%C4%B1_Standart_Kitap_Numaras%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ISBN<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%96zel:KitapKaynaklar%C4%B1\/978-0-13-182508-6\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">978\u20130\u201313\u2013182508\u20136<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-16\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/bcs.mit.edu\/news-events\/news\/letterstatement-submitted-new-york-times-august-9-2016-prof-james-j-dicarlo-head\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cLETTER\/STATEMENT SUBMITTED TO THE NEW YORK TIMES ON AUGUST 9, 2016 FROM PROF. JAMES J. DICARLO, HEAD, DEPARTMENT OF BRAIN &amp; COGNITIVE SCIENCES AT MIT | Brain and Cognitive Sciences\u201d<\/a>.\u00a0<em>bcs.mit.edu<\/em>. Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Henry_Molaison#cite_ref-17\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>^<\/strong><\/a>\u00a0Dittrich, Luke (10 A\u011fustos 2016).\u00a0<a href=\"https:\/\/medium.com\/@lukedittrich\/questions-answers-about-patient-h-m-ae4ddd33ed9c\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cQuestions &amp; Answers about \u201cPatient H.M.\u201d\u201d<\/a>.\u00a0<em>Medium<\/em>\u00a0(\u0130ngilizce). Eri\u015fim tarihi: 5 Eyl\u00fcl 2020.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"featured_media":1664,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"event_publishing_tags":[840,138,83,94,93,234,82,691,64,233,92,251,137,841,842,80],"kategori":[302],"class_list":["post-1671","blog_content","type-blog_content","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","event_publishing_tags-ani","event_publishing_tags-bellek","event_publishing_tags-beyin","event_publishing_tags-bilis","event_publishing_tags-bilissel-bilim","event_publishing_tags-bilissel-psikoloji","event_publishing_tags-brain","event_publishing_tags-cogist","event_publishing_tags-cognition","event_publishing_tags-cognitive-psychology","event_publishing_tags-cognitive-science","event_publishing_tags-hafiza","event_publishing_tags-memory","event_publishing_tags-neuropsychology","event_publishing_tags-noropsikoloji","event_publishing_tags-psikoloji","kategori-vikimaraton"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content"}],"about":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog_content"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/blog_content\/1671\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"event_publishing_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/event_publishing_tags?post=1671"},{"taxonomy":"kategori","embeddable":true,"href":"https:\/\/cog-ist.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategori?post=1671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}